(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Monographia cycadearum"

W/K; 



THE FIFIOMHSI (IMIIHII. 



3 5711 00017 0481 



l 










w^ 



_/" 



5 . iu 




?^ 



.M 



|Tcon 
IV] 






JiHn jHusruui of Natural ffiistaru 



I 




IJBRARY 

Ifrriranu 



Sl S, C 5 U il A rC 



tSlaBB "?> *5 \_ 



B»nlOr>CW,_£>n 



_ '* 



H 


jT/ 




y^ ^ 




JtT 



,J ', 



I ■ 



.. /■ 



w: 








!f ' 


f" ) 


(.)•'.• 


/!/**"" 


w^^T^ 


^^ 


> \ 






< j vf*\^ 




\/. ) 


V. u -"j 




.J 4 


L4r 


^^T 




r X. J 




j„ 


p\J 


VI ■ 




yJ-K 






^ " j 



V h< 



,<r 




i 



-kt-- 



v*>; 




% 



, ■ . "._J 


Uij 


B^ ° " \] 


C J 


- ^^^T 


|> 


Hr£ 


1X>/ 


^<L J 'J^ 




jt" j^ 


^TV* 






fe 




.-■ 



w. 



w. 



i 



*.«■ -j 




& 




\ ^> 




w; 




^w 




^w; 





MONOGRAPHIA 



CYCADEARUM 






SCRIPSIT 



F. A. G. MIQUEL. 



ACCEDIIT OCTO TABULAE. 



t> ^ •-■ 

TRA.IECTI AD RIIENUM, 

apod ROBERTUM NATAN, 

ACADEMIAEBIBLIOPOLAM, 

MDCCCXLII. 



Wx^ ■ 



OVERSIZE 

QK 



tfCk 



l 



EX TYPOOnAPHEO, I. G. T,A LATJ. 



,0. 



^ 






VIRO CELEBERRIMO, 



ADOLPHO BROMIART 



? 



JIOTAMICES PKOFESSOIU rARISINO, ACADEMIAE SCIENTIARUM FRANCO-GALLICAE SOCIO, REL. REL. 

INDEFESSO PAHITKK AC VERACI ET INGENUO NATURAE SCRUTATORI- 



NEC NON 



AMICO PLURIMUM VEJNERANDO, 






QUISINO MALRITIO RLDOLPHO VER HLELL , 

PRAEFECIIII KAVI BELLICAE , n. T. CURATORI PiAVALIOM KEGIORUM ROTERODAMI ET AD OSTIUM MOSAE, EQCIITI ORDIMS 
MILITARIS GUILIELMI III. CLASSIS , ET LEONIS BATAVI, PtURIBM SOCIETATOM DOCTAKOM SODALI, IIEL. 

DILIGENTI NATURAE SCRUTATORI, 



OPDSCOLUM DICIT 

tliietar. 



w*> 




P' 







LECTURIS SALUTEM. 



Plures jam fuere anni , per quos Cycadearum plantis cognoscendis operam dedi ; dili- 
genter specimina colligens, herbaria comparans et partium fabricam dissectionibus per- 
crairens. Ita fautormn benevolentia nunquam satis laudanda meaque opera factum est, 
ut Collectaneorum, quibus memorabilis lmjus ordinis historia illustratur, magnam mihi 
copiam comparaverim , quibus omnhun specierum icones secundum naturam vel spcci- 
mina herbarionun authentica delineatae insuper adjectae sunt. 

Ecquid autem mirmn, me, licet tali apparatu mimitum, totius ordinis historiam 
nondum absolvere potuisse, cujus membra remotissimas incohmt terrae regiones. Bre- 
vem itaque operis aliquando expoliendi et amplificandi synopsin Botanicis nmic obfero, 
tanquam concinnam imaginem eorum quae de Cycadeis hodiedmn innotuerunt, qua 
quislibet pro arbitrio suo ad familiam perquirendam utatur. 

Adjeci lubenter genera et plurimas species Cycadearum, quas terra olim nutriebat, 
quae autem nunc inter exstinctae vegetationis membra vario modo mutatae reperiuntur 
et diligentissimo examim a Geologis merito subjectae, telluris non sohmi peractam his- 
toriam mire illustrant, sed quibus etiam universi Cycadearum ordinis valde necessarium 
complementum continetur. 

Gratam porrigo dextram benevolis opusculi mei fautoribus, praeclaris artis magis- 
tris, amicis, qui liberaliter herbaria aperuerunt vel propria vel publica, curao eorum 
mandata. Nolo heic nomina tacere cel. Enducher, qui icones Bauerianas praeclarissimas 
Cycadearum australasicarum depictas hiunanissime oblulit, cl. Klotzsch, qui Herbarii 



Willdenoviani Cycadeas omnes raisit, cll. Bouche et Fintelmann, qui frondes omnium in 
Palmophylacio Regis Borussorum in insula Pavonum cultarum donaverunt, cl. Decaisne, 
amici integerrimi, qui gazas Musei Parisini aperuit, cel. Blume, qui aditum fecit ad 
Cycadeas Herbarii Regii Leydensis, cliarissimi Lehmann, qui in promovendis meis stu- 
diis nunquam fatigatus, omnes Encephalartos Herbarii sui communicavit , cl. Kickx, 
cui specimina debeo Cycadearmn fere omnimn , quae in Belgii hortis coluntur. 
Utinam non plane indignum tantis auxiliis me praestitissem. 



I> 



Scribebam Roterodami Calendis Augustalibus a. mdcccxli. 



*&HCtOV. 



\ 



CONSPECTUS. 






Characteres ordinis differenliales et naturcd.es. Geographia. p. 1—2. 
Fragmenta anatomica et organographica. p. 3 — 9. 

Cellulae. p. 3. — Fasa. p. 3. — Caudcx. p. 4—5. — Radix. p. G. — Gemmac. p. 7. — Frondes. p. 8—!). 
Z)e organis generationis. p. 9—16. — Spadix, ovaHum. Ovulum, embryo. p. 9—13. — Fructuum dif- 

ferentiae. p. 14 — 15- — Organa masculina. p. 15— 1G. — Germinatio. p. 16. 
Z)e Cycadearum affinitatibus. p. 16 — 19. 

Clavis qenerum viventium et exstinctorum , secundum organa vegetationis. p. 19. 
Clavis generum viventium secundum organa generalionis. p. 20. 
Distributionis geographicae mutatio per periodos geologicas. p. 20. 
Genera et species: 

I. Cycas Linn. characteres et generalia. p. 21 — 25. 

1. C. revoluta Thunb. p. 23. — C. revoluta var. planifolia. p. 25. —2. C. angulala R. Brown. p. 26. — 
3. C. media R. Brown. p. 26—27. — 4. C. circinalis L. p. 27—28. — C. circinalis var. javana. 
p. 28. — 5. C. Rumphii. p. 29. — C. Rumphii var. timorensis. p. 30. — 6. C. glauca Hort. p. 30. — 
7. C. celebica. p. 31. — 8. C. inermis Loureir. p. 31. — 9. C. Wallicliii. p. 32. — 10. C. madagas- 
cariensis. p. 32. — C. sphaerica Hortul. p. 33. — C. squarrosa Lodd. ibid. 
II. Cycadites Brongn. character et observationes. p. 34. 

1 C. Nilssoniana Rrongn. ibid. - Subgen. Mantellia. - 2. C. Bucklandii. ibid. - 3. C. Cordaei 
Sternb. p. 35. 
III. Jttacrozamia. Character et adumbratio. p. 35 — 36. 

1. M. spiralis. p. 36. — M. Fraseri. p. 37. 
IV. Zamites Brcngn. Character. p. 38—39. 

1. Z. Bechei Brongn. p. 38. — 2. Z. species. p. 39. 

V. Encephalartos Lehm. Character. - Adumbratio. - Gcographia. - Observalioncs. - Historia. - 

Clavis specierum. p. 39 — 41. 

1 E. pungens Lehm. p. 42. - 2. E. cycadifolius Lehm. p. 43. - 3. E. Friderici GuUielmi Lehm. 

" 4. E. tridentatus Lehm. p. 45. - 5. E. elongatus Lehm. p. 46. - 6. E. Lehinamu Eckl. 

. mauritianus. p. 48. - 8. E. brachyphyllus Lehm. p. 49. - 9. E. spinulosus Lehm. 

>. Altensteinii Lehm. p. 61. - Var. angustifolla. p. 52. - Var. semidenlata. ibid. - 

■ .r Lehm. p. 53. - 12. E. longifolius Lehm. p. 54. - Var. revoluta. p. 55. - Var. an- 

ffustifo! p. 56. - 13. E. lanuginosus Lehm. ibld. - Var. tridens. p. 57. - 14. E. horridus 



• 



Lehm. p. 57. — A. genuinus. p. 58. — B. Hallianus. ibid. — C. latifrons. p. 59, — 15. E. nanus 
Lehm. p. GO. — Species fossi/es. — a. E. Bucklandii, — Palaeoxamiae Endl. p. 61. — b. E. pccli- 
natus. ibid. — c. E. taxinus. ibid. — d. E. gigas. ibid. 
VI. Hismgera. Gharacter. p. (">]. . 

1. H. Mantellii. p, (12. 
VII. Kihsonia Brongn. Characler. p. 62. 

1. JV. brevis Brongn. p. 62. — 2. N. elongafa Br.ongn. ibid. — 3. N. species. ibid. 
VIII. Zamia Linn. Character. — Adumbratio. — Distributio geographica. — Historia. — Obscrvatio- 
nes. — Clavis specierum. p. 63 — 65. 
1. Z. muricata Willd. p. 65. — Var. angustifolia p. 66. — 2. Z. furfuracea Ait. ibid. — 3. Z. in- 
tegrifolia Ait. p. 67. — 4. Z. media Wffld. p. 68. — 5. Z. pumila Limi. p. 69. — 6. Z. pygmaea 
Sims. p. 70. — 7. Z. Kickxii. p. 71. — 8. Z. debilis Willd. ibid. — 9. Z. lenuis Willd. p. 72. — 
10. Z. angustifolia Willd. p. 73. 
IX. Pterophyttum jRrongn. Character. p. 73. 

1. Pt. Jaegeri Brongn. p. 74. — 2. Pt. longufolium Mer. ibid. — 3. Pt. Meriani Mer. ibid. — 
4. Pt. minus Brongn. ibid. — 5. Pt. majus Brongn. p. 75. — 6. Pt. dubium Brongn. ibid. — 
7. Pt. enerre Merian. ibid. — 8. Pt. cretosum Bossm. ibid. 
X. Zamiostrobus Endl. Character. p. 75. 
1. Z. Henslowii. ibid. 
^lpendix. De S/igmaria. p. 76. 

Ejccerpta de Ci/cadearum usu oeconomico et virtutibus medicis. p. 76—77. 
^iddenda. p. 77. 
Expiicatio Tabularum. p. 78. 
Index generum et specio-um. p. 81, 



CYCADEAE. 









(Cycadeae L. C. Richard in Pers. Stjnop. Tom. II. p. 630. De Coniferis et Cjcadeis p. 172. R. Brows 
Prodr. Fl. Nov. Holland. p. 346. Bartlisg Ordin. Natur. p. 93. Cycadaceae Lhidlev Introduct. ed. alter. 
p. 312. Cycadeaceae Eudlicher Gener. pl. p. 70.) — An huc Stigmarieae Goeppert die Gattungen der fos- 
silen Pftanzen. Bonn 1841. ex parte? 



Character differenlialis. Caudex arboresceus medulla ampla, sparsis vasibus instructa, cyliu- 
dro lignoso e vasibus striatis, striato-reticulatis vel porosis formato cincta, radiis medullaribus se- 
paratis. Folia (spuria, rami scissi) pinnata, basibus remanentibus corticem spurium formantia. 
Sexus distinctus in diversis individuis. Antherae e frondiura contractarum spadiciformium super- 
ficie inferiore enatae, uniloculares. Ovaria ad margines ejusmodi sed majorum frondium enata. 
Nobiliores inter vegetabilia simpliciora, principes inter acrobrya. Ordo solitarius, e protogaeae 
vegetatione quasi superstes, olim plurimis membris confiatus. 

Adumbratio. Habitus Palmas humiles aemulat. Caudex arboreus, elatus, cylindricus, vel plerumque 
humilior, amplus quasi bulbiformis, lente adcrescens, frondium per annum aut biennium delabentium 
basibus persistentibus late cicatrisatis obtectus, fotus compositus e medulla ampla sparsis fibris ligneis 
instructa et Ugneo cylindro eam includente, e duplicis generis stratis concentricis contexto, interno vero 
e vasibus spiroideis, externo librum aemulante, formato. Deorsum plerumque in crassiorem albicantem ra- 
dieem, fusiformem vel pauciramosam cortice lameUoso tectam, caudicis ad instar compositam, meduUa 
plerumque vasa spiroidea striata contorta forenti, extenditur. Frondes caudicis apicem coronantes inter 
squamas lato-lanceolatas hirsutas stipulaeformes erumpentes, per annum aut biennium evolutae, pinna- 
tae, rhachidiUis plerumque angidosis, pinnis alternis oppositisve, cum rhachi articulatis vel continuis, 
juvenUibus ct nascentibus hirsutis, adultis glabris, coriaceis, nervosis, integris vel lobatis, lnteg:errimis 
vel inaequaliter serrulatis, rarius inferioribus in spinas mutatis. Fematio rhachidis et foliolorum aut 
vere circinnata aut imbricata. 

Organa generationis dioica e frondibus, in apice caudicum evolutis, mutatis, contractis, saepe colo- 
ratis, plerumque tomentosis, strobilorum vel conornm ad iustar collectis, excrescentia. Caudex post 
inflorescentiam prolifer frondosus. 

Orgcma masculhia. Frondes exig-uae juxta rhachim communem plerumque pedunculatam horizonta- 
liter insertae, patentes, planae, cuneiformes, simplices, apice dilatato, reflexo, aut e basi stipitata 
peltatim tumefacto. Unthvae faciei iuferiori frondium (spadicum) aflixae, hanc vel totam tejjentes vel 
in duas areas collectae, aut sub apice incrassato in duos fasciculos consociatae, sessiles, saepe binatim 
vel quaternatim cohaerentes, dense aggregatae, subg-lobosae , striatae, flavidae, demum rima longitn- 
dinali hiantes, pollen in massis angulosis fundo affixum, e granulis hyalinis angulosis ellipsmdeis fas- 

ciatis, conflatum. 

1 



Organa feminea. Frondes masculinis plcrumquc similcs sed majores, simili modo dispositac, imnc 
planae in formani coni ierminalis imbricalae, crenaiae, in crenis ovaria solitaria fovenles, coloraiac, 
denium reflexae; nunc stipitatac, peltalim incrassaiae , in coni modum disposilac, utrinque sub disco 
apicis peltato in fovca ovarium unum gerentes. Ovaria sessilia, erecta vel inverse pendeutia, viridia 
glabra aut inde ab inilio tomeniosa, colorata. Ovulum unicum erectum orlholropum. 

Fructus quasi compositus e frondibus spadiciformibus plus minus remotis aut e contractis in strobilos 
oolleclis formatus , syncarpium simulans. 

Fructuum (druparum) integumentum externum carnosum, cute coriacea tenaci colorata tectum, to- 
iiicnlosuni aul glabrum , s/rafo camoso molli aputamine osseo duro inlegro vcl quasi c pluribus segmenlis 
conflato separatum, quod iutus induit membrana spermodermidis arida vasorum Jlibris inde a basi (hylus) 
praedita, in apice convergentibus (chaiaza). Albitmen mag-num, albicans, carnosum, demum corneum 
basin occupans. Hilus cbalazae ojipositus; baec impressa, foramina plura fovens, in cavitates steriles 
ducentia, maleria resinosa plenas vel rarius fertiles cmbryones (1) gerenles. Embryones phires (an semper) 
sed unus taiitum maturus axilis aut subaxilis inversus, albuniini immersus, cjus fere longitudine, radicula, 
ex albumine plus minus protuberante, funiculo subspirali complicato affixa, e membrana intima spcrmo- 
dermidis excrescente. Cotijledones duae inaequales apice coalitae, basi fere discretae , plumulam coni- 
cam squamulosam , ante germinationem conspicuam, includcntes. Germinatio hypogaea (2). 

Suectts amylaceus, gummosus per totam plantam dispersus, nutriens. In strobilis plus minus re- 
sinosus. 

Distributio geographica. Arbusculae singulares , Pabnis aemidae , in J\'ovi Orbis tropicis vel subtro- 
picis, in ^ifricae australis regione subtropica, in ^dsiae terris tropicis et ffova Hollandia extratropica 
nunc crescentes , olim latius dispersae , *4ngliam v. c. et regiones nunc frigidiores , Sueciam (3) inbabi- 
tantes, ut testantur hodie earum exuviae in protogaeae stratis variis sepultae, vix multum a formis nunc 
viventibus recedentes. 

Cycadeae fossiles in formationibus geologicis antiqnioribus, in inferioribus stratis imprimis occur- 
nmt, et quomodo explicari possit, plantas tropicas ac subtropicas in rcgionibus illis frigidioribus tales 
invenisse conditiones, quibus niuic carere nequeunt, geologis explicandum relinquo. 

In formatione concbiliifera (MuscJielkatk et Keuper geologorum) Cycadeae una cum Coniferis primum 
vegetationis cbaracterem sistunt. Formatio oolithica plures etiam Cycadeas et Coniferas continet , et quod 
mirum, Mantelliae adscendunt usque ad formationes cretaceas, ubi cum Lycopodiaceis, Filicibus, Coni- 
feris et cum quibusdam Dicotyledoneis adhuc vixisse videntur Pterophylla, INilssoniae, Encephalarti 
caet. (Conf. de bis Brokn Lethaea Tom. I. p. 10. p. 134. p. 196. Tom. II. p. 554 et 557 et eximiam 
cl. Nilssos Dissertationem in Act. Holm. 1831. p. 341—347 et 348—350). 

Cycadeas autem ita in terris frigidioribus effossas, revera ibi vixisse, probaverunt eximii harum re- 
rum scrutatores, Buckland et De la Becue (Transact. ofthegeolog. Society ofLondon. JV.S. Tom. 10); 
caudices scil. in silicam transformatos in insula Portland inventos immediate infra lapides Porllandicos 
et Purbecicos dictos, positos viderunt in bumo infixos simul cum Coniferarum truncis, plerumque ad- 
huc erecto situ sitos, radicibus in solum descendentibus (4). 



(1) Reliquae embryones etiam singulae inclusae in eanalibus brevibus, qui resnondent punctis in area depressa apicis serainis cernendis; 
canales gelatina bomogenea repleti et membrana propria investiti sunt. 

(2) Haec omnia tantura species viventes spectant. 

(3) In Smcia v. c. jam effossae: Cycadites Nilssonianus Brtmg., IHerophyHum raajus, Pt. minus, Pt. dubiura Brang. , Nilssonia brevis 
Brong. , N. elongata Brong. (cf. Esquisse d'un Tableau dcs Petrifactions de la Suide , par Hisinoee. Stockh. 1829.) 

(4) Cl. Ricuard priraus Cycadeis propriae farniliae titulum impertivit (PtnsooN Synops. Tom. II. p. 630): » Cycadeae familiam quasi interme- 
diam sistunt Palmas inter et Filices; cum bis habitu et praesertim foliis ab initio convolutis conveniunt, ab illis vero spathae nbsentia et 
antheris unilocularibus dissentiunt. Flor. dioici in amento seu cono cujus squainae vel peltatae vel spathulatac subtus antheris bivalvihus 
nnmerosis tectae. Germina duo, quinque plura. Styli et stigmata lotidem. Drupae monospermac. IVondes vaginantes." 






FRAGMENTA AMTOMICA ET ORGANOGRAPHICA. 



Cellulae (l) 

Textus ceUulosus Cycadearum ab iUo reliquarum plantarum vix differt; saepissime perquam reo-u- 
lares (sectiones hexagonas) tum in caudice tum in frondibus vidi; in caudicibus nascentibus, imprimis 
versus ambitum cellulas observavi minus regulares, fere formam mere globosam induentes. Saepe cel- 
lulae singulae non adeo intime j imctae sunt, ut ope lentis duplicem inter Ulas membranam videre, imo 
coctione per breve tempus continuata cellulas juveniles caudicum a sc invicem posses separare. 

Praeter ceUulas merencbymaticas et parenchymaticas regulares, elongatiores occurrunt, brevi-pris- 
maticae, longitudinales, faciebus longitudinaUbus sibi arcte applicitae, basibus horizontalibus vel obli- 
quis et sic transeuntes ad ceUulas prosenchymaticas ; tales v. c. in radicibus Zamiarum semper vidi in 
vicinitate cylindri lignosi. 

Inter materies inorganicas in cellulis contentas , crystalla rhomboedrica in cellidis rhacheos Cycadis 
revolutae recensenda, quae cl. Meten invenit quaeque verisimiliter e Carbonate Calcis composita siuit 
(jjeues System. Tom. I. p. 237). 



Vasa. 

Vasa quae in Cycadeis occurrunt , perquam singularia. Utrum cellidae porosae elongatae an vasa dici 
mereantur, quaestio est nostro tempore minoris momenti. Cl. Meteiv eas ad ceUularum prosenchymati- 
carum propriam sectionem simul cum iis ConUerarum ducit. 

His vasibus arctissime secmidum longitudinem inter se junctis et coadunatis (nidlis aliis ccUiUis vasi- 
busve adjcctis) lignum caudicum, fibrae slipitum lignosae, nervi foliolorum caet. componuntur. 

Adulta haec vasa omnino cum iis Coniferarum esse comparanda, cvimie probavit cel. Ad. Brongniart 
(Annal. d. sc. na(ur. 1829. Recherches sur la structure des liaes des Cijcadees). Nequaquam vasibus 
spiralibus comparanda esse statuit, et Kieserum secutus, ceUulis elongatis annumeravit. — Alio modo 
cel. Mohl rem explicavit, Ugnumque Cycadearum imice e vasibus spiralibus et spiroideis formari con- 
tendit. (Uber den Bau des Cucadeen-Statumes p. 17. et in Act. Acad. Monac. Tom. X. p. 397.) — 
Hac phytotomorum dissensione cl. Meteiv usus est ad novam de membranae ceUularis e spiris coalitis 
ortae hypothesin promovendam. (J\"eues Si/stem. Tom. I. p. 7S — 79.) 

Sunt haec vasa tubuli extremitatibus clausi (itaque potius ceUulae elongatae) cylindracei, prisma- 
tico-angulati , membrana striis (fibris?) transversis horizontalibus , obUquis, vel areolis elongatis aut 
circularibus notala, aperturis seu majori membranae tenuitate iis in locis expUcandis. Sunt autem stria- 
rum areolarumque tot series longitudinales quot facies adsunt. Pori iUi seu areolae amplae valde si- 
mUes sunt UUs CouUerarum, Meie«us autem eo diversas putat, quod in Coniferis rotundae sint areae, 



(1) De cellulis et vasibus Cycadearum cf. J. P. MoiDEilHAWBa Bcylmege zur Anatomie dtr Pflamm 1812. p. 111 secjq. — Tiievihanis 
Vom inmendigen Bau der Gewacchse 1806. p. 130. — Likk JEIemmt. Phil. bot. p. 73. — Hom 1'berdie Porcndes Pflauzcnzcllengewebes 1828. — 
Heyeh Neucs System der Pflansen-Pliijsiol. Tom. I. Tab. I. fig. 3 et 4. — Ejusd. Uber dic neuesten Fortschritte j). 81. — TnEvuunns Phijsiol. 
d. Gcwaechse Tom. I. p. 34—36. p. 111, 112, 114. — Link Elemcnt. cdit. 2. Tom. 1. p. 118. — HiLwcni Oper. oimi. Lugd. liatav. p. 27. 
Tab. VI. fig. 25. — Kieseii Mimoire p. 295. — Hout. in Linnaca Tom. VI. p. 593. Tab. VII. — Link, iu Nouc. Jnn. d. sc. natur. Tom. V. 

p. 130. Tab. III. fig. 4. A. Iko»GKiAnT in Annal. d. sc. uat. 1829 Avril. — Hoiu. Uber den Bau des Cycadeen-Stammes in Act. Acad. 

Honacens. Tom. X. p. 397 seqq. — Meyen Pfeues System. Tom. I. pag. 78—79. Tom. II. p. 89, 196. Tab. II. fig. 4—8. — Libdi. Introd. 
to Botan. p. 16. 



i'n Cyoadeis magis ellipticae el obliquae, sed ut in illis annulo transparenti ciuctae. Poris slriae Irans- 
rersae vel fibrae plerumque interpositae sunt. Metekds eximiis iconibus boc illustravit. (J\"eues System. 
Tom. I. p. 89. Tab. III. fig. 4 — 8.) Monet poros iilos tiim in Cycadeis tum in Coniferis solummodo in 
illa parielis parte adesse, quae radiis medullaribus adjacet (p. 96). Reliquae parietes iis omnino carent. 
Vidit in caudicc Cycadis ex insiUa JUanUla, 4 pollices crasso quatuor vel quinque pulchras series areo- 
larum majorum et transverse parietem vasis secans, e plurimis stratis formatam et valde crassam obser- 
vavit. Ouamvis Mohlids contendat (1. c. p. 407.) in Cycadeis bas areolas non adeo regulariter esse dis- 
positas ac iu Coniferis, Metenus nuilam hac in re differentiam observare potuit. Plerumque duas areola- 
rum series vidit (conf. 1. c. Tab. III. fig. 6 et 8). — Majoris momenti cl. auctoris observatio est, (1. c. 
p. 96.) in vasibus quibus fasciculus ligneus rhachidis formatur, in toto parietis ambitu areolas invenire, 
quod in Cycade revoluta vidit (Tab. III. p. 7.) et ipse semper confirmatum reperi. 

De structura vasorum in Zamiis americanis cel. Broivgniart nuper disquisitiones instituit Botanico- 
rum pariter ac Geologorum attentionc dignissimas. Yasa quae in caudice Zamiae integrifoliae reperi- 
unlur, non uno latere quod radiis medullaribus adjacet, sed in toto ambitu areas vel reticulationes exhi- 
bent. JNec tamen hic negligendum, abundantia textus cellulosi regularem vasorum dispositionem esse 
quasi perlurbatam ct haec magis a se invicem remota esse. — Quomodo hac ratione Cycadearum cum 
Stigmaria (fossili genere) affinitas declaratur, infra exposui. Accurrate cl. Brongmart descripsit ac 
delineavit haec vasa Zamiae integrifoliae , in toto ambitu amplis areis ovalibus praedita, quae circum- 
datae sunt fibris transversis reticulatis vel transversas lineas parallelas formantibus. (Conf. Archives 
du Museum cTHistoire naturelle. Tom. I. p. 424—425. Tab. XiXIV.) 

Etsi antiquam illam Phytotomorum de origine vasorum spiroideorum seu de vasorum metamorphosi 
liteni heic lubenter silentio transeam, narrandum tamen quid in gemma radicali Encephalarti horridi 
viderim. Harum structuram infra descripsi , fibrae autem molles quae per textum cellulosum decurrunt 
el ad squamas tendunt, sub microscopio caute examinatae, constant e tubulis plurimis arcte juxta lon- 
gitudinem sibi apjrositis, transverse striatis. Qui si leniter tenduntur, membrana in fibras spirales evol- 
vitur plures sibi adhaerentes, ita ut extra omne dubium positum habeas, rem heic tibi esse cum vase 
spirali quod laminaefonne Kieserds vocavit. Nullam autem inter haec vasa reperi cellulam elongatam 
porosam quales in aduliis inveniuntur. 



Cande.Tc. 



De vera structura caudicis inter auctores multum disputatum est, nostro autem tempore diligentissi- 
mis acutissimorum scrutatorum disquisitionibus , difficilis materia multum illustrata est. Cel. Bromgni- 
art (jtnnal. d. sc. natur. Tom. XVI.) caudicem Cycadearum omnino comparat cum trunco Coniferarum , 
dum cel. Mont e contra eum inter Coniferas et Filices arborescentes intermedium esse statuit, ea ratione 
ut organa elementaria omnino cum illis Coniferarum congruerent, magna vero medullae copia, strati 
lignosi simplicitas et stratorum annuorum defectus magnam cum Filicum structura affinilatem declara- 
rent (Act. Monac. Tom. X. p. 31 seq.) Huic vero sententiae ab aliis opposita est Tabida Horti Malaba- 
rici, qua sectio transversa caudicis Cycadis circinalis exhibetur, circa angustum canalem medullarem 
septem strata lignea exliibentis, imo dubia a celeberrimis illis naturae scrutatoribus contra illam tabu- 
lam proposita, caudices ejusdem arboris, a cl. Wallich ex India orientali missi, teste cl. Tretiramo 
(Phijsiol. d. Gewachs. Tom. I. p. 188.) omnino refutant, cum in his eadem, quam Hortus Malabaricus 
indicat , struclurae ratio inventa sit , e quibus cl. auctor concludit , caudicem Cycadearum minime cum 
illo Filicum esse comparandum, sed multo magis ad truncum Coniferarum accedere. — Cl. Lihk caudi- 
cem Cycadearum cormum vocat, i. e. caulis incrassatus. » In Cycadeis vero , inquit, Zamia (Encepha- 
larto i') praesertim superne in medio cormo cessant (vasorum fasciculi) et stratum sistunt annulum lig- 
nosum Dicotylcarum aemulans. Secundum longitudinem speclatum vero interruptum est, nec integrum, 
secundum lalitudinem radiatum, radiis ex alternante parenchymate et vasis spiroideis productum. Affi- 



! 



nis igitur cauli Dicotylearum videtur cormus Cycadearum" (Element. Phi/os. bot. cd. 2. Tom. 1. 
p. 306.) — Eximiis iconibus caudicis structuram in Encephalarlis \I\\\s\ra.Y\l , et simul vasorum per me- 
(lullain decurrentium praesentiam demonstravit. In sectione longitudinali caudicis Encephalarti Alten- 
steinii distinxit tanquam stratum extimum rudimcnta petiolorum seu basium slipilum, dein stratum fere 
regulare formatum e fasciculis vasorum spiroideorum (porosorum), quod includit mcduUam , vasibus 
spiroideis sparsis ac flexuosis instructam (Icones anatomico-bolanic. fasc. II. Tab. IX. fig. 1.) Segmentum 
ejusdem caudicis transversum eundem parlium situm explicat: nempe extus foliorum rudiinenla, et dcin , 
ut dicit, corticem exteriorem scU. insertiones stipitum adbuc vivas , porro corticem interiorem, dcin- 
ceps lignum externum, quae ambo uuum ligni stratum efficiunt, atque denique Ugnum intcrnum me- 
dullare, quod nobis medulla est fasciculis vasorum plena (I. c. Tab. XV. fig. 1.) — Eximie vasorum 
porosorum fabricam Ulustrat (Tab. IX. fig. 2); ceUulae eomniunes pinguntur magnae hinc indc granulis 
amylaceis repletae. Vasa porosa ipsa nullis cellulis angustis et elongatis comitata sunt ul alias semper 
fieri solet; pori vasorum sunt vel simplices vel areolati ut in Coniferis; imo in uno vase ambac po- 
rorum species observantur. (Tab. XV. fig. 3.) 

Cl. C. H. Scheltz Encephalarti caffri caudicem exploravit (Sur la circulation el sur les vaisscau.K la- 
licifere? dans les plantes. Paris 1839. 4°. p. 93. Tab. XVII, XIX, XX), nec lamen eam ralionem quam 
auctor in explicandis partibus sequitur, nostram facerc potuimus. Bene monet praeter ligni stratum 
adhuc fasciculos vasorum exteriores i. e. in libro ac interiores in mcdulla adesse. (Idem el in Cycade 
testibus Mohlio et Brongniartio ita esse, jam monui). — Extus caudcx tegitur squamis petiolaribus; 
sequitur stratum fasciculorum vascularium, in quibus oculo non armato distinguitur pars inlerior quae 
tracheas continet et exterior e vasis laticis conflata; fascicidi a se invicem inlerposito toxtu ceUuloso se- 
parati sunt (radiis quasi meduUaribus) et etsi caudex viginti esset annorum, unum modo stratum obser- 
vavit. In sectione longitudinali patet, hoc stratum ad basin caudicis esse perquam crassum , superiora 
versus sensim decrescere et ad apicem ubi folia erumpunt, fili tenuitatem acquirere. Incrementum non 
stratorum in modum sed fasciculis obtinet, qui per totum stratum formanlur. — Intus medulla 
ampla includitur, in qua plures vasorum fasciculi inordinate positi sunt. — Extus lignum circum- 
datur strato ceUuloso, per quod plures fasciculi ad stipites frondium percurrunt. Radios mcdullares 
ab iis aliarum plantarum differre perhibet, ita ut alii vasa laticis alii trachcas a se invicem separent. 
Caelerum fasciculi medullares et corticales eandem fabricam ac ligaum exhibent. Canales gumniiferi in 
medulla ac libro multi inveniimtur. Porro constat vasa non recto tramite decurrcre, sed fleKuosa 
esse; quae e medulla ad ambitum decurrunt saepe horizontalem situm tenent. — Vasa punctata saepe 
in laminas evolvi possunt. 

Cl. Mbyejs vasa caudicis Encephalarti caffiri explorans, horiun parietes satis orassos invenit. Vasa 
in fasciculos complanatos conjuncta (Keueste Fortschritte p. 309. Tab. VIII. f. 21). 

Cel. Brongmart (op. cit. p. 425.) caudices Zamiae intcgrifoliae examinavit; ejus cylinder lignosus 
formatur fasciculis ligneis angustis, seciuidum series radiantes inedullam inter et parenchyma corticale 
dispositis, a se invicem radiis meduUaribus separatis. Sed in hac planta vasorum dispositio non adeo 
regularis est ac in aliis Cycadeis observatur. 

Cel. De Cakdolle (Organogr. Tom. I), Richard (Memoire p. 117.) aliique auctores caudicis struc- 
turam endogenam vocaverunt, cujus opinionis ex habitu palmaceo saltem petitae falsitas observationi- 
bus phytotomicis satis demonstrata est. Nec autem vere exogena vocanda videtur, nam nec strata regu- 
lariter annue apponuntur nec vagina meduUaris, inde ab initio benc forraata, immulata manet. Medidla 
ipsa, saltem in radicibus, sensim augeri videtur, et vasa nova inter antiquiora excrcscere conjicien- 
dum, exceptis scil. iis quae extus accresciuit, quando nova frondium corona efformatur. 

In horto Parisino Cycas exstat ex insula Mauritii aUata, cujus caudex constrictus est ea parte quae 
tempore quo advecta est, excrevit (Torpin Iconographie Tab. III, fig. 7); cel. De Cardolle (Organogr. 
Tom. I. pag. 219.) eo explicat, quod fibrae externae prius quam par est, induratae sint, ideoque per- 
peram concludit, esse caudicem endogenum. 



S&adir. 



Singularis est radicum fabrica. In universum compagcs mollior est, sed aetate tamen lignescit. 
Rliizoma aut breve aut fusiformi-elongatum (Zamia) aut cito in plures longosque ramos parlitum. 
Hi uon omnino cylindrici sunt, sed paullo compressiores (Cycas, Encephalarlos). — Cl. Scholtz sec- 
tionein transversam radicis Cycadis circinalis pinxit (1. c. Tab. XXI. fig. 2) ; in centro duo fasciculi va- 
sorum oppositi cernuntur, dissepimento celluloso a se invicem separati, medio angusto, extrorsum la- 
tiore. Ouivis fasciculus versus ambitum flabellatim augetur, et e fasciculis singulis per radios medullares 
separatis componitur. — Cycadis glaucae Hort. radix constat e plurimis ramis rbizomaticis e basi cau- 
dicis progredientibus, non valde longis, inordinate vel furcatim ramosis, albidis, firmis, sed non valde 
duris, extus tenui cuticula vestitis. Ramuli idtimi facile separandi cicatrices circulares tumidulas re- 
linqunt. Ramus major transverse sectus haec obfert: intus medulla satis ampla e cellulis exiguis regu- 
laribus amylum non includentibus composita; haec inclusa est strato ligneo crasso, lutescenti, formato e 
segmentis flabellatim dispositis tella cellulari a se invicem separatis. Haec segmenta non vaginam medul- 
larem regularem vere circularem sistunt sed irregularem, quia quaedam profundius in medullam pene- 
trant. Prope medullam singulum segmentum ex una vasorum serie componitur, una cellularum serie a 
reliquis separatum. Tersus ambitum duae , tres pluresve vasorum series sibi appositae. Strata vix dis- 
tino-uo; saltem maxima (interna) strati lignei pars est omnino continua, sed haec a parte peripherica 
pallidiore separatur linea cellulari. Itaque duo fere strata distinguenda, forte propria evolutione 
increscentia. Segmenta singula ad peripheriam linea arcuata circumscripta, non ut in Dicotyledoneis 
plurimis omnia una linea circulari inclusa. Vasa magnitudine admodum varia et hac ratione 
nullam regulam inveni. Parietes crassi , ter quaterve crassiores ac cellularum. Sunt vasa punctata 
vel areolis oblongis transversis notata, sed bae ut et pori ad facies connatas desunt. Plura vasa lon- 
o-itudinaliter conjuncta fibram ligneam sistunt. — Stratum ligneum ambit tella cellularis peripherica 
corticalis, e cellulis regularibus iis medullae majoribus, formata, parcum amylum includens. In hac 
etiam aliqui vasorum fasciculi prope stratum ligneum inveniuntur. — Ramuli minores eandem structu- 
ram obferunt sed medullam exilissimam vix in strati lignei centro discernendam. — Epidermis radicum 
lamellosa. — Similis omnino in Encephalarto horrido et E. Jltenstcinii structura obtinet. E parte 
crassiore brevi rhizomatica statim rami longi subcompressi, hac vel illa parte nodoso-tumentes, exoriun- 
tur, in quorum laevi ac sicco cortice lamelloso cicatrices plures circulares impressae medio et ambitu 
tuberculatae cernuntur e radicellis ramisve emortuis ac deciduis. Rami furcatim deviduntur. Radi- 
cellas iteratim bifurcatas, tumidas, carnosas, subcompressas, in apices rotundatos desinentes, (his ali- 
quando supra terram excrescentibus) , e tela cellulari formatas, intus cylindrum ligneum includentes, 
pulchre observavi in Enc. spinuloso. Structura radicum Encephalartorum anatomica in universum fere 
eadem ac Cycadis specierum. Segmenta fignea flabellata. Medulla perquam exigua, in ramulis fere nulla. 
Extimum lignum colore pallidiore, textu laxiore ab interno diversum et tanquam stratum proprium 
fere separatum. Vasa sunt pulcherrima pellucida, seriebus longitudinalibus arearum (pororum) subcir- 
cularium, ovalium, aliquomodo irregularium et magnitudine diversarum, tot notata, quot facies sunt. 
Facies coalitae omnino poris carent. Areae singulae in medio punctum lucidum habent. Parietes vaso- 
rum satis crassi; ubi duo vasa conjunguntur, non adeo intime parietes coalescunt, ut omnino unam 
membranam efficere videantur ; nam linea transparens intermedia superest. 

Zamiarum radix primaria fortis , longa, fusiformis, perpendicularis, albicans, in ramos subcompressos 
divisa. Ejusmodi ramus extus e cellulis componitur librum quasi eflbrmantibus, quarum extimae sectio- 
nes quadrangulares, interiores potius penta-vel hexagonas obferunt. Tunc sequitur stratum multo 
angustius e fibris ligneis rectis formatum, quo quidem strato medulla includitur, sed haec non simplici 
textu celluloso componitur verum totum ipsius spatium occupant vasa spiroidea striata porosaque non 
recto tramite decurrentia sed flexuosa, varie et absque ordine torta; imprimis hoc in Zamia integri- 
folia observatur. 

Adnotatio. Conf. quae ad calcem de stigM/IRIA proposui. 









Gemmue. 

Trcs gemmarum species distinguendae sunt: 1. gcmma terminalis, cuj us ope caudex incrcscit, frondes 
promens vel alternis plerumque in adultis annis per vices in axcm ilorentem efformata: 2. «emmae 
laterales vel advenlitiae, et 3. geminae radicales vel hypogaeae. 

Gemma terminalis plurimum est solitaria, et rarius saltem caudex apice in dnos ramos parlitur 
(Cycadis species). Magna haec gemma in centro frondosae coronae evolvitur, squamis crassis circum- 
vestita, tomenlosis, brunneis. Quovis anno aut post bicnnium cvolvitur, frondes includens varie dis- 
positas. 

Gemmae laterales rarius occurrunt, quare caudices simplices manent. Quandoque vetustae Cycadum 
caudices in ramos dividuntur, et coni Zamiarum lateraliter evoluti huc etiam referendi. 

Gemmae radicales cum bulbis tum situ tum structura comparandae sunt; iis naluraliter et arlificiis 
horlulanorum Cycadeae multiplicantur. Ad caudicum basin cx axillis squainarum e frondium lapsarum 
basibus superstitium evolvuntur, initio sub terra reconditae (Encephalartos, Ci/cas), velaliquando inde 
ab initio supra terram ad partem caudicis epigaeam. Sub terra rcconditae per plures annos lente in- 
crescentes denique frondem unam emiltunt, radices longas proprias forniant et a planta materna solvun- 
tur (Tab.II.). Haec evolutio imprimis in plantis morbosis oblinet, aut si gemma terminalis casii vel arte 
exstincta fuerit. Sic olim in Cycade revoluta (Bcckxaind, Op. Cil. I. p. 439) observabatur, et ipse in 
Encephalarto horrido sex ejusmodi bulbos inveni, obiter caudici sub terra adhaereutes; sunt quasi 
bulbo-tubera, composita corpore carnoso centrali crasso, extus in squamas carnosas imbricatas (1) to- 
mento denso obtectas, partito. His bulbis forma ovata est, basi applanata, apice acuminala; tevtus 
cellulosus crassus, cellulis hexagonalibus vel rotundatis, materie viscida et amylacea repletis, constans, 
in quo fibrae decurrunt sparsae, initium ab insertioneradicumfacientes, sursum evanescentes, ramosac, 
in squamas extensae; constant e tracheis veris, longitudinaliter in fasciculos congiutinatis , spiris facilc 
evolvendis. Postquam bulbus a materna planta solvi incepit, frondem emittit unicam per plures annos, 
sed quamvis diversam; omnes minores et minori numero foliolorum instructas. — Ouac e caudicibus 
Zamiarum oriuntur gemmae, saepe sunt epigaeae, tuberculiforrnes, intumescentes, mox deciduae. 

Frondium vematio quadruplex est, de quibus conf. generum descriptiones. — (Bullet. d. sc. phi/s. ct 
natur. en Nderl. 1838. p. 129 et Nouv, ^innal. d. sc. natur. Tom. XI. p. Gl— G2, ubi errore Enceph. 
aiTinis pro caffro legritur.) 

Propagatio saepe ope gemmarum adventitiarum obtinet, qua de re observationes publici juris fecit 
Fai.dekmaiviv, Petropolitanus (iiber die Vermehrung der Cijcadeen aus den Schuppen ihrer bereils 
abgeslorbenen Staemme, in Verhandl. zur Bef. des Gartenb. in Preuss. Tom. III. p. 312 seqq.). Si 
frondes Cycadearum dependent, mors sese adpropinquare solet. Putredo in cenlro caudicis incipit, et 
sensim radices pereunt. Tunc autem in caudicis squamis adliuc quaedam vis vitae remanet. Vidil 
Encephalartum korridum (quod et nos olim) cujus totus caudex putredine excavalus, non nisi squamis 
compositus erat; caviim arena implevit, calidae teinperatiirae exposuit per tres menses; cum ad squamas 
gemmas orientes viderit, has terrae imposuit et hae iiunc cito frondes evolvebant. Icone rem illus- 
trat, exhibente squamam ex opposito latere, quo frons enascitur, seu e facie extcrna radiculam pro- 
trudentem. 

De propagatione Cycadis speciei Rdmphius loquitur (fferbar. Amboin.). Arbor haec, inquit, propaga- 
tur, si superius molle caput abscissum, in terram sabulosam ponitur. Post annum tunc frondcs 
evolvuntur. 

De Cycadis cireinalis propagatione experimenta instituit exp. Nebmaniv, Horti Regii Parisini Hortula- 
nus; caput Cycadis 1§ pedes altae, Martio mense abscissum, per quatuor dies fornaci imposuit, adeo ut 
vulnus ac frondes exsiccarentur; jam per duas dies caput aquae imponitur, et dein solis radiis exposi- 
tum propaginum in modum tractatur; Majo radiculas formaverat et paullo post quatuor frondes emi- 
sit. — Caudex superstes per longum tempus lanquam mortuus perstitit; ab co separavil secliones 1| pol- 



(1) ltac squamae eaedem e.sse videntur , ae illae (|uae bases frondium stipanl. 



,ices crassas quae radiccllas efformabant ^nnalcs dc la Socicte WHorliouUure royalc dc Paris. 

^^utenf^tea Japonenses e frustulis caudicum Cycadcm revolutam propagaverant. 

ZervaHo Cl. Mra (A** * «• — ■ ««• ^ W IT ' ^ ^ ta SUperfiC1C 0M * 0U ^ 

in insula Mfa leetae reperit prope stipitis insertionem exiguas cryptas, quarum ceUulae stellatac 

„„t iuniores vero elHpticae. Has ceUulas laxe cohaerentes pro germinibus habet. Sumha organa u, 

m! oecurrere ceU. Moh, et m™ olim exposuerant (M.ancs /co M . ,** pl. erypt. Tab. 40. % . 5). 



Frondes. 

Stipcs dicitur pars rhacheos infima aphyUa; stipes et rhachis caeterum structura non differunt. In 

nnt rsum tetragl sunt, angulo postieo obtuso, vel rarius magis applanato, rar^ssune acuto ; anguhos 

ntL plerumquc pauUo prominens costae ad instar, utrinque eanali mumtus, et hxnc „ angulos lat - 

ra decurrens Quodsi pars rhacheos antica valde applanata est, rhachis fere senucyhndrxca evadat; 

2^ elevata ,el teres vel tetragona. Pars antica postica semper minor cst. Transversa sect.one 

. c. ^Encept.alarto eaffro) componitur textu ceUuloso, per quem — ^ares «£«*£ 
currunt, inter quos canales gummiferl exstant (conf. etiam Scnc.xz 1. c. Tab XX. fe 3). Macro.a„ua.e 
Z»2 et Eneephalarti horridi stipites cl. Bcc MiM > examinavit et sinulem conformaUonem rcpent 
(conf. De la Gelgie caet. vers. gah. Tab. 62); in Protogaeae speeiebus eandem fere ae m hod.erms 

""t^fac rhacheos ab omnibus auctoribus ad speeies distinguendas adhibetur; non autem 
JZ hac in re momenti videtur, cum forma nec adeo constans nee pro variis speoebus valde diversa 
s it Facilis a forma tetragona ad semicylindricam vel trigonam transitus est. 

CeUulae epidermidcm formantes plerumque crassos habent parietes externos ita ut m transversa sec- 
tione cuticula quasi homogenea supra extimas ceUulas jacere videatur. Imprimis ,n Eneephalarto h or- 
rulo oaffro, Lgato, Cycade revoluta tales exsistunt. Mexekcs icone epidernudem fohoh Encho^ 
ZlJi^eucste Fortschritte, Haarlem p.47. Tab. II. «*. 19, 20 et 21.) In Mfa et plurmus Cy- 
Jdis speciebus multo tenniores sunt, quemadmodum et compages moUior exs^at. - In pagina in fe- 
riore pori sunt cum subjacentibus cavitatibus aeriferis communicatae (stomata) Meyen 1. c. fig. 21 ^ 

Foliola vel artieulatim vel eontinue cum rhachi junguntur, qua differentia Cycadeae nov! or bl s ab 
Asiaticis et Africanis satis bene differunt. (Conf. generum descriptiones). Articulatio satis evulens est, 
et talis ut foUolum senescens facUe cadat. CeUulae folioli baseos tumidae sunt et vasa unient.a fragd.a. 
Infima ad rhachhn vel stipitem foliola saepe in spinas mutata sunt. - Nunquam omnino acquaha sunt 
foholorum latera. - Magni momenti sunt nervorum distributionis, marginum, apicum, serraturarum 
differentiae pro variis generibus. 

Fohola moritura sensim colorem viridem amittunt, paUescunt; hic autem nou in ahoscolorestransU.- 
Ad basin frondium biennium crena formari incipit qua deinceps solutio continui obtinet. Bas.s fron- 
dium lapsarum in caudicis superficie manet, vita in earum parte interiore superstite. Forma prunum 
rudisetdiversasensim absoluta evadit, ita ut caudices, imprimis Encepl.alartorum , satis regularrterlo- 
ricatas invenias. - Inter has squamas tomentum copiosum, parcum, vel nuUum. Inter frondes, mi- 
primis nascentes , plerumque squamac e basi lata lanceolatac crassae, extus tomentosae, intus glabrae ad- 
sunt, e quarum axilhs quasi frondes prodeunt. Har.un squamarum natura morphologica ultenus mves- 
tiganda. Sunt autem eaedem quae in gemmis radicaUbus prima organa appendicularia sistunt, caedem 
ellam ut videtur ac squamae gemmulae embryonis. - An itaque hae squamae folia rudimentar.a? 

Frondes, respectu morphologico , sane cum vulgaribus foliis Dicotyledonearum non comparandac. - An 

rami fissi certis intervallis morientes? - Itaquc hacetiam ratione Cycadeae cum Coniferis comparandae. 

Frondium numerus e gemma terminali cxplieatarum in plantis adultis satis constans nec ex.guus est. In 

plantis iuvenihbus autem (in Cyeade lcstc Dc PExrr-TuouARS ct b. ^c^to^enostra observaUone, 



quotannis una tantuin frons evolvitur, quo fit, ut persislonlibus iis annorum praecedenliuin, frondes 
variac magnitudinis ac lbrmae reperiantur. In Zamils quotannis etiam evolvuntur seil non adeo nu- 
merosae. — In nostris caldariis ineuntc acstate plurcs fromlescentes vidi, imprimis Cycades et En- 
ecphalarlos. 

Magna materiae gummosae quantilas in omnibus Cycadearum organis continetur, ut variis locis in- 
dicavi. Peculiares ductus gummiferi hanc matcriem includunt, quorum admodum regidaris disposilio 
est in stipitibus et rhachidibus. Cl. Morren hos proprio examini submisit (Bu/let. de Vvicademic 
Royale de Bruxelles Tom. I. n°. 8). Cum e dissectarum rhachidum apicibus gummi evacuari vidcrel , 
contendit gummi adscendere e caudice in folia nec oppositam viam sequi ut Physiologi statuissent. Ccl 
Meyejv, qui haec experimenta repetiit, illam evacuationem absorbta inferius aqua cffici contcndit (Jah- 
resbcricht 1839. p. 115); nam e frustidorum inverse in aqua collocatorum apicibus (itaque inferioribus) 
gummi effluere observavit. — In rhachidibus Cycadis et Encephalartorum facillime in sectionibus trans- 
versis ductus gummiferi cernuntur, in peripheria et in centro; in foliolis Cycadis specicrum prope nervum 
medium decurrunt. Magna copia quoque in textu celluloso externo et medulla caudicis propc stratum 
ligneum adsunt, teste cl. Mohl, qui Cycadem revolutam, Encephalartum longifolium ct Zamiam in- 
tcgrifoliam examinavit. Horum canalium structura eadem est ac reliquorum ductuum vel cavilatum, in 
quas materies propriae in cellulis vicinis formatae, transfunduntiu-. (Conf. quae p. 12. despadiccmonui). 

Cl. De Conikck gummi illud Cycadis revolutae chemico examini exposuit; ciun autem purum (jununi 
non adhibuerit, experimenta haud magni fecerim. 

Singularis est materies rorida glauca quae quarumdam specicrum generis Encephalarti frondes obdu- 
cit, imprimis juniores uti E. horridi et E. Lehmanni. Aetate sensim diminuitur. Hujus matcriae se- 
cretio tamen a plantae vigore quodammodo pendet; ctenim eadem specimina vidi uno amio rore glauco 
obducta, alio laevia. — Videtur materies ad cerinam vegetabilem pertinere. 

De materie colorante, in pulpa fructuum efformata, nihil adhuc apud Chemicos cognitum osl. 



DE ORGAMS GENER4TI0NIS. 



Auctorum in explicandis partibus generationi inservientibus vehementcr dissentientium scntentias brc- 
viter exponam. 

Inflorescentia feminea Cycadis in Hort. Malab. Tom. III. pag. 11. vocatur «fructipromus conus" et 
phylla ejus plana fructus gerentia » linguiformia involucra, veri fructuum loculi" appellantur »aut reti- 
nacula." Fructus ipsi cum prunis oomparantur, et partes singulae: cortcx mollis, cortex durus ligno- 
sus, atque contentus nucleus. Cortex durus etiam putamen audit. 

Rumphius iitrumque sexum in Cycadis specie amboinense exploravit (fferb, Amboin. Parte I. a. 1750. 
pag. 87.) nec tamen sexuum differentiam bene perspexisse videtur. PhyLla inflorescentiac femineae pe- 
tiolos vocat. Fructus accuratius describit. Sub cortice externo lignosum putamen latere, duabus su- 
turis connexum, superne foraminulis apertum, in quo reconditur albicans, crassus et oblongus nucleus, 
ab una parte fovea impressus; inter nucleum vero ac putamen alia sicca ct spongiosa localur substantia. 
De inflorescentia masculina refert, squamis componi imbricatis separatim se aperientibus uti Pini stro- 
buli, quas inter squamas arenosa farina locata sit. Addit, eandem arborem, quae inutiliter ejusmodi 
fructum produxerit, dein verum fructum efformare. Videtur autem, si RcMPHirM de Cycadis specic 
celebica disserentem audiamus, eum revera hanc inflorescentiam pro masculina habuisse, imo in appen- 
dice operis a. 1694. 1. c. pag. 89. disertis verbis dicit: «Prima videtur femina, altera autem mas." 

Limveaus, licet sexuum differentiam intellexisset , in explicandis et dijudicandis partibus masculinis 
sibi non constat, raro sane exemplo. Primum enim, Zamiae generis characterem eruens, utramquc 

3 



10 

mflorescentiam vocal spadicem, squamasque flosculos pediceUatos, anthcras scssilcs in marc gcrentcs; 
in femina squamas dicit perianthiuin peltatum pedicellatum germina duo absque stylo ct stigmate 
pxa-cns (Gener. pl. ed. YI). In Cycadis generc antheras Ulas tanquam grana pollinacea nuda ct inflo- 
rcscentiam femineam tanquain spadicem habct, quod profecto eo magis mirandum cum in Supplem. pl. 
pap-. 68. Zamiae antherae polline farinoso repletae vocentur. 

Thusbergius primus Encephalarti speciei organa generationis accurrate descripsit, eaque in univer- 
sum eodem modo ac Limaeus Zamiae organa, consideravit; antheras in squamis sessUcs vocat, confer- 
tissimas, ovatas, supra rima longitudinali dehiscentes, uniloculares, glabras, ct poUcn in iis album 
vidit. Is primus poUen bcnc observasse videtur. (Ifov. Acta Societ. reg. sc. Upsal. Tom. II. p. 283—288 

ct Flor. Capens.) 

Jacquikus satis accurate utrumque sexum exploravit, nec improbanda quac cl. Giseke de structura 
ovariorum Cycadis revolutae disseruit (Liottaei Ordin. natur. p. 641—643. Tab. VII). 

Cel. Mirbel ovarii structuram in Coniferis ct Cycadeis eandem credidit, eaque esse veros flores, prae- 
tcr perianthium adnatum, adhuc externum integumentum gerentes, quod cupulam dicit (Jfouvell. BuU 
ht. des sc. Tom. III. p. 73). Nostro autem tempore, quo ovtdi vegetabUis cognitio tot tantisque inven- 
tis iUustrata est et summo auctori permultum etiam debet, aUam certo scntentiam amplexus erit. 
L. C. Richard simUem sententiam professus cst, sed Miebelii cupulam potius pro perianthio habet, 
cum pericarpio plus minus coalito. Ovulum simplex esset ex unica tantum membrana formatum (Dic- 
tionn. class. cTHist. natur. Tom. VI. p. 208). Antheras unUoculares in inflorescentia mascuUna agno- 
vit (1. c. Tom. V. p. 216. De Conifer. et Cycad. p. 172). 

Celebris Robebii Rrowv de ovulo Cycadearum sententia magnopere inclaruit (Append. ad ltiner. 
King. p. 555 seq. et edit. German. Tom. IV. p. 110 seq.). Duo argumenta sententiae opposuit, florem 
Coniferarum et Cycadearum nudum vel calyce cinctum pistiUum (carpeUum) declaranti: 1. perforatio ejus 
styU; nimirum punctum insertionis embryonis in ovulo tunc immcdiate actioni poUinis esset exposihim. 
2.'lSimia simpUcitas structurae iUius ovuli Ricn., cujus fabrica mclius cum structura nuclei aliorum 
ovulorum potest comparari. Florem itaque Richardii tanquam onUum nudum habet, quod, imprimis 
inflorescentiam Cycadis ante oculos habens, carpophyllo nudo aperto affixum putat. Richardii calyx 
esset testa vel extima ovuU membrana, ovarium alterum integumentum , et ovulum esset ovuli nucleus. 
Cum autem inflorescentia masculina, imprimis in Zamiis, adeo feminae analoga, simUi etiam ratione, 
cx organogeneseos legibus, expUcanda esset, cel. auctor partes, quae a Richabdio antherae habebantur, 
nudum poUen declarare coactus est (l. c. ed. Londin. p. 557. germ. p. 113 seqq.). Quae autem ejusmodi 
hypothesin vehementer oppugnant, plura sunt, v. c. fabrica partium, omnino Ulae antherarum et ne- 
quaquam Ulae poUinis aequiparanda , genesis in superficie, prae omnibus vero, quae mea observatione 
extra omnem dubitationem posita est, veri poUinis in earum cavitate contenti praesentia. 

Omnes fere Rotanici Rrotvmii sententiam acceperunt (1), paucis exceptis, ex. c. cel. Rartling , quidubia 
quaedam movet in Ordin. natur.plant. p. 32-93. - CeU. autem Lindlet (Introduct. natur. Syslem. of 
Botany ed. 2. p. 312) et Ekdlicheb (Gener. plant. p. 70-71.) Rrowhii theoriam omnino suam fece- 
runt, antheras Richabdii grana poUinica, et squamas strobUorum antheriferas folia poUinifera vocan- 
tes. Cl. Endlicher autem ovula nuda vel carpidio circa circum protuberante quasi cupulae immersa, 
apice attenuato pervia dicit. 

Quodsi autem ovuli ejusmodi Cycadearum fabricam compares cum ovuUs aliarum plantarum, difficul- 
tates plures exoriuntur. Sic jam L. C. Richard (De Conif. et Cycad. p. 206.) monuit, sententiae Rru- 
nonianae id obstare, quod ovuU exostomium tunc esset productum atque elongatum, endostomium non 
esse in membrana interna, et nucleum membranae internae apice adhaerere (2). 

Cel. Hooker satis accurate organa generationis Cycadis descripsit, et in iis exponendis Richardium 
sequutus est (Botan. Magaz. Tab. 2827). 



(1) In Proir. fl. Nov. Boll. p. 347. edit. germ. p. 202—203. in exponendo charactere ordinis RicnAimn potius hypothesin sequitur. 

(2) Omnino legenda cximia disscrtatio, <jua sentcntia RicnABDii dcfenditur contra Raowsu hypothcsin, ad calcem Commerit. <fc Conifer. 
H Cycad. p. 203 scq. 



II 



Magni momcnli sunl, quac de ovulis Cycadearum cl Coniferarum polyembryoneis nuper scripsil ccl. 
R. Bhown (Report of the 4. meeling of the Jirilish associat. p. 596). Ovula cnim caute perquirens, in 
singulis plurimarum embryonum vestigia vidit, quorum aliquando plurcs licne elformantur. CI. MrrniEr. 
in Cijcadis ovulo idem viderat (Elem. Tom. 1. fig. 10.) atque L. C. Riciiaud dcscripseral (1. c. p. 181). 
In omnibus autem Cycadeis normaliter ovula esse polyeinbryonea cel. R. Brown probare conatus est 
(On Kingia p. 25). 

Ne autem in tanta virorum acutissimorum dissensione, incautc jndicium feram, varia rationc haec 
organa esse consideranda et exploranda putavi. 

Quodsi cvolutionis horum organorum viam persequutus eris, nullum dubium erit, conos illos vel 
strobilos nil esse nisi simplices elongationes axeos caudicis, imprimis in Ci/cadis, Macrozamiae et Ence- 
phalarti generibus, subinde fortasse axes laterales, ut in Zamiis. Occupant in illis omnino frondium 
locum, et gemma haec fructiproma iieque ac gemma frondosa, squamis densc tomcntosis tecta est. 
Unica plerumque gemma frondosa in caudicis apice, unica eliam fructigera; haec per viccs illam exci- 
pit, suum locum occupat. Frondium enim evolutio non perficitur, quando gemma frucliproma seu co- 
nus protruditur. — Sic morphologice spadices conos tiun mares tum femineos componcnles in Cijcadc, 
squamae pedicellatae ovariiferae et antheriferae Encephalartorum ct Zamiarum (quae sunt contracli 
abbreviatique spadiccs Cijcadis) sunt frondes, quoad formam et fnnctionem mulalae, gencrationi scil. 
dicatac. Compara spadicem femineum Cijcadis cum ejus fronde foliolifera, et perfectissimam videbis 
similitudinem, analogiam, identitatem. Porro spadices femineas cum masculinis comparans, eadem or- 
gana esse videbis, hos modo abbreviatos et a forma originaria jam magis distanles. Eadem res est, si 
Encephalarlorum , Macrozamiarum ct Zamiarum iniloresccntias seu conos spcctes; spadices solum- 
modo abbreviati, minus explicati, tanquam squamae aul pliylla peltata horizontaliler disposili supra 
axem communem, duo fructus gerentes; forma complanata foliacea mulata csl in formam basi conlrac- 
tam apice expansam. Evidentior in spadicibus masculinis similitudo est, iinprimis si Cycades cum En- 
cephalarlis comparas. 

Quodsi jam spadices Cycadis ovariiferos et spadices anthcrifcros reliquorum Cycadearum geiicrum, qui 
in eodem metamorphoseos gradu posili sunt, comparaveris , ct si porro frondes Cycadearum cum foliis 
reliquarum plantarum composueris et easdcm organogencscos leges, quibus hoilie carpcllorum ortum 
explicant botanici, cliam hac in re vigentes statueris, sequitur, spadiccs Cycadearum esse pcricarpia 
plana aperta, marginibus ovula nuda gerentia. Simul autem ex analogia quam certissime patet, spadi- 
ces masculos esse anthcras apertas magnas, pollinis giana nuda aperta in superficie gercntes. 

Sic i°itur leges organogeneticae sententiae Brunonianae favcnt, quod si spcctcs femineos spadiccs. Ob- 
servatio autem directa eorum quae in fabrica spadicnm masculinorum obscrvanda siuit, illae obslant, 
quia analogia inter organa feminea et masculina dcest; obstat, licet non aibnodum velicmentei-, struc- 
tura ovulorum illorum, quae nec cum ca pericarpiorum uniovulatorum nec cum ea ovulorum vegctabi- 
lium in universum ab omni partc potest comparari. 

Cum autem quam evidentissime spadices fcminei Cijcadis eadem organa sint ac frondes, ita ut ovaria 
cum foliolis mutatis aut foveae e quibus erumpunt, cum axillis foliolorum et ovaria cum gemmulis ibi 
latentibus comparari possent (vides enim in apice frondoso spadicis aliquatenus reditum ad frondis cvo- 
lutionem), jure rursus concludendum videtur, frondes Cycadearum cum foliis reliquarum plantarum 
non posse comparari, et potius organis axilibus adscribendas esse, ramis quasi fissis, post annum vel 
biennium renovatis, cum foliis Coniferarum (conf. p. 8). — Antherarum in Cycadcis ortus ct dispositio 
sententiam confirmat; in tota superficie spadicis evolvuntur nec in parcnchymate ipso folii antherifcri. 

Vix eo-o dubito, quin natura in Cycadeis (et Coniferis) tum universae structurae tum propagationis 
organorum alias propriasque sequatur rationcs ac in reliquis vcgetabilibus. Quod sanc non unicum 
exemplum. Jam novimus gcnerationem in plantis cellularibus , dualismi cquidein legibus plerumque 
subjectam, sed simplicem, in multis diversam. Filices porro reputes, Equiselaceas, Lycopodiaccas. Quis 
generationem per fecundationem negaret, scd quis non agnosceret ctiam, hic rem perfici ratione cui- 
que harum classium peculiari. Coniferas habemus tamquam plantarum classis exemplum tum a Monoco- 
tyledoneis tam phanerogamis quam cryplogamicis, tum ab omnibus reliquis Dicolyledoncis quoad tolam 








12 

indolem yal.le diversac, cum Equisctaceis non nisi habitu comparandac, omnino sui gcneris. - Simile 
evemplum sectionis parvac pcculiaris, ab omnibus reliquis longe distantis, habemus i„ Cycadeis. 

Fartium aulem generationis indoles, ut mihi vidctur, mclius iMeUigenda cst, si cum spadic.s fruc- 
tum o-erentis analomica structura comparatur. Quodsi spadieem Cycadis longitiidinahter disseetum v- 
deris" vix dubium erit quin ovarium sit nil nisi mutatum foliolum, idem itaque quod dentcs cristaeve 
snadieis supra ovaria locata (1). - Hocsitus jam indieat, sed dcraonstratur tclarum idenUtate et pihs in 
ovario iisdem ac in toto spadice; cutis externa cjusdcm corapagis ac iha spadieis, immo nil est iiisi ejus 
continuatio: porro stratum cellulare sub cute vel epidermide jacens omnino idem, ejusdem flav, co- 
Joris, eodem modo gummosae materiae aeervulos includens; ncc differt stratum ligneura vel putaraen 
q „od est evpansio fibrarum e spadice latcraliter progredientium, excavatus quasi fohoh nervus Hic 
prope apicem tanquam in acumen finitur, positus infra tubulum ovarii externum qui est apex fo hoh, 
beic cavus tubulosus factus. Nune ovulum sequitur quod mihi fingo tanquam germen in nervi mediani 
cavo cehulosoeverescens,- Ovulum Cycadis revolutae examinavi. Spadicem ovariisjuvenilibus sed vanae 
ma<niitudinis onustum, aquae imposui; qua absorbta tumet, elasticus evadit. Longitudinahter dissecui 
i./ut simul ovaria seeundum longitudinem dissecarem. Per spadieem c tela eehulosa fusea floccosa 
conflatum duo pluresve majores decurrunt vasorum faseiculi et plures ductus gummiferi, c quibus dis- 
seclis gummi tumcscens ut gummi Tragaeantha propehitur, subdiaphanum. Nuhiun amylum in spa- 
dice invenio - Vasorum fascieuh constant e vasis plurimis longitudinahter coalitis absquc aliis fabris 
textuve cehuloso. Vasa sunt perquam tcnuia, cyhndrica, transverse striata, et plerumquc in fibras evolvi 
possunt (Tab. I. fig. q, r, s.). Ovarium aflixum tuberculo excavato spadicis extus iisdem pihs yestilum, 
his iam partibus constat (Tab. I. fig. q.): 

1 Stratum ccllulare (fig. r, a.) e cehulis densis exiguis firmis materia flava colorantc implctis com- 
positum et ductibus gummiferis cavitatibusve instructum; interior strati pars magis albicans imprums 
versus ovarh basin usque in spadicis compagem amylo copiose adimpleta, adeo ut iodio tota viola- 
cea evadat. Stratura hoe extimum in apice ovarii tubulum format cylindricum nitentem fuscum ore 
aperto subcrenulato. - CeUulae hujus strati crassos parietes habent. 

2 immediate sequitur (fig. r, b.) stratum durum alUcans ligneum sed adhuc flexUe, tenue, forma- 
tum e fibris vaseularibus vere spiralibus e spadice progressis, ad basin ovarii coeuntibus, multiplicatis. 
Hoc putamen format cavum ovale. In juvenUi tantum parcae fibrae inveniuntur, in adulto copiosae, 
sed ni graviter faUor, omnes vere spirales; nuUus textus ceUulosus. 

3 putamen intus investitur teoctu celluloso Jloccoso fusco, imprimis versus basin copioso et majorem 
cavi partem implente, colore etiam a reliquis textubus perquam distincto. Parietes ejus cehularum 
sunt tenuissimi, transparentes, papyracei. (fig. r, c. et fig. s.) 

Has omnes partes pericarpium voco, et textum hunc floccosum tanquam placentam vel fumcuh par- 
tcm cellularem expansam haberem; etenim ad basin cavitatis copiosissimus , versus apicem sensim dimi- 
nuitur et ibi tenuissimum eflicit indumentum cavitatis. 

Huic incumbit et eo pro parte circumdatum est ovulum (fig. r, d. et fig. s.), quod ovatum est, apicc 
acuminatum, basi cum textu floccoso placentari confluens. Jpex hber coloris est fusci, nitens et tanquam 
tubulus extenditur usque ad apicem cavi pericarpici infra tubulum mox descriptum. Cavum hoc vacuum 
inerescenti ovulo continuo diminuitur et in ovariis magis adultis vix reperitur. Exostomium eviden- 
tissime apertum. Membrana ovuli externa (fig. s, x.) dissecta (testa) est fusca e textu crasso compacUore 
formata. Ejus cavum replet (excepta fere j vel J parte superiore) tecotus cellulosus albicans intus ca- 
vum rehnquens laevis superficei membranosae (secunda membrana) (fig. citata o.), cui adhaeret ad latus 
versus superiora lextus compactus sphaericus (fig. citat.^.) amyli grana jam primis, quae vidi, evolu- 
tionis stadhs continens, itaque recte pro nucleo habendus. Endoslomium distlnctum invenire non potm. 



O 



(1) Satis jam mihi probatum videtur orifjinem placentae non semper c marginibus foliorum carpieorum quaerendam esse, sed pcrsaepe 
hoe organon ad axium ordinem referendum esse, uti cel. viri Ita», Aun, tou», A. ■>»»> demonstaro eonatr sunt. LycaUea- 
rum autem carpogcnesis non dirccte cum ea aliarum plantarum vascularium eomparanda cst, quia frondcs, c qmbus fructus evolvuntur, 
ut jam monui ; vera folia haberi ncqueuut. 



3 



13 

Sinoulares sunt evolutionis, quas in ovariis non fecundatis persequutus sum metamorphoses. Nucleus 
scil. increscens in albumen globosum vel fere semiglobosum apice impressum durum aut aliquando plu- 
res cavitates intus fovens, extendit ovuli membranas; testa cum textu tloccoso placentari conlluit, et 
sursum adeo evtenditur ut tangit internum parietem ovarii superiorem non autem cum eo coalescit; 
forma acuminata evanescit; membrana interna tanquam tenuis papyracea ac alba pellicula investit testam. 
Mutationes partium peracta feeundatione. — Ipsum fecundationis actum observare nondum potui. 
Veri autem simile est, grana pollinica per tubum ovarii penetrare, et fortasse eliam per exostomium 
ovuli apertum, quod immediate infra illum tubidum positum est. Cum ad endostomium pevenerit pol- 
len tubulum evolvi ac in nucleum penetrare non improbabilis conjectura videtur. Penetrant autem in 
nucleum plures tubuli pollinici, nam plures embryones in cavitatibus singulis nuclei eiformantur. (Jniis 
illorum embryonum evolvitur, albuminis fere longitudinem adaequans, in hoc axilis, radicula paullisper 
ad eius apicem extuberante. Haec Jilo suspensorio (conf. p. 15.) connectitur cum membrana apicem 
albuminis obtegenti, quae est pars libera endopleurae, cujus major pars in fujido pericarpii simul cum 
testa cum corpore placenlari et endocarpio coaluit. Adeo nux vel putamen intus obducilur testa pro 
maiore parte cum ea ope intermedii textus placentaris concreta, tanquam laevi siccaque membrana 
quae vasis e basi divergeutibus ramificatis (raphe) instructa est. In Zamiis textus intermedius pla- 
centaris (excepto nucis apice) fere totus evanescit, et perspicue tum observatur, testae basin ope fibra- 
rum vascularium conjungi cum basi nucis, quae ibi fovea intus impressa est. Hilits itaque hic basin 
ericarpii spectat, et raphe explicata undique semen ambiens in apice chalazam constituit. — Wux lig- 
nea crassa aut tenuior, homogenea vel e duobus pluribusve (Tab. I. fig. v. et n".) segmentis coalitis for- 
mata apice poris pertusa. — Includilur nux carne crassiore colorato epidermide tenaci vestita. Fructus 
maturi rubentes vel aurantiaci-rubri. 

Haec omnia e°regie confirmata reperi observationibus iteratis vicibus a me institutis, nec minus exi- 
miis iconibus organorum genitalium Cijcadis mcdiae a cel. Ferd. Bacer pictis. Has accnrate explicare 
non praetermittam (conf. Tabulam nostram I. et ejus explicationem). Eximie hae icones situm seminis 
in pericarpio, decursum vasorum umbilicalium iUustrant (fig. b, c, d, e,f </.). Apex seminis iiber, cum 
endocarpio ope textus placentaris non coalitus cernitur in fig:. c, d, ctf. Iu hoc apice itaque solo vera 
testa libera, coalitione vicinarum partium non mutata, restat; haec in fig\ g. rescissa est, apparet nunc 
arca porosa ad quam tendit unum majus vas funicili umbilicalis cujus plui-es fibrae ad apicem vix per- 
tino-unt. Jlbumen juvenile fig. h. exhibet, et cavum quod continet embryoblastanon, cum duabus ad- 
jacentibus cavitatibus sterilibus; fig. k et j. haec ulterius eximie illustrant, embryoblastini ortum et si- 
tum pingentes, et membranam propriam steriles cavitates investientem. Ex his facile intelligitur, semen 
continucTincrescere et magis cum endocarpio ope placentae magnac explanatae coalescere; apicem antem 
semper liberum manere. Embryo continuo auctus, sensim profundius in albumen penetrat (lig. /.). Pe- 
ricarpii tubulus clauditur, subtus putamine increscente. 

Ovarium dissecui e spadice Cycadis cireinalis var. javanac (conf. infra), diinidium circiter centime- 
trum longum (Tab. I. fig. t, u.). Profunde foveae infixum est et in basi quo affigitur plures fibrarum 
vascularium fasciculi cernuntur. Pericarpium g:laberrimum laevc fusco-violaceum cst. Pars carnosa 
satis crassa ductibus pluribus gummiferis instructa. Stratum lignosum tenue aperte e confluentibus 
vasis e spadice progressis constructum. Hoc excipit satis crassum stratum floccoso-ceUulare fuscum 
(placentare) cui incumbit ovulum. Hoc exostomium offert satis productum et tubuli ad instar adscendens 
usque ad dimidiam altitudinem tubuli pericarpici, sed non cum hoc connexum. Secundumlongitudii.cn. 
dissecui- invenitur endopleura alba eelluUsa crassa, humectatione tumefacta, sed absque ullo amylo. ln- 
ter hanc et externam membranam dispergvmtur vasa umbilicalia. Facile a testa solvitur endopleura, pe- 
netrans in exostomii tubulum, ubi reperi endostomium. Est autem testae apex, qui cum per.carpio 
non coaluit, valde crassus, ut e sectione longitudinali patet. - Endopleurae cavum est omnino vacuum, 
nec nucleum nec embryonem reperi. Anne itaque sterile ovulum ? 






% 



14 
Fntcttmm ntfferentiae. 

Fructus Cycadis specierum a variis auctoribus descripti, non multum a se invicem differunt, nec ab 
us recedimt quos in Hortis europaeis vidi, nisi defectu embryonis et earum proprietatum quae ex em- 
bryonis evolutione in iUts observandae veniunt. Cel. Aubert du Petit Thouars primus eos bene descripsit, 
ut disquisitionibus Ferd. Bauer ac Boberti Brow dein confirmatum est. Drupam vocat, cujus testa 
dura carne tenui circumdatur, in cavitate nucleus inest, f partes adimplens, basi truncatus; inferius 
spatium substantia fungosa (plancen ta nob.) replet , quaeetiamejusapicemtanquam tenuius integumentum 
circumdat; alterum integumentum ex hoc oritur, quod internum tubuli parietem investit; versus basin 
deUtescit ita ut haec nuda maneat; tertium integumentum adest, valde tenue, quod solummodo in ju- 
venili fructu destingnendum (spermodermis); nucleus (albumen) albus, carnosus est, aplce impressus, 
ubi plurimum quinque vel sex pori adsunt, materie viscida pleni absque embryonis vestigio; in aliis 
seminibus embryo facillime adparet, totam perispermii longitudinem penetrans ; extremitas ejus superior 
acuta est, inferior in duos inaequales et obtusos lobos excurrit, qui vero in grerminante semiue non re- 
periuntur'(verisimiliter coaluerunt). Apex iaflliformem appendicem excurrit, qui in styli tubum pene- 
trasse videtur (?); infra apicem rima est longitudinalis , in qua squamulae (gemmula) observantur. Haec 
rima, ut germinatio probat, separat bases duarum cotyledonum coalitarum , et radicula et plumula api- 

cem occupant. 

Bob. Browm se has Thouarsii observationes confirmasse testatur (Prod. fl. JTov. Holl.). Negari autem 
nequit, acutissimum iUum observatorem errasse in explicando filamento suspensorio. Icones Thouarsii 
hac in re etiam aliquatenus a veritate aberrant. 

Cl. Hooker (Botan. Maga%.) fructum maturum Cycadis circinalis descripsit, nucis Iuglandis circi- 
ter magnitudinis, ovato-sphaericum , glabrum, rubro-aurantiacum , apice perforatum; pulpa externa § 
lineamw-assa, quam sequitur corneum vel subosseum tenue putamen, in cujus cavitate, sed libera nec 
adhaercns pulchra membrana brunnea, venis longitudinalibus instructa; circumdat albumen apice cum 
ea cohaerens coloris albo-lutescentis, apice impressum; embryo in parte albuminis superiore jacet, 
cohaerens ope filamenti longi albi membranacei cum interno pariete. Cotyledones duae cylindricae 
sunt, una altera paullo longiore. — Haec jam a veritate non inultum recedunt, nec autem multum 
conferunt ad rem illustrandam. 

Encephalarto>~um fructus (v. c. Enceplmlarti Eriderici Guilielmi, E. cycadifolii, E. horridi, 
E. caffri) sunt glabri, rubicundi, parciore pulpa, o vato-angnlosi , ampla et circulari cicatrice instructi; 
nucem includunt ligneam, duram, ovato-obliquam , subcompressam , angulosam, basi mucronulatam , et 
segmentis 12 fere inaequalibus connexis compositam, apice pluribus (plus quam 12) poris majoribus cen- 
tralibus et minoribus periphericis perforatam, qui ad canales resiniferos ducunt, seminis cavitatem non 
perforantes. Nuces E. ctjcadifolii e Promontorio B. S. advectas 2j centimetris longiores, obliquius 
ovatas, putamine ligneo duro, e 12 segmentis conflato, quod totum e fibris spiralibus coalitis forma- 
lur. Aperta nux haec obfert: ad basin tenuis est, intus ibi fossam formans, unde progreditur mem- 
brana vasibus crebris reticulatis instructa, laevis, quae testa est seminis, quae nunc undique cum textu 
spongioso placentari tenui ac compresso coaluit, ad ipsum putaminis apicem usque. Ibi verrucae obser- 
vantur e materie resinosa testam inter et putamen e canalibus istis protrusa. — Testa ipsa accuratius 
examinata in duas membranas solvi potest, quarum extima vasis instructa est. Nucleus albuminis 
(Tab. I. fig- y, 3.) sequitur liber in cavo contentus, durus, corneus, basi truncatus, radiculam embryo- 
nis sursum mammillae ad instar exserens; apex investitur membrana tenui, qua sublata nuda radicula 
adparet, cum interna ejus membranae parte connexa o V e fili spiraliter contorti. Extus albumen gris- 
eum est, intus albicans, sordide fusculum. Embryo fere ad basin usque extensus, clavatus, parte infe- 
riore versus basin sita; totus stria canaliculove notatus e cotyledonibus coaUtis; albicans est ac moUis. 
Prope cavum embryoniferum tria cava minora in albumine adsunt, instructa rudimentis embryonum 
abortivorum. Embryo circiter 2 centimetra longus. 

Zamiarum fructus vix nisi minore magnitudine a reUquis differunt. Drupam Zamiae pumilae no- 
mine ex insula Cuba missam examini subjiciens, video obovatam, extus laevissima cute splendenti tectam, 



J 



I.- 



! 



1 



sub qua pulpa ocliracei fere coloris valde tingens. Haec pulam e« inclmlil laeve, tenue, griseo-fuscum , 
oblique ovatum , subangulatum (fere trigonum) parte superiore paullo producta et sub lente tres fossu- 
las vel foramina monstrante inaequalis magnitudinis. Pars inferior mucronulata brevi-pungens. Intus 
membrana arida splendente subdiaphana obducitur (testa). Cavum non totum albumen ellipticum im- 
plet, in cujus parte superiore embryo invenitur, qui ope fili spiraliler contorti cum membrana illa 
arida connectitur. Embryo cyliudricus, apice paullo tumidulus, inferne ubi cum filo cohaeret, um- 
bonatus, ad \ altitudinem circulari constrictione imbutus. Corpus cotyledonare cylindricum oblu- 
sum, rectum, basi fissum, inque fissura fovens plumulam fuscam, compressam, valde perspicuam, 
squamosam. Filum suspensorium finitur in corpus gelatinoso-spongiosum humiditate transparens. 
(Tab. I. fig. v— x.) 

Observatio. Filamenti, radiculam embryonis cum endopleura connectentis ortum cel. Richard (Me- 
moire p. 194.) sic explicat: » Sacculus membranaceus , foramen albuminis intrans, post adductam mate- 
riem perficiendo embryoni necessariam , flaccescit , gracUescit in fonnam filamen ti ; quod sensim a g ran- 
descente embryone versus ostium foraminis propulsum, tortuose contrahi cogitur." — ■ » Materics sub- 
fungosa et huniectatione emollienda, obturans foramen endosperinii et mediante filamentulo embryonem 
adneclens, mihi videtur analoga matcriei summi endospermii Coniferarum , quae a caetero dissimilis 
adnectit embryonis radiculam." 

Postquam diligentissimis Botanicorum disquisitionibus meliorem notitiam ovuli vegetabilis et ea- 
rum quae post fecundationem sequuntur, mutationum accepimus, filamenti hujus natura majori cum 
veri specie explicari potest. Profccto cel. auctor rem non false explicuit; videtur autem filamentum 
illud (quod in pluribus aliis seminibus invenerunt Phytolomi) exsiccala series cellularum quae post im- 
missum tubum pollinicum, in sacco embryonifero efformantur et quarum infima cellula embryonem 
sislere videtur; est itaque hoc filum nequaquam tubus pollinicus auctus, sed isto stimulante productum. 
Opusculi nostri ratio fusiorem de hoc organo disputationem excludit. (Conf. MErEN JY'eues System. 
Tom. III. p. 308 et seqq.). Vocarem embnjoblastanon. Cel. Mirbel primus organi indolem inteUexisse 
videtur (Annal. des sc. natur. 1829. p. 310), et conferri merentur quae cl. Trevirasos (Pkysiol. d. Gew. 
Tom. II. Tab. II. fig. 19—25.) hac de re docuit. 

Adnotatio. Praeter alias differentias, v. c. ex embryonis forma derivandas, putamina Cycadis bival- 
via, Encephalarii e plurimis segmentis conflata, Zamiarum homogenea (fortasse etiam Jlacrozamiac) 
eximios characteres obferunt. sed adhuc iterato partimn examine confirmaudos. 






Organa Jflasculina. (Tab. II. fig. a-c, f. g, b', /♦, g*, et Tab. V). 

In universum organorum masculinorum non tantae difterentiae observantur, quam quae intcr feminea 
pro variis Cycadearum generibus intercedunt. 

Spadices mares Cycadearum in conos minores, angustiores plerumque magis elongatos, dispositi sunt. 
Sunt colorali, spathulati vel peltati, facie inferiore tota vel pro parte saltem antheris tecta. 

Hi spadices omnino eadem organa sunt ac spadices feminei , sed magis contracta. Semper in singula 
spira plures spadices mares quam in conis femineis inveniuntur. 

Antherae ex earum superficie pullulant tanquam verruculae subglobosae, substantia spadicis ipsa in 
antheram extumescente , adeo ut epidermis spadicis antherae saccum formare videatur. 

Antherae sunt sessUes, globosae vel obovoideae, semper ad basin inaequales, solitariae, binatim, ter- 
natim vel quaternatim ad basin conjunctae, pallide flavidae, e textu fibroso (cellulis fibrosis) satis crasso 
formatae; maturae in apice aperiuntur fissura ad unum latus profundius (fere ad basin usque) descen- 
dente , ad alterum latus minus profunde. 

Cel. Richard monet (JHemoire p. 178.) Zamiae antheras fissura unica laterali aperiri, Cycadis vero 
in duas valvas dissolvi; hanc autem diflerentiam constantem non vidi. Revera in Zamiis plerumque 
non adeo profunde fissurae penetrant. Si antherae plures conjunctae sunt, fissura major introrsum ob- 



% 



% 



16 

tinet Dehiscentia ,1011 subilo oblinel sed lente incip.t et progreditur. Apertae antherae, si aquae ex- 
nonuntur iterum clauduntur. - Margines dehiscentiae sunt paullo transparentes, nitentes, quare 
Lun» Jn errorem dnctus, ibi annulum elastioam Filicum reperire sibi videbatur (Tab. II. fig. 6,0.). 
Pollcn caritatem totam antherarum implet; examinavi pollen Cyeadis fFaUMdi et Zamiac Mekocii, 
r>umil*e aliarumque et omnino ejusdem conformationis vidi. Pallide flavum fere albicans est. In cavo 
antherae apertae globum format parietes non tangens sed basi adhaefens yel potius innixum; globus le- 
viter concussus in massas subglobosas vel ovatas satis regulares, superficiei grannlosae, solvitur. Has si 
concutns vel aquae imponas, solvuntur, ab uno latere incipientes, in granula pollinica transparentia, 
sicca eUiptica, humectata elliptica vel subglobosa, utplurimum longitudinali stria notata, raro duabus 
vel una circulari; perexigua sunt haec grana, fere Aj lineae. E paucis saltem es uno apice tubulum 
pollinicum protrusum vidi, cjusdem fere diametri. lodio tractata nulla amyli indioia dederun, En 
lephalarti Jnrrtdi poUen siccum utrinque magis acutum est, sed alioqum non differt. (Tab. II. & S .f-g.) 



Germinatio. (Conf. Tab. II. fig. i). 

Cel Dc Petit Thocars primus in insula Jtadagascaria Cycadis germinationem observavit, descripsit 
et ieone illustravit (conf. Ejcs Histoire des Vegeteaux recueillis sur les iles de France etc. Paris 1804. 
p 1 seq ) Cel. Richard ulterins rem exminavit (Comment. citat. p. 181). - Putameu satis fragile est. 
Embryo humiditate tumefactus, e pulamine, parte superiore in duas valvas fisso, prorumpit, radicula 
e cavitate albuminis paullo egreditur et secum foras ducit partem corporis cotyledonaris, cujus basis 
nunc hiat scU bases cotyledonum apice coalitarnm semicylindricae a se invicem recedunt, adeoque m 
conspectum yenit squama earnosa ferrugineo-tomentosa , et porro plures similes, quae ita plumulam con- 
stituunf e basi harum squamarum radix egreditur pcrpendicularis in terram penetrans aUaeque mmo- 
res radices; post quintam sextamque squamam frons sequitur pedem circiter longa, pinnarum jugis 5-^6 
et ad basin quibusdam spinulis munita. Totum semen nunc embryoni germinanti adhuc ita afflxum est, 
ut, si disruptum semen conspexeris, embryonis apicem ex apicibus cotyledonum coalitarum formatum, 
infixum yideas in cavo albuminis. 

Eximie, observata germinatione , indoles partium embryonis explicatur. Mlum etiam dubmm ex 
albumine nutrimentum in germinantem embryonem transire. - Semina Cyeadis tarde germinare 
Rumphics testatur, multo tamen citius in naturali solo ac in hortis. 

Encephalarti spinulosi germinationem ipse observavi in Horto Roterodamensi , nec diversam reper. 
ab iUa Cycadis. Unica differentia est quod putamen in hoc genere e segmentis compositum, post perac 
tam germinationem citius rumpatur. Plures menses in terra latuerunt semina antequam germinatio 
mcip eret - Squamae iUae, quibus plumula constat, omnino ejusdem indolis et naturae esse yidentur 
ac iUae quae in caudicibus postea inyeniuntur et integumenta sistunt gemmae terminalis. Pro frondi- 

bus abortivis non haberem. 

Zamias et Macrozamias simUi modo germinare similis seminum structura suadet. 



DE CYCADEARUM AFFINITATIBUS. 



Rhmphics FUicibus affinem vocat Cycadem. «Arbor haec neutequam affinis est generi Palmae indicae, 
sed potius species videtur arborescentis filicis." - . . . . » Junioris rami germen, pedem circiter lor.gum, 
superiori parte convulutum refert yermem, qui certus est character omnium Filicum." - Linnaecs, con- 
stantis alioquin judicii, sententias prorsus diversas ac contrarias de Cycadearum in systemate loco em.s.t. 



17 

lu Gener. planl. cdit. Tl. a. 1704. p. 572. Cycadem inter Palmas enumerat, sed absque charactere, el 
addit: »de liujus charactere niliil etiamnum ab aucloribus traditum reperi." Zamiam ad candem plan- 
tarum classem refert, cliaracterem ex observationibus Trewh adjicicns: plantam vocat dioicam. — Posl- 
quam deinceps generationis organa observasset, has plantas Filicibus annumeravit, et sequentem cba- 
racterem concinnavit: Mas. Amcntum strobiliformc , squamis spatludatis, coloratis; corolla dcest: pol- 
len inspersum paginac superiori squamarum amenti, sessile, dissiliens ad longitudinem. Femina in 
alia stirpe, spadi.x simplicissimus, anceps, acuminatus, corolla nulla, germina solitaria, spadicis angulis 
ultra medium inimersa; stylus cylindricus; stigpma simplex; drupa ovalis, nux lignea (Iflantiss. plan- 
tarum allera, generum editionis VI, et specier. II. Holmiae 1771. p. 166). Intellexit fortasse, hanc 
sententiam valde oppugna turum iri et ideo verisimiliter addit: «Filix est, nec Palma. Pollen nudum 
absque anthera; adeoque pulvis in avcrsa frondium Filicum pagina est pollen nudum. Anue fovilla 
(pulvis inter pollen Filicum, inter quas Equiseti) viva seu motu vitali gaudens e polline foecundaiidis 
germinibus prodeat, quod pulvis, ex Marchantia exiens et se movens videtur indicare? Aperit hoc pol- 
lcn januam Cryptogamiae. Adeoque Cryptogamia haec gaudet polline absqne antbera" 1. c. Similem 
sententiam dcfcndit in Memoires de VAcad. d. scienc. de Paris 1775. p. 518. «Pidvis lloridus in Cycade 
minime pro antheris agnoscendus est, sed pro nudo polline, quod unusquisque, qui imquam pollen an- 
tberarum in plantis examinavit, fatebitur." — Videtur Linhaeps inspectis tabulis Horli Maiabarici, in 
quibus vernatio circinnata Cycadis frondium dclineata est, primum adlinitatem Cycadeas inter et Filices 
defendisse. 

N. J. Jacqcin probare conatus est, Cycadeas nequaquam Filicibus annumerandas esse, cum flores nia- 
res in specimine Cycadis Horti Schoenbrunnensis observasset. Fruclum etiam satis benc describit. Nec 
tamen quid de loco, quem hae plantae inter reliqua vegetabilia occupare debeant, sentiat, explicat. 
(Jct. Helvet. Phys.-med. Vol. VIII. Basil. 1777, p. 58 seq. (1)). 

Cl. Gisere Linnaei sententiam laudat et omnibus bene perpensis concludit: »In systemate autem, quod 
non fructui, sed sexui et staminibus inaedificatum est, non alium potest habere locum quam inter Fili- 

ces, co^nita antherarum structura" «mallem tamen, non ex systemate solum artiliciali, sed ex om- 

nibus reliquis characteribus, asserere Filicem exsistere drupam ferentem, quam Palmam sine Jlore 
perfecto completo." — Nexum vidit in Polypodio bulbifero (Ordin. Nalur. Luvnaei p. 601). 

Auctores, qui post Linnaei fatum Systematis Vegetabilium editiones curaverunt, parum hanc rem il- 
lustraverunt. Vitman Cycadem et Zamiam inter Filices enumerat, post Equisetum (Summa planlar. 
Tom. VI. Mediol. 1792). Schrerer inter Palmas (Gener. pl. Tom. II. p. 778). Auctores qui Classem 
Linnaeanam Dioeciae suppresser unt , ad Polyandriam Monogyniam has plantas rctulerunt. N. J. de Necker 
(Element. botan. Tom. III. p. 306.) inquit: «Zamia et Cycas, quas filicibus annumeravit Cel. Eques Lin- 
naecs, palmis associandae secundnm systema omologicum: hinc Pocilmophyta [Palmae L.J et Sphaeroo- 
phyta [Filices] inter se maxime connectuntur." Sic auctor sententias auctorum praecedcntium contra- 
rias conjunxit. — Cel. Smith eandem sentcntiam amplexus est. 

Tali modo alii ex habitu Palmis , alii ob circinnatam frondium vernationem Filicibus Cycadeas annu- 
meraverunt. Cum autem partium floralium cognitio eo usque plane deesset, ex his judicium ferre nemo 
poterat. Ventenatius autem propriam famUiam Cycadis et Zamiae genera componere monuit. (Conr. 
Jussieu Gener. pl. ed. Usteri p. 451.) 

C. L. Riciiard, quem has plantas inter et Coniferas interccdentes differenliae non fugiebant, pro- 
priam familiam constituit Cijcadeae dictam (Persoon Sijnops. Tom. II. p. 630), inter Palmas et Fi- 
lices intermediam (Comment. citat. p. 174 seq.). i.Ordo habitu structuraque slipitis interna ad Pal- 
mas referendus; sed embryo vere dicotyledoneus ; et fabrica florum, fructuum seminumque Coniferis 



(1) „In Horlo Cacsareo Sclwenbrunnensi duae istiusmodi Pal.nae sunt, quae jam a pluribus retro annis saepius floruore, ot fruclus 
dedere numerosos maturos, sod nou foecuudos, quum nullus germinaverit satus; scil. utraque foenuna est, et mas desidoratur. Tide 
Hortulani 80 actatis annum jam transegerunt , ante 24 annos, quod scio 5 randes jam ex Hollandia Vienuaui translatae. Opcrao prelium 
evistimo, characterem in nguris oxponere, fcmineum ex viva planta desu.ntum, n.arem ex squamis aliquot, quas lilcris inclusas, dun. 
integrum strobilum non potorat, mihi miserat Jll. Inium..'' - Plantac viennonses pcrtincnt ad Cycndem revolutam; spadix raas a 
LrtlNAEO missus, virisimiliter ad C. circinakm vel allines. 



% 



18 

consimUis. Ab his differt: habilu Palmaceo, foliis pinnatis, junioribus spiraliter involutis; erabryonis 
cotyledonibus inter se connatis; radicula funiculo spirali terminata - ' 1. c. p. 196. 

Quae immortales viri Yentenat, Jussieu et Richard jam intellecta habuerunt, Roberti Browh inge- 
nium ac solertia confirmayit, anatomicis disquisitionibus ana? a i militudinem inter organa flo- 

ralia Cycadearum et Coniferarum optime Ulustrantibus. Illa loneum 

et caudicum habitum tanquam ultimum Monocotyledoncarun, 
Dicotyledoneis connexae sint (1). Cel. Du Petit Thouars embry. 
(R. Browx Bot. ^pp. 1o the Narrat. of a survey of the coast o/ 2tus\ . 

Cl. Bartliivg Coniferarum Classem in quatuor familias dividens, Cycadeas, Abietinea», Cyj 
et Taxineas, arctam inter has necessitudinem sibi agnovisse videtur (Ord. JTatiir. p. 93). 

Ex numero eorum, qui arctam cum Coniferis affinitatem negant, cl. Hooker est. Habitum, caudicum 
fabricam ac frondium formam summam cum Palmis affinitatem declarare perhibet, et minoris momenti 
differentias in organis fructificationis repertas minime sufficere, ad arctum cum Coniferis connubium de- 
monstrandum (Botanical Magaz.). 

Cel. Martius Cycadeis et Coniferis classem majorem constituit, Tympanochetae dictam, ob cellulas 
porosas (Conspect. Regni vegetabilis caet.) 

Cel. Ehdlicher organorum vegetationis rationes in disponendis plantis non negligens, viam mons- 
trantibus cel. H. Mohl inventis phytotomicis, sectionem acrobrya vegetabilia amplectentem constituit, 
quoruni caudices apice tantum increscant; taU modo Cycadeas FUicibus, Lycopodiaceis et Protogaeae 
Lepidodendreis proximas constituit, Zamiarum dictam classem formans, quae hujus sectionis maxime 
evolutum membrum est (Gener. pl. p. 70). — Profecto variae unius familiae affiuitates cum proximis aut 
remotioribus ordinibus difficile conspiciendae exhibentur: hae enim saepe sunt perquam multifariae. 
Auctorem autem iUa ordinandi ratione multum contuUsse ad varias Cycadearum affinitates indicandas 

gratus fateor. 

Cl. C. H. Schultz nec inter Dicotyledoneas nec inter Monocotyledoneas has plantas coUocandas esse per- 
hibet, sed proprium ordinem constituit Synorgana dichorganoidcu (1. c. p. 98). 

Ouodsi e vegetationis ratione judicium feramus de Cycadearum affinitate, Ula acrobrija est, adeoque 
alTomnibus Dicotyledoneis ac Monocotyledoneis hic ordo removetur nec in vicinitate Coniferarum 
coUocari potest. Accedunt hac ratione ad Filices, Equiseta, Lyeopodiaceas et Lepidodendra. At 
vero ab his longe recedunt organorum generationis magis composita fabrica et organorum elementa- 
rium structurar caudicis stratis ligneis radiis meduUaribus a se invicem separatis, habitu. — Si re- 
putas organorum elementarium , vasorum imprimis punctatorum vel striatorum indolem ac situm, 
cum nuUo aUo ordine aptius possunt comparari quam cum Coniferis et Lepidodendreis nunc exstinctis; 
in nuUo enim alio ordine tales ceUulae tubulosae reperiuntur. Haec affinitas valde conflrmatur singulari 
fabrica organorum generationis, omnino sui generis et solis Coniferis simiUs, ut facUe inteUigitur si 
disputationem nostram de organis genitaUbus Cycadearum comparaveris. Antherae etiam vario modo 
bene cum antheris plurium Coniferarum comparari possunt. - Ab altera parte autem indumento cau- 
dicum, horum incremento, frondibus pinnatis caet. insignem differentiam obferunt. Externus Cycadea- 
rnm habitus ob caudicis simpUcitatem et frondes pinnatas coronantes cum Richardio palmaceus vocan- 
dus est. Nec tamen alio modo cum Palmis conveniunt. Caudicis anatomia diversissima, exogena; foUa 
circa caudicem non vaginantia amplectentia, uno ex aUo quasi emergente, sed a se invicem bene sepa- 
rata, secundum lineas spirales circa caudicem disposita; quavis frondescentia simul circulus vel spira fo- 
liorum protruditur, nec continuante vegetatione efformantur. NuUa simUitudo inter Palmarum et Cy- 
cadeanun organa generationis. 



(1) «Hahemus igilur in hoc ordme, saltem quoad structuram externam embryonis, transitum a Monocotyleuonibus ad Dicotyledones: 
plumulae autem evolutio in eodem non tam Bicotyledonibus quam Monocotyledonibus accedit, in quibus omnibus, Gramineis Aroideisque 
exceptis, foliola primaria hujus organi semper abortiva et squamuliformia, vel merae vaginae sunt, dum in D. cunctis folia perfecta eva- 
dunt. Aliud forsan discrimen est inter plumulas duarum Classium, utpote quarum foliola primaria in D. cum cotyledonibus alternant: 
in Gramineiset Aroideis contra, in quibus solis e M. classi plumulae foliola distinguimus , cotyledoni opponuntur. Cycadeae, quantum de 
re tam minuta judicare licet, hac ratione cum D. conveniunt." Prodr. fl. Nov. Iloll. 



10 






His fere argumentis ductus,' cel. Richard inter Filices et Coniferas posuit lmnc ordincm, et impri- 
mis magni fecit affinitatem cum Coniferis (1). Profecto unica haec familia est cum qua apte comparari 
possunt; organa generationis secundum eundem typum facla, organornm elemenlarium eadem fabrica 
magni sunt habenda momenti; et quae obslant differentiae non adeo graves omnes habendae sunt: nimi- 
rum foliorum compositio; si foliola Cycadearum comparas quoad structuram, epidermidem, iudolem ut 
ita dicam, ciun Coniferarum (v. c. uigathis, Cunningkamiae , Podocarpi, Phylhcladi caet.) foliis la- 
tioribus, quaedam similitudo adparet; nascentia etiam Coniferarum non raro pilis deciduis vestita. — 
Manet autem differentia cx acrobrya vegetatione Cycadearum petenda et quae e compositis foliis deri- 
vari potest; his revera longo intervallo Cycadeae a Coniferis removentur, nec vacuum hoc spalium ordi- 
nibus plantarum nunc viventium implere valemus. 

In systemati, quod plantas secundum organa sexualia disponit, difficiie esset, graves characleres 
eruere, quibus utraque familia distingueretur et petendi essent e cotyledonibus counatis et radicula 
in filum spirale terminata. 

Cycadeae sistunt ordinem solitarium , nullo alio proximum et vere propinquum , solis Coniferis e lon- 
ginquo accedenlem. Anne omnino improbanda eorum sententia qui Cycadeas tanquam intcr hodiernas 
plantas peregrinas recenseant, tanquam vestigia vegetationis quae olim tellurem ornavit quaeque formis 
giganteis, evolutione organorum vegetationis luxnriosa et generationis partium simplici typo cxccllcbal:' 



CLAVIS GENERUM CYCADEARUM VITENTIUM AC EXSTINCTARUM, 
SECUNDUM ORGANA VEGETATIONIS. 



Ci/cadites Rrongiv. (Mantellia 



A. foliola nervo imico forti praedita. 

a. linearia vel lanceolata, acuta, basi contracta. Cijcas Liki». 

b. i) » basi non contracta, sed hac tota rhaclii affixa. 

Ejusd. ex parte.) 

B. foliola absque nervo mediano, nervis tenuibus compluribus paralielis fere omnibus simplicibus. 

a. » basi contracta, calloso-articulata , apice inaequaliter serrulata, raro integerrima. Zamia 

Likn. — Lehm. 

b. i) basi auriculata aut cordata, apice acuminata, nervis divergentibus. Zamites Broivciv. 

c. » basi tota affixa, apice truncata. P ' terophijllum Brongn. 

d. » apice rotundata. Jfilssonia Brongm. 

e. » apice subacuta, nervis validioribus cum tenuibus alternantibus. Hisingcra. 

e. » apice acuminata, integra vel lobata, basi contracta non articulata, vernalione imbricaliva. 

Encephalartos Lehm. (ManteUia Brongiv. pro parle. Palaeozamia Endl.) 
/. » linearia, basi callosa, rhachis vernatione torta (?). Macrozamla. 

g. » foliola incognita. Inflorescentia spadicibus unifloris. Zamiostrobus Eivdi.. 



(1) » Cependant nous convenons qne la famille des Cycadees forme une exception reraarquable dans la serie des ordrcs naturels. Elle y 
constitue une sorte de groupe isole, un point central d'ou partent en rayonn.lnt les trois grands embrancbeiuens du regne vcgetal. Ello 
montre plus qu'aucune autre que dans les plantes les rapports naturels sont souvent croises ct ont lieu eutre des familles appartenant a 
des classes diffcrentes. Si Ton veut s'astreindre a suivre rigoureusement les lois qu'imposent toutes nos classificalions , lcs Cycadces formeut 
par leur rapport avec les Palmiers, le passage naturel des dicotyledons aux monocolyledons et par leur affinite avec les Fougeres, le lien 
qui unit ces deux groupes avec lcs cryptogames." C. L. Richabd. 



s 



20 

CLAVIS GENERUM VIVENTIUM SECUNDUM ORGANA 
GENERATIONIS. 

A. Spadices feminei pluriflori. Ci/cas I.ikk. 

B. n » biflori. 

1. spadices masculi basi in pedicellos contracti, apice d 

Liivn. — Lehm. 

2. „ ,, spalhulati, in tota superficie inferiore antherifen. 

3. „ „ spathulati, antherae in duos fasciculos vel areas colleclae. 



7.~mia 



DISTRIRUTIONIS GEOGRAPHICAE MUTATIO PER 
PERIODOS GEOLOGICAS. 



C>/cas, nunc in tropicis ct subtropicis Asiae 

et Novae Hollandiae. 

Maerozamia, in Nova Hollandia. 

Encephalartos , in promontorio Bonae Spei, regione 
interiore ad tropicam vegetationem 
transeunte. 

Zamia, nunc in Americae regione tropica et 

subtropica. 

Zamites, nunc exstinctus. 



Zamiostrobus, nunc exstinctus. 
Pterophyllum, nunc exstinctum. 



in Proloeaeae terra Porlland. 



in Protogaea defuisse videtur. 

in Portland iu terra oolitbica, et in terra 
jurassica Galliae; 15° proprius ad polos 
accedens quam nunc. 



in Protogaeae terra oolitbica et Lias, in 
Gallia (Mamers) et Anglia (Lyme Regis). 

in Anglia effossus. 

in terra oolithica inferiore insidae Schoonen 
et in Wuertenbergia prope Stuttgardt. 



Nilssonia , 



r era, 



nunc exstincta. in terra Lias insulae Schoonen. 

nunc exstincta. in regione Sussex Angliae. 

Observatio. Generibus, quorum nullae species hodie vivae reperiuntur, in sequentibus crucem praefixi. 

Nota. Characteres generum ordinis naturalissimi et arctissimis limitibus circumscripti non ex organis 
primariis generationis unice petendi sunt, sed ex orgranis secundi ordinis quos Taxonomici vocant, hau- 
riendi, aeque ac in aliis ordinibus niaxime naturalibus, i. e. siniillimas plantas continenlibus, factum est. 



21 



I. CYCAS Lihn. 



(Cycas Lifn. Gener.pl. n°. 1222. Nomen jam ia Hort. Ctiffort. p. 4. Jussieu Gener. p. 16. RichArd Commcnt. 
p. 197. Ehdlic.h. Gener. p. 71. ■ — Olus Calappoides Rujiph. #<t4. Amhoin. Tom. I. p. 80. Todda Panna Rheedg 
//ort. ilfo?«S. Tom. III, p. 9, (1682)). 

(Tab. I. fig. a-u et Tab. II. fig. a-e ¥ ). 



Spadices antheriferi dense imbricati oblongo-cuneati, apice sursiim flexo, facie inferiore an-' 
therifera. Antherae dense aggregatae pilis selosis intermixtis, binatim ternatim vel quaternatinl 
in foveolis conjunctae. Spadices ovariiferi magni foliacei laxe imbricati demum reflexi, cre- 
nati, basi angustati, sursum in apicem foliaceum plerumque acuminatum exeuntes, marginibus 
utrinque ovaria plura foventes. Ovaria colorata, glabra vel tomeutosa. Embryo clavatus. 

Arbores procerae vel humiliores, longaevae, Pahnis hahitu, caudicihns ac succorum indole quodam- 
modo aemulae, gummosa et amylacea materie scatentes. Caudex cylindricus, delapsarum frondium ves- 
tigiis squamosus aut annulatus, slmplicissimus, raro demum apice ramosus, medulla ampla ligno in- 
clusa, quod strata plus minus llistincta format , concentrica (?) , c spiralibus vasis veris spuriisque for- 
mata, radiis medullarihus percursa. — Frondes apicein caudicis (aut ramorum) eleganter coronautes 
plerumque post annum vel hiennium renovalae, basi squamis stipulaeformibus crassis tomentosis stipatae, 
rhachi foliolisque vernatione circinnatim convolutis, frondium Filicum ad instar, tiuic el nascentes 
etiam pilis deciduis imprimis in dorso vestitae, hasi tumefacta cum caudicihus coimexae; stipes tri-le- 
tragono-tcres inferne utrinque spinulis e foliolis abortivisortisinunitus; foliota linearia, lanceolata, acu- 
minata, marginibus planis aut revolutis, membranacea aut coriacea, nervo mediano crasso simplici 
praedita, integerrima. 

Organa gcnilatia non nisi in plantis complures annos natis evolvunlur, nec deinceps quotannis cffor- 
mari videntur, sed aut alternis annis, ita ut frondhun corona cum frondibus floriferis alternet, aul plu- 
ribus annis non nisi frondes foliifcras promenlibus inter annonam intercedenlibus. Frondes fructigerac 
ex apice caudicis evolvuntur in centro coronae frondosae, quae tunc reflectitur aut subindc pent, denso 
squamarum tegmine circumdatae, admodum lente increscentes. 

Conus e spadicibus masculinis compositus breviter pedunculatus vel sessilis, oblongo-ovoideits, saepe 
bi-pedalis et ultra, spadicibus plus minus dense unbricatis, elongato-cuneatis, demissis faciebus ancipili- 
bus, apice quasi truncato, disco truncaturae medio gibbose protuberante et acuminato, acumine sursum 
flexo, coloi-atis, carnosis. 

Comts femincus spadices fert grandiores, primum arcte imbricatos, in corpus ovoidcum amplum Col- 
lectos, apicibus curvato-inflexis et sibi accumbentibus, dein a se invicem recedentes, denique reflexos ac 
pendulos, basi contractos, medio ad sinus e foveis lateralibus profundis vel obsoletis ovariiferos, sursum 
frondoso-dilatatos in apicem serratum longe acuminalum; carnosos vel coriaceos, nervis mediis pcrcur- 
sos, griseo-vel rufo-tomentosos, coloratos. Numerosi spadiccs non evoluli subulati cxtus fertiles stipant. 
Ovaria colorata, tomentosa, et dcmum glabrescentia, aut (plerumque) inde ab iuitio glabra, in tubu- 
lum nitidum exeuntia. Putamen hivalve crassum laeve. Albumen corneum. Embnjo clavatus, filamcnto 
longo appensus, subcurvus, subcompressus, cotyledones inaequales, totae vel pro parlc connatac. Em- 

bryones aborlivi plures. 

(i 



22 

Observatio. Conf. de anlherh ac pottine p. 15. Forma spadicum masculinorum 11011 semper eadem. 
In omnibus exstat corpus cuneatum dorso planum glabrum, deorsum e duabus facicbus coeuntibus de- 
clivibus anlbcriferis formatum. Antherae sunt binatae, ternatae vel quaternatae, raro plures, et in fos- 
sulas collectae pilis rigidulis circumdatas; in ccnlro fossulae verrucula clevatior cemitur vel cicatrix 
insertionis antherarum ; quasi filamentum commune. An singulae duae antherae tanquam saceuli unius 
considerandae et con.parandae cum loculis antherarum discretis in pluribus Coniferis observatis? Apex 
acuminatus adsurgens spadicis longior breviorve est, ad quod in speciebus distinguendis bene adtenden- 
dum Textus internus spadicum marium cellulosus, laxus, hic illic cavitalibus irregularibus instriiclus; 
Tasorum fasciculi plures et canales gummiferi. - Singularis est foeiidus horu.n spadicum odor, dc 
quo Rumphics et Thouarstus loquuntur. 

Inter spadices femineos satis magiiae differentiae observantur, non praetervidendae, quibus Cycadis 
genus in sectiones dividerc posses. In universum spadix est frons mutata, in qua pedunculus sursum 
ovariifcrus, lamina explanato et acumen distinguuntur. In cono sunt omnes imbricati inque facie in- 
teriore plus minus concavi. Demum reflectuntur. Omnes quantum novi, tomento denso vestiti. Hoc 
autem in C. revoluta eliam pericarpium, tubulo excepto, tegitur, in speciebus autem aliis, ut C. circi- 
nali, pericarpium nuduni est; accedit tunc alia differentia: ovaria nuda sita sunt i.i foveis profundis in 
sinubus ad latera spadicum exsculptis, adeo profuuda ut fere dimidia pars junioris ovarii in fovea abs- 
condita sit; margo foveae inferior in tuberculum acutum durum protractus cst. 

Ovaria matura omnia carne colorata includunt nucem , verisimiliter e duobus segmentis conflatam, 
saltem in germinante semine bivalvem. 

Mumen recens candidum est, duracino-carnosum; exsiccatione maturum corneum evadil. In semi- 
nibus non fecundatis albumen integrum, nulla fovea impressum est. - Fertile ac maturum in vertice 
offert cavitatem umbiliciformen, ad embryonis cavum duoentem, et occlusam singulari substantia, quae 
humiditate emollita expanditur. 

JEmbnjo fertilis iu axi albuminis positus, ejus fere longitudinem aequans, est albicans, moUiusculus, 
plus minus compressus et aliquoinodo curvatus. liadicula subturbinato-obtusa, perquam brevis, cum 
corpore cotyledonari confluens, extremitate sua protracta infilamentum flaccidum, membranaceum , fas- 
ciatum, plicato-tortum, connexum cum interna tuberculum apiculare occludente materie. Colyledones 
duae, basi fissura brevi discretae, caeterum in oblonguni corpus connexae ad apicem usque, vel us- 
que prope ad apicem, hinc bilobum. Plumula in fissura basilari latens, ovoidea, e squamis imbri- 
cato-amplexantibus formata. (Haec spectant imprimis Cycades australasicas et C. madagascariensem.) 

Crescunt in Asiae australis, Oceaniae atque Wovae Hollandiae regionibus tropicis, in insula Ma- 
dagascaria, in Jsiae orientalis terris subtropicis rariores; cultura nunc latius dispersae, in JTovum 
Orbem translatae, Limes borealis constituitur Cycade revoluta in Japonia et Sina, et australis in JVb- 
vae Hollandae regione tropica. — Ob imperfectam plurium specierum cognitionem singularum limi- 
tes difliculter indicari possunt. — C. circinalis et aflines vere tropicae et plerumque in planitie habitan- 
tes. — Cl. Dcmom d"Urville C. circinalem dictam vidit in ffova Hibernia (ad Havre Carteret) aequa- 
tori proximam, inter tropicas Mimosas, Pterocarpos, Terminalias , Caryotas, Arecas (Foyage de V^ts- 
trolabe, Jlotanique. p. XV), porro ad Portum Dorei Ifovae Guineae (1. c. p. XXIII), caet. 

Adkotatio. ftum medicis graecis arbor, deinceps a Limvaeo Cycas dicta, cognita fuerit, omni dubio 
non caret. Palma a Theophrasto (Hist. Plant. lib. II. c. 8.) Kw.ag dicta, a Sprekgelio Cycas cir- 
cinalis L. habelur (Hist. rei Herb. Tom. I. p. 106), imprimis ob panificii usum, de quo graecus auc- 
tor loquitur. Cum autem aliae Palmarum species multo magis hac in re valeant et Cycas in remotis 
Asiae regionibus huic usui non nisi rarius inserviat, Sprengelii sententiam valde dubiam habeo. — Ea 
etiam mihi dubia sunt, quae Arabes physici Wahabds et Aruzeidtjs saeculo IX. iter in orientales Asiae 
regiones facientes, de arboribus panificio inservientibus scripserunt (Jnciennes relations des Indes et 
de la, Chine 1718. p. 17). — Quum primum Europaei ad Asiae insulas remotasque regiones pervene- 
rint, citius fortasse utilis pulcraque Cycas innotuit. Nec tamen arbores Sagou grana promentes omnes 



23 

liuc citandae. Amtokius Pigafetta (Ramcsio I. p. 394), Lopez de Castagneda de Sagou arbore scrip- 
serunt. — Certiora sunt, quae de arbore farinifera insularum Moluccensium relulit autopla Franciscus 
Drake; haec verisimiliter Cycadem spectant. Dubia vero habeo quae de arbore Sago narral Ciiristianus 
Hekricus Braad (Kongt. Svenska Vetenskaps Academiens Handling. 1775. p. 142). — Optimam noti- 
tiam Cycadis dedit Rheede tot Drakensteen in Horto Malabarico. Eximiis his iconibus Linnaecs usus 
cst ad characterem generis eruendum. Est vero Cycas circina/is. — Insularum moluccensium Cycadem 
diligentissimus Rumpuius descripsit. Liniyaeus perperam ad Cycadem circinalcm retulit; propriam aulem 
speciem exhibet. Tiiunrergius (Flor. Japon.) Cycadem revolutam, plantam japonicam, invenit et de- 
scripsit quae antea jam in Hollandiae hortis adfuisse Tidetur, ex auctorum ejus temporis testimonio 
(Prodrom, Paradis. bat. Index alt. Horl. Lugd. Bat. Tom. II. p. 170). — Loureiro Cijcadem iner- 
mem in Cochinchina detexit (Flor. Cochinch. Tom. II). — Cycadis speciem a C. circinali bene distinc- 
tam , in insula Madagascaria detexit et delineavit cel. Aur. du Petit-Tiiouars (Plant. Afr. auslr. 
Tab. I). — Ror. Brown duas species Novo-Hollandicas determinavit (C. media et C. angu/a/a. in Prodr.). — 
Multa profecto in hoc genere adhnc detegenda ac emendanda restant. 



CLAVIS specierum. 

«. foliola linearia revoluta. — Cijcas revo/uta. 
b. » plana lanceolata. Species Cycadi circinali affines. 

a. frondes basi spiniferae. 

1. stipes tetragonus, spadices 6-10-flori. — Ci/cas angu/ala. 

2. » ac rhachis antice plani, spadiccs 2-9-flori , apice frondoso grosse serralo. — Ci/cas viedia. 

3. rhachis subteres, spadicis apex frondosus argute serratus. — Ci/cas circinalis. 

4. » )) » cristato-serratus. — Ci/cas Rumphii. 

5. stipes sublrigonus antice plane excavatus. — Ci/cas g/auca. 

Q. » » foliola multo angustiora, antherae cylindricae. — Ci/cas JFa/lichii. 

7. » semiteres, spadices obtuse serrati. — Cijcas madagascariensis. 

/S. inermes. 

Species dubiac. — Cycas celebica et C. inermis. 



1 CYCAS REVOLUTA Thunr. 

C. Caudice humiliore squamato subannulato, stipite subtelragono utrinque spinulifero, rhachi tetra- 
gono-terete, foliolis confertis suboppositis Iinearibus spinoso-acuminatis revolutis, infra saepe subpnbes- 
centibus, spadicibus masculinis . . . , femineis oblongo-lingulatis, griseo-tomentosis, ovariis ulrinque duo- 
bus ad quatuor tomentosis, apice frondoso spinoso grosse serrato. 

Syn. Vera Japonensium Patma prunifera Paul. Hermah. Palma japonica, spinosis pediculis, Polypodii folio 
Parad. batav. Prodi: p. 361. Boerhaave Lugd. Bat. Tom. II. p. 170. Palma farinifera japouica, Soitsu Japo- 
nensibus Brevs. Prodrom. p. 2. Tessio vulgo Sotitsou Kaempf. Amoenit. cxot. p. 897. Arbor Calappoides Sinensis 
Roaipu. Herb. Amboin. Tom. I. p. 92. 

Cycas revoluta Thdhberg Flor. Japon. p. 229. (a. 1784). Aiton Hort. Kew. Tom. III. p. 471. Persoon 
Synops. Tom. II. p. 631. Willden. S/iec. plant. Tom. IV. p. 844. Hort. Berot. p. 1022. Spreng. Sijstem. 
Feget. Tom. III. p. 907. Shith in Tranmct. Linn. Societ. Tom. IV. p. 312. Hooker in Botan. Magai. Nov. 
Ser. Vo/mn. IV. Tab. 2963-64. /VoJ. in Bii/l. d. sc. phys. et nat. 1838. p. 84. 

Herrar. Willdenow. N°. 18528! (frons culta a cl. Wendland missa). 



24 



^ 



Icok Tab. nostra I. %. f* (ovaria et ovulum). Smitu. 1. c. Tab. 29. 30. Ruhph. //«■*. ^mi. Tom. I. Tab. 24. 
Sbba Thesanr. Tom. I. Tab. 25. %. 1? J?<rta». Kfl^. 1. c. Bucklakd 1. c. Tab. 58, 59. Jacqu™ Act. Belvet. 
Tom. VIII. Tab. II. fig. *. spadicem femin. Giseke in ordin. natur. Linbaei Tab. VII. idem. 

Habitat in Japmia, unde in vicinas terras, imo in insulam Madeira et Americam translata, co- 
piose in caldariis europaeis culta. Teste Thuhbehgio in Japonia »saepe prope domos colitur; etiarn in 
China " - Monente Millero a. 1758. in Angliam introducta per navarchum Hutchihsok. 

Floret apud nos verno tempore (1). Masculina exemplaria in Europa rarius coli videntur (2). 

DESCRiPTioetOBSERVATioKES. Caudex adultushumanam altitudinem attingit, f ad 1 pedemindiam. (3), 
cylindricus inferne glabrescens subannulatus , superne frondium superstitibus basibus dense tectus. Ple- 
rumque specimina culta minora sunt, et omnino basibus illis tecta. Maxima vidi in caldario Domini 
van der Maelen BruxeUensis, florentia, feminea. Ejus frondes eximie quadrant cum iUis quas ex spe- 
cimine quod Magdeburgi floruit, misit cl. Lehmahs. Hae longitudine 1 metrum superant, quorum sti- 
pes tantum 12 centim. metitur; hic obsolete tetragonus angrulo antico satis argute prominente; spinae 
breves, 2 miU. longae, e basi lata acutissimae; crassities stipitis 1J ccntim. Rhachis tenuior, versus 
apicem adhuc multum attenuata, glaberrima ut tota frons, costa antica satis acula ac prominente duo 
plana separante, postice rotundata, ut pars rhacheos postica omnino semiteres sit. Follola ad utrum- 
que latus tanquam in canali inserta. Utrinque circiler 125, infima minima, 3-4, media maxima 17—18, 
suprema 10-11 centim. longa; omnia fere opposita, suprema alterna, valde approximata, i centim. dis- 
tantia, erecto-adscendentia, basi inferiore decurrentia, linearia, 6 mill. lata, basi angustata, versus 
apicem attenuata et in spinam obliquam brunneo-sphacelatam terminata; margines revoluti; nervus me- 
dius crassus, deorsum imprimis prominens, cum revolutis marginibus, inferiorem paginam bicanalicu- 
latam reddit; haec paUida et absque nitore est; superior nitens fere vernicea, amoene viridis. — Speci- 
men ex Horto regio insulae Pavonis vix difflert; solummodo rhacheos costa antica non adeo acuta prodit; 
foliola non omnia recta sed plura ad superiora plus minus falcata. 

Frons plantae ut videtur adultae, in ipsa Japonia a cel. de Siebold lecta et in Museo Botanico Lug- 
duno-Batavo servata, a cultis differt foUoUs brevioribus, stipitis brevioris spinis approximatis et supe- 
riora versus sensim in foUola transeuntibus. — Frons circumscriptione lanceolata, tota 75 centim. longa, 
quorum stipes metitnr 14 centim; hic basi dilatata hirsutus est caeterum tetragonus, angulo postico 
obtuso, antico acuto utrinque in canalem demisso, ad cujus marginem utrinque circiter 28 spinae , op- 
positae, antrorsum directae; infimae brevissimae § mUlim. longae; superiora versus sensim longiores 
5miUim. ad centimetrum fere longae tunc foliaceae. Rhachis ejusdem fere formae ac stipes, sed pars pos- 
ticasemicyUndrica; anticus angulus obtusior; canales obsoletiores. Foliola utrinque circiter 95, infima 
brevissima opposita, media longissima et haec cum supremis alterna; maxima 9—10 centim. longa, 5 miU. 
lata; omnia apice acute spinosa; marginibus revolutis incrassatisque et in pagina inferiore non splendente 
fuscescente hinc Ulinc pUosula. Rhachis inter extrema foUola in acumen pungens desinit. 

Plantae artificiis Hortulanorum in Japonia celeberrimis , pygmaea factae feminae florentis frons in 
Museo Botanico Lugduno-Batavo servata, vix spithamea, circumscriptione obovata, rhachi fusce hirsutae 



(1) Plora inTariis diariis de Cycadis hujus floreutibus speciminibus femineis relata sunt, v. c. a Ci.h.Ioi.eck, in Horto Comitis Rabkaoh in 
Bmck ad Leilham. Planta juvenilis accepta per decem annos eulta, dein in caldarium posita cito inerevit, frondes 5 pedes longas reue*as 
evolvit Quovis anno non tantum novam frondium coronam enormavit, sed Zamiarum more etiam ad caudicis basin geramas efTorinav.t. 
Dein autem loeo coronae frondosae, initio m. Fcbruarii spadices griseo-tomentosos pedunculatos utrinque 3-4 ovaria pisiformia gerentes pro- 
duxi! Etsi non fecundata, tamen in ovales obcordatos ae medio impressos fruetus, castanearum vescarum ad magnitudinem , increverunt. 
Nunc illi spadices, peduneulis 6-7 pollices longis affixi, 5 pollices Iongi, numero 250, refteetuntur et 0-8 fruetus gerunt, quorum 
cmnium numerus ad 1000 computatur, constantes e materia carnosa sicca, lenui extus membrana pulcre rubenti vest.los, cui lana cnspa 
focile amovenda inhaerct. Inlus putamen includunt {Verhandl. z. Bef. d. Gartenb. in Preussen Tom. IV. p. 227-28). - Ipse in Horto 
Di. tan DEi. Haele» feminam florentem et jam fructns promentem vidi inilio m. Aprilis. - Conf. porro HooKr.iv 1. e. Buckl^d I. e. p. 439. 

(2) Mas bis floruit in Hort. Imper. Petropolit. Loco frondosae coronae evolvebatur conus; pollen collectum ad fecundanda specimma 
feminea, sed frustra, adhibebatur (Otto et Dieta. Jllgem. Garlenz. Tom. VII. 1839. p. 24). 

(3) «Caudex teres, ramosus, orgyalis et ultra, crassitie femoris, a casu foliorum ferrugineo-hirsulus" THiiroEBc. I. c. 



ulrinque 25 foliola afhxa, angusla, minuta. Spadijc ovariis juvenilibus inslructus, 14 centim. longus, 
stipite laminam aequante, uno margine tria, altero duo ovaria gerente. Lamina utrinque in 16 scrra- 
luras crislatas, quarum superiores maximae, divisa, in acumen terminata. Totus spadix tomento denso 
floccoso griseo pallide lutescente vcl albicantc vestitus, exceptis pericarpiorum tubulis et spinosis crisla- 
rum apicibus. — Adeoque in plantis his pygmaeis frondium magnitudo plus diniinuitur quam spadicum. 
Satis insignes sunt differentiae aetatis; speciininum scil. juvenilium frondes video £ mctro paullo lon- 
giores, foliolis utrinque 40 — 50, quorum maxinia 9 centim. longa, et 4 mill. lata sunt. Reliqua coiigruunt, 
imprimis apex spinosus curvatus. 

Spadices feminei ex apice caudicis verno tempore numerosissimi prodeunt, demum omnes reflexi. 
Quem a cl. Lehmaiyn accepi eandem formam haberc intellexi ac speciminis in Horto Maeleini florenlis; 
19 — 20 centim. longus; parte angustata pedunculata e fossulis utrinque duos fructus gerit; supra fruclus 
in laminam expansus cristatam, utrinque 12 — 15 linearibus cristis instructam, sursum minoribus, el 
quarum maximae 5 — 6 centim. metiuntur; totae ut totus spadix densissimo tomento griseo-fusco vcl 
griseo tectae, apicibus cristarum spinosis, brunneis, nitentibus. Fruclus sunt ovato-stibcompressi, ob- 
cordati, aurantiaci, tomento griseo-brunneo facile amovendo tecli, 3J centim. longi, 3 transverse crassi. — 
Immatura ovaria utrinque plerumque tria vidi in Horto Maeleni; de his conf. p. 12. Tuunbergius, qui 
foecundatos fructus vidit, p. 231 Florae japonicae dicit: »Drupa ovata, compressa, rubra, sesquipolli- 
caris. Drupae comeduntur a Japonensibus." 

Spadix ab Hookero pictus differt: colore obscuriore, magis in castaneum vergente, parte inferiore 
pedunculata longiore , ovariis 6, lamina breviore nec in circumscriplione lanceolata, sed potius spalhulata, 
scmentis minus numerosis, obcurioribus; lamina rectius palmato-cristala dicenda. 

Sed in eadem arbore numquam omnes spadices omnino eadem forma gaudent. — Duos vidi spadices in 
Japonia lectos et in Museo Botanico Lugduno-Batavo servatos. Minor plantae pygmaeae mox descrip- 

tus. Alter 19 centim. longus. Ovaria utrinque tria remotiora. Serraturae laminac triangularis ulriu- 

que 18, subteretes, horizontales. Tomentum obscurius, magis sordidum., imprimis versus apicem. (Conf. 

supra). 

Ouae Thtjnbergius de frondibus refert, optime in nostra specimina quadrant: «Folia omnia pinnala 
stipite inferne spinoso. Foliola subopposita, linearia, versus interiora subfalcala, spina simplici lermi- 
nata, integra, margine revoluto lineaque media elevata, glabra, duas lineas lata, erecto-patentia, infi- 
mis snpremisque brevioribus." De caudice addit: «medulla autem caudicis, supra modum nutriens, 
imprimis magni aestimatur: asseverant enim, quod tempore belli frustulo parvo vitam diu prolrahere 
possint milites; ideoque ne commodo eodem fruatur hostis extraneus, sub capitis poena vetitum cst, 
Palmam e regno japonico educere." 

De propagatione hujus arboris videas Rumph. 1. c. 



CYCAS REVOLOTA Thukb. Varietas planifolia. 



C. Caudice cylindrico, tomentoso, squamoso, frondibus gracilibus, slipite oppositc spinuloso rha- 
chique tetragonis, antice argute costatis postice semiteretibus, foliolis omnibus fere aequilongis alternis 
aut rarius suboppositis, breviter linearibus, planis, vix aUquid revolutis, in mucronem mollem rec- 
tum vix sphacelatum terminatis. 

Adumbraiio. Frondes % met. longae, in specimine jam H pedes longo, gracilcs, slipite rhachique 
tenuibus. Spinae stipitis omnes oppositae, ad § centim. longac, complanatae; utrinque saepe 20, om- 
nes rectae: foliola utrinque 60, 11 centim. longa, 7-8 millim. lata, plana, mollia, non rigida, nec 
apice pungentia. In pagina superiore parum nitentia. 

Hacc varietas, quae in caldario Horti Roterodamensis colitur, ct cujus similem ex India occidentali 
inter alias plantas accepimus, adeo differt a vera Cycade revoluta, ut fere propriam speciem declaras- 
sem: differt frondium forma in universum, stipite, spinis, imprimis foliolis brcvioribus, latioribus, pla- 

7 



26 
• • ,- vel punoentibus, caet. Fortasse ad hauc, quae verisimfliter et alibi colitur et 

XZZ « XXE — — • r» cltavimus (exhibens plantera ' quae " 

J2 M^-a sub dio floruit). et icon in M -ft— ■ L c. 



2. CYCAS ANGULATA R. Bbown. 

. „,„„ rlnrhi fere ad apicem usque ancipite, foliolis 

G . Caudice elato, frondium stipite ^2^2^^ bi cuneatis, parte antherifera 

muticis supra concaviuscuhs, *^f*^>TT quinatim(1U e conjunctis, spadicibus femineis 

-:i^— ^ U — giabris giobosis apicuiatis. 

HABIT.T in iro««e ffollandiue intratropicae regionibus mari vicinis (R. Brow»). 

■+ ■ ol „, lnl -iim fidas delineationes benevolen- 

,,:~,r rrrr: ^-:=;rr;, ^ «- — 

esse enumerandam. . w telraoonus, /Wiofo haud acumi- 

. w „ tis ai ta Frondium rhachis antice anceps, sftpes tetragonus, j 
Descriptio. Arbor satisana. num. i ar ,^„i ar i« vestitus. Spadices apice acumi- 

™.rr ™~ .. — ^rr:::^ ,di ^"z; 

Lto» »»» ».,»»».„. **«, ,»»„. 7 c».»». »»;.. «*£» """'„,,,„„ „„ „,,,„»„„,„ „.«. 

„ JP „. «,», pr «„ *-»» '»"=''" d "'x,rrr» r»\.tr .„ mto »u. -*. ,.,«»* »~ »,- 

srr, rrrr™ rrr.:,™ * ^ -, « — — - - 

gitudo spadicis 22 centim. 

3 CYCAS MEDIA R. Brown. 

« o—*^.—- — ^-« r"r»:»r;;,~;:»;„::r»,: 

p»»»», ,ec«™.i™ *»— ^- 1»»»»-. oM»... ^— ;•":*:, « p I olta , _*. 

tum superante, ovariis glabris, fructibus ovoideis obsolete angulahs. 

STO . Cycas m edia R. Baows P . ci, «, W p. 348. ,*, g— P- *>4. ■— 4« .#*»*. 10. 



Haeitat ut praecedens species (R. Baows). 



Arbor 3-4 metra altitudine attingens, cavdioe satis crasso, versus apicem attenuato, 

«; »r.rr :r :«.,« — i. *— ^— -«— — « ■ — - 



des numerosae, 20 — 40, coronam fere globosam efformant, quae fortasse e duorum annornm frondibus 
componitur; sunt 13 decimetra longae, circumscriptione lauceolatae, latiores, obtusae versus apicem et 
versus basin contractae. Stipes brevis, 3 decim. longus, 10 cxiguis spinulis utrinque munitus. Rhachis 
crassa, antice ut et stipes, applanata, leviter convexa, angulis acutis duas facies separantibus. Foliola 
approximata, utrinque 120, inferiora minuta, 6 centim. longa, maxima 20 centim., apicis 10 centim. 
longa. Omnia linearia, diametro maximo 1 centim. non superante, basi contracta et deorsumjuxta 
rhacheos marginem decurrentia; apex spinose acuminatus; nervus medius fortis; margo levissime revo- 
l ut us. — Spadices feminei aduiti singulari forma insignes. Tres quartae partes vel dimidia pars pe- 
dunculum refert, dum pars fruclificans quartam modo longitudinis partem occupat; haec in laminam 
rhombiformem foliaceam terminatur, cujus duo margines inferiores concavi integri sunt; margines supe- 
riores multo majores profunde et acuminate serrati. Jpex acuminatus brevis serrulatus. Totus spadix 
22-23 centim. longus. Fruclus 2—4 in spadicibus adultis, ovi gallinacei magnitudine. 

R. Bkown valde affuiem praedicat Cijcadi cireinali. Icones autem Bauerianae, cum iis Horli Jffalab. 
comparatae quae C. circinalem referunt, graves obferunt inter utramque diffeventias. 



4. CTCAS CIRCOALIS Lnw. 

C. Caudice elato annulato, frondiura lanceolatamm stipite angulato utrinque spiiudoso, rhachi le- 
rete, foliolis oppositis alternisve horizontalibus anguste lanceolatis lineari-subfalcatis; strobilo mare 
oblongo, spadicibus femineis lineari-lingulatis , in laminam deltoideam argute serratam et longe acumi- 
natam terminatis, fructibus utrinque 1—4, ovoideis, glabris. 

Sra. Todda Panna Reeede Hort. Malah. Parte III. p. 9. Palma indica, caudice in aunulos protuberante Raj. 
Eist. plant. Tom. II. p. 1306. (Rheedium escerpsit). 

Cycas frondibus pinnatis, foliolis caet. Lim.. Hort. Cliffort. p. 4S2. Flor. Zeyl. p. 185. (exclus. synn.praeter 
Hort. Malab). Cycas frondibus pinnatis circinalibus caet. Lisn. Mat. med. p. 224. Cycas circinalis Lira. S,jH. 
nat. ed. X. et edit. XIII. p. 729. excl. synn. praeter Hort. Mal. — Giseke in Lirm. Ord. nat. p. 604. Cycas 
circinabs auctt. excl. synn. plur. - Hookek Botan. Mag. Vol. II. N». 2326-7. excl. syn. Roxrn. - Bullet. 
d. sc.plujs. et nat. 1838. p. 84. — Comment. phytogr. p. 114. except. mr. B. 

Herb-ui. Willdenov. fol. 18527. N». 6. Hekbar. Herjiakk. N». 53. Madoe. 

Icon-. Hort. Malab. 1. c. Tab. III-XXI. - Hookek in Bot. Mag. I. c. An huc spadLx mas ab JAC Q «mo pictus 
m Act. Helo. Tom. VIII. Tab. 2? 

Habhat in locis montanis petrosis et arenosis in Malabaria (Rheede 1. c.) In hortis et plantationi- 
bus maritirais provinciarum australium Malabariae vnlgaris (Buchanan Travels in the Mtsore Tom. II. 
p. 4G9). In Ceylonia (Hermam.). - Reliqui loci natales ob dubiam synonymiam dubii. - Anno 1700 in 
Angliam introducta (Hook. 1. c.) 

Nomika Ternacula; Todda-panna v. Jloutayanna Malabarensibus, Undexa Motha-panna Brach- 
manis (Rheede), Indu in Malabaria australi (Hamhtok). 

Observatio. LtNKAECS hanc speciem tabuUs citatis Horti Malabarici superstruxit; postea ad eandem 
etiam Rumphh speciem amboinensem retulit, quae tamen plurimis notis differt. Cum autem post Hortt 
Malab. descriptionem nemo hanc speciem fusius descripserit , imo plures species ab auctoribus nomme 
Cycadis circinalis dein confusae sint, non mireris perfectam ejus notitlam in libris botamcis adhuc de- 

siderari. .... • • * 

Caudex quadraginta circiter pedum altitudinem attingit, plerumque simphc.ssimus, raro , apice m ter- 
nos quaternos vel quinos ramos divisus; sesquipedem crassus. Frondes octo pedes longae, fohola utrmque 
90-100 Foliolum adultum 21-24 centim. fere longum, ut video tum ex icone Hort. Malab., tum m sicco 
specimine Herb. mildcnovianu tum in specimine in insula Pavonis prope Potsdamum cnlto. - Conns 



28 

masculinu* m Horto Fdinensi eiformatus et ab Hookero descriptus, ferc sessUis, 4-5 poll. longus, ovoi- 
deus ipadicibus latis laxe imbricatis, ferrugineo-hirsutis, quorum pars dimidia inferior pyranadatahori- 
zontaiifer inserta, pars dimidia superior sursum curvata et in acumen ereetum longum producta. Anthe- 
r,e roUen includunt rotundatum, angulatum et peUucidum. - Spadices feminei ex icone Rheedh noti, 
dense imbricati strobilum componunt oblongo-ovoideum , 25 cenlim. longum, medio 15-16 crassum. 
Ipd spadices adulti e basi slipitiformi lineari-lanceolati , es utroque margine tres pluresve fructus eifor- 
mant eorum lamina frondosa subconcava rhombiformis longe acuminata argute serrata. Fructus pru- 
nilnonabsimUes, cortice glabro viridi teeti, postea subflavi et dein rubescentes. - »In Cycade dr<nnaU 
V era, auctoritate iconis, descriptione explicatae, quam cel. Rosburgh ex India orientali nuper frans- 
misit, cavitatem albuminis replet substantia qnaedam carnosa seu vitellus, a funiculo contortuplicato 
suspensus, et embryonem includens" R. Brow» Prod. Jl. JTov. Holl. (1). De rcliquis conf. Comment. 

^nHerbatio Zeylanico Hta.HH.ia, nunc Lugduno-Batavo , exstat pars frondis (,«-. 53. Mandoe 
,He>-b Zeyl matr. Oltmans) Herb. Herman.") quam huc referre audeo. Foliola sunt lanceolata, pauUo 
curvata mai-inibus subimdulatis ; apices acuminati molles; 18-19 ceutim. longa J 4 centim. lata. 

OBSERVATior «Recisus ramus terrae vel levius commissus in novam arborem progerminat" - «rejec- 
tum truuci frustum novas radices emittit" - »si vel per annum vel etiam plures annos e terra evulsa 
servetur sicca arbor, postea terrae commissa, revirescit" Rheede. - Conf. Comm. phyt. p. 117. 



CYCAS CIRCINALIS Liiw. Farietas javana. 

C Caudice anuulato, frondium stipite subterete brevi-spinuloso , foliolis alteruis suboppositisve hori- 
zontaUbusUneari-lanceolatis subfalcatis dcorsum concavis, subpungentibus, viridibus, spadicibus femme.s 
longe peduuculatis, peduncuUs obtuse-tetragonis , parte ovariifera paidlo latiore, lamina angustissima 
in acumen longum cristato-spiuoso-serratum glabrcscens sursum serrulatum denique iutegerrimum ex- 
currente, ovarUs utrinque 3 — 4 glabris. 

Icos. Tabula nostra U. fig. 1. (spadix), et Tab. I. fig. t et u (ovarium). 

Habhat in insula Java (Blcme); an et in Sumatra et Bomeo insuUs {fide Herb. Lugd. Bat.)? 

Descriptio. Stipes subteres, antice pauUo applanatus ad basin tumidus, iude ab j. altitudiue spinis 
brevibus curvatis alternis suboppositisve utrinque 17 instructus. Foliola infima sequeutibus non multum 
breviora sed basi omnuio petioU iu modum contracta; reliqua foUola ad basin decurrentia. Caeterum 
quoad formam medium tenent iuter Cycadem eircinalem et Cycadem JFaUichu ; omnialineari-lanceolata, 
in apicem pungentem terminata, marginibus subrevoluta, falcatim ad marginem iuferiorem concava, in 
P a<nna superJre uitentia. Maxima 28-29 centim. longa, et 13 mUlim. lata; superiora 1 centim. lata. 

Spadices feminei 30-31 centim. longi, obtuse tetragoni inter angulos cauaUculati, pedunculus 15 
centim. longus, l 4 latus; pars ovariifera G centim. longa, arcubus tribus ad latera alternahm excisa in 
foveas decu^rrentibus, deorsum tuberculo suifidtas. Reliqua pars 8-9 centim. longa, lanceolata, cns- 
tato-serrata in aeumen longum spinosum antice serratum serraturis accumbentibus terminata. Totus 
exceptis serraturis et ovarns dense ochraceo-tomentosus. — De reUquis conf. p. 13. 

Adkotatio. Ad hanc referenda videtur Cycas, quam Ub. Baro de Wurmb descripsit, quem citavimus 
in Comment.phytogr. p. 123. - Ad Cycadem Rumphii cum dubitatione olim relatam, nunc inspectis his 
speciminibus javanis huc referre consultius credidi (Conf. Acta Societ. Baiavianae Tom. III. p. 261-262). 



(1) An haec 



eadem suhstantia, quae in Zamiis imprimis observata, apicem radiculae exsertae obtegit? conf. p. 15. 



5. CYCAS RUMPHII. 

C. Caudice squamoso, frondium lanceolatarum stipite tcretc, inferne utrinque spinuloso, foliolis op- 
posilis horizontalibus, lineari-lanceolatis in durum acumen productis, strobilo masculino ovoidco-elon 
gato, femineis spadicibus demum reflexis, in laminam rhoinboideo-spathulatam parvam, cristato-serra. 
tam, brevi-acuminatam terminatis, fructibus 3 — 5 subcompressis aurantiacis. 

Svk. Olus Calappoides. Sajor Calappa Rumph. Herb. Amb. Lib. I. Cap. XX. Tom. I. p. 86—87. ezd.pl. Celeb. 
Cycas circinalis Auct. ex parte ex. c. Sprekg. Syst. Veget. Tom. III. p. 907. Cycas Rumphii Nob. in Bullet. 
d. sc. phys. et nat. en Neerl. 1839. p. 45. Comm. phytogr. p. 120. 
Icos. Ruiuph. 1. c. Tab. XXII et XXIU. 

Habitat in inmlis moluccensibus fere omnibus, vimboina, Ternale, Banda, teste Rumphio. 

Nomina verhacula: malaice Sajor Calappa, Utam, amboinice TJtta JSiwel, Utta Nuer, ternatice Dju- 
djara, Madjong utu, hoc est matta foeminea, in Moluccis ad austrum sitis Sajor Radja, javanice 
Pakis Rady (Rumph.). 

Observatio. Linnaeus, qui primus Cycadem circinalem ex Toddae Pannae iconibus in Hort. J/alab. 
pictis condidit, postea Rumphii plantam tanquam synonymon adscripsit; hanc vero satis differe supra 
iam monuimus. — Cum autem haec vix nisi ex opere Rumphiano nunc cognita sit et itineratores eam 
pro C. circinali bene cognita planta habentes, nihil de ea moneant, incerta plura relinquere debeo. — 
Fusiorem descriplionem conf. in Comm. phytogr. 1. c. 

Differentiae autem ita exponendae: 

C. circinalis. V. Rumphii. 

Caudex altior, 40 pedum, extuberantiis crassis an- humilior, 12, raro 24 pedes altus, irregu- 

nularibus undique circumdatus , cortice intus pur- lariter fissus, sursum frondium vestigiis 

difformibus obsitus. 
pureo. 

Frondes longiores (8 pedes) majore spinularum et breviores erectae (5 pedes) parciore spinu- 

foliolorum numero instructae. larum et foliolorum numero instruclae. 

Spadicum juvenilium apices inflexi, eorum pars iu- apices recti videntur, pars inferior angus- 

ferior latior et magis compressa. Laminae longiores, tior magis teres. Laminae breviores, sur- 

lon-ius acuminatae, serraturae numerosiores. sum ovales, serraturae parciorcs. 

Fructus magis globosi, iisque virtus adstringens, ovoidei, virtute alvum excitante pollent (1). 
alvumque compescens tribuitur. 

Disquisitio posthac accuratius instituenda certo hos characteres emendabit et verisimiliter meliores ac 

firmiores inveniet. 

Adnotatio Ma^ni momenti et autoptarum disquisitioni commendanda Rumphii observatio videtur, 
quamvis arborenTsemel bisve conum masculum producere, sequentibus autem annis femineos spadiccs. 
RuMPmus, hujus rei admiratione captns, se ipsum id observasse, expressis verbis dcclarat. 



(1) Conf. Itiner. Cookii, edit. geman. \>. 224. 



30 

CYCAS RUMPHII. Varielas Timorensis. 

C. Caudice stipite , rliachi gracili e semiterete compressa, antrorsum bicanaliculata, foliolis 

approxiinatis, inferioribus oppositis, superioribus alternis multo brevioribus, lineari-lanceolatis, subfal- 
catis, margine inferiore concaTiusculo ad basin vix contractam decurrente, apice acutissimo non pun- 
gentibus. 

Snr. Cycas Rumphii Var. Timorensis Nob. in Comm. phytogr. p. 125. 
Habitat in insula Timor (fide specim. Musei Parisiensis). 

Descriptio. Frondis adultae pars superior, quam coram babeo, unam quartam metri partem paullo 
superans rhachin liabet gracilem inter foliola bina suprema non excurrentem, simiteretem, laevissi- 
mam, non rigidam, antrorsum planam, bicanaliculatam et e foliolorum margine inferiore decurrente 
fere alatam, foliola infima opposita, superiora omnia alterna, inferioribusque duplo breviora, omnia 
erecto-patentia, lanceolato-linearia, imprimis inferiora ad marginem inferiorem falcata, basi parum 
angustata obliqua, margine scil. inferiore ad rhacbin decurrente, apice in acumeu subtilissimum, fere 
piliforme, mollissimum , fragile, terminata, marginibus integerrimis levissime revoluta aut potius mar- 
ginata, nervo medio flavicante nitente, in pagina inferiore parum, in superiore non prominente, pallide 
viridia, in pagina inferiore pallidiora, utrinque nitentia. Foliola speciminis nostri infima (itaque vix 
in fronde media) 15 centim. longa, in medio 2 lata, suprema 8 longa, 1 lata. 

Observatio. Etsi a Cycade Rumphii hoc specimen multum differat, foliolis brevioribus, non in acu- 
men obliquum firmum terminatis, basi obliqua vix contractis rel., nolui tamen propriam speciem de- 
clarare, cum ne integram quidem frondem vidissem. 



6. CYCAS GLAUCA Hortor. 

C. Caudice glabro cylindraceo, stipite subtrigono, antice obsolete excavato , postice semiterete, 
rhaclii tetragona, foliolis numerosis lineari-lanceolatis , falcatis aut fere rectis, glaberrimis, marginibus, 
imprimis in junioribus, subundulatis, subrevolutis, glaucescentibus. 

Syn. Cycas glauca Hort. — Comment. phytogr. p. 127. 

Habitat — fortasse in India Orientali. 

Observatio. Speciem Cycadis, quae glaucae nomine in hortis colitur, ob difficilem speciminum viven- 
tium cum antiquiorum Botanicorum iconibus comparationem , ad nullam reliquarum huc usque referre 
potui. Cycadi circinali aut C. Rumphii proxima videtur. Differt autem ab illa: foliolis pauciori- 
bus, multo latioribus, v. c. 2 centim. latis, multo magis lanceolatis, versus basin scil. et apicem mul- 
tum angustatis. Proprius ad C Rumphii accedit, imprimis ad ejus var. timorensem. — En descriptio 
tum juxta specimen in insula Pavonis prope Potsdamum cultum a D. Parmentier emtum, quam juxta 
specimen Horti Roterodamensis ex insula Java advectum. Caudex glaber (1- — \\ ped. alt.) cylindricus, 
vix squamosus. Frondes e gemma squamis fusce tomentosis tecta erumpentes, nascentes brevibus pilis 
deciduis tectae, adultae glaberrimae, rectae, 2 — 1\ metra longae. Stipes subtrigonus, antice plano- 
excavatus, postice semiteres, spinulis utrinque 30 — 40 compressis. Rhachis tetragona: parte postica 
obtusa fere semiterete, planis duobus anticis sub angulo acuto valde prominente conjunctis et singulis a 
postica facie canali impresso diremtis, uhi foliola affiguntur utrinque 50 — 60, quorum inferiora 13 cen- 
tim. longa, H lata; media eaque magis approximata multo longiora 27 — 28 centim. longa, 1J lata; su- 



31 



prema his non multum breviora; omnia lineari-lanceolata, falcata, inferiora magis recta, imprimis iu- 
niora marginibus aliquomodo undulata. Nervus medius fortis, imprimis in pagina inferiorc lutescens. 
Color laete viridis, in universum glaucescens, sed deorsum multo pallidior quam in pagina superiore. 
JUargo subrevolutus. 

Admotatio. In hujus Cycadis specimino in Horto Roterod. culto ac morboso pinnam vidi, raro sane 
exemplo, bilobam, nervo medio bifurcato et lobum dentiformem ad marginem inferiorem intrante. Quo 
mirum in modum plurimorum foliolorum in Encephalartis ratio imitatur. 



7. CYCAS CELEBICA. 

C Caudice squamoso, frondium brevi-lanceolatarum stipitibus non spinuligeris , foliolis anguste lan- 
ceolalis horizontalibus aliquoniodo divaricatis in obliquius acumen terminatis, spadicibus coni masculini 
rhomboideo-pyramidatis, spadicibus femineis paucifloris . . . . 

Sy^. Olus Caiappoides insulae Celebes Rumph. 1. c. p. 87. 

Cycas Celebica Nob. Comment. phytogr. p. 126. 

Icon. Ruaipn. fferb. Amboin. 1. c. Tab. XX et XXf. (pl. masculina). 

Habitat in parte boreali insulae Celebes, ex. gr. in Gorontalo et Jfanado, ubi mas Patukn, femina 
Lagogo vocatur (Rumph.). 

Oeservatio. Rdmphics ipse hanc speciem non nisi e scripto commentario gubernatoris Roberti Padt- 
brugge cognovit, nec hodie plura comperta habemus; sed speciem adeo gravissimis dubiis vexatam 
transire silentio nolui, ut itineratorum auimos ad illam investigandam impellam. — Quodsi ea, quae 
Rumphius refert, ita sint, haec ab affinibus diiferret: frondibus inermibus, brevioribus, subflexuosis, 
foliolis paucioribus, brevioribus, latioribus, magis irregulariter patenlibus, accederet vero ob spi- 
nularum in stipite defectum ad C. inermem Lour. — Cum autem ambae ad species valde dubias merito 
pertineant, non concludendum est, frondes vere inermes in hoc genere exsistere quales in Encephalarlis 
ac Zamiis novimus. 



8. CYCAS INERMIS Lodreir. 

C. Caudice simplicissimo scabro, frondium stij>itibus inermibus subteretibus, foliolis oppositis li- 
neari-lanceolatis planiusculis obscure viridibus, spadicibus masculis oblongo-turbinatis crassis, femineis 
linearibus in apicem laciniatum terminatis, paucifloris, drupis ovatis subcompressis. 

Syk. Cycas inermis Loureiro Flora Cochinchinensis edit. Willdenov. Tom. II. p. 776 — 777. exceptis 
synon. omnibus. Spreng. Systevi. Veget. Tom. III. p. 907. 

Habitat agrestis, cultaque ob pulchritudinem in Cochinchina, et Chinal (Loureiro). — Incolis Cay 
San Tue dicta. 

Adnotatio. Species dubia et post Loureireum a nemine reperta. An cum Cycade revolula var. pla- 
nifolia comparanda? 

HaecLoUREiRohabet: «Palma Caule quinquepedali , simplicissimo, femur crasso , scabro , fusco. Fron- 
des pinnatae, 5 pedes longae, ascendentes: stipitibus inermibus, subteretibus, foliolis lineari-lanceolalis, 



32 

sexpollicaribus, glabris, obscuro-viridibus, pl.iniusculis, oppositis, sessilibus. Flos dioicus: masculus; 
conus terminalis, solitarius, erectus, ovali-oblongus, diametro 4-pollicari, strobiliformis, fusco-luteus, 
imbricatus, subclausus, spadicibus oblongo-turbinalis, crassis, fungosis, staminiferis. Filamenta nulla. 
Antberae plus quam 100 in quolibet spadice, sparsae, globosae, semini Raphani aequales, apice debis- 
centes. Pistillum nullum. Femineus in alia planta: spadicibus variis, linearibus, refleiis, paucifloris, 
subterminalibus, simplicibus, lamina laciniata terminatis. Germen ovatum. Stigma simplex. Drupa 
sesquipollicaris, ovata, subcompressa, laevis, rufa: nuce lignosa ejusdem formae; nucleo simplici." 

«Semper inermem inveni," xramosam nunquam nec monoicam." 

aPms cibarius in Cocbinchina nullus. Tunkini incolae mihi retulerunt in sua patria fieri panem Sagu 
sat bonum ex trunco hujus Pabnae." 



9. CYCAS WALLICHIl 

C. Caudice frondibus . . . rhachi semiterete subtrigona antice bicanaliculata, foliolis alternis op- 

positisve approximatis erecto-patentibus, linearibus, subfalcatis, basi angustatis et subdecurrentibus, spa- 
dicibus masculis deorsum dense fusco-tomentosis , antheris cylindraceis. 

Sts. Cycas circinalis Lras. var. angustifolia Nob. Comment. phytogr. p, 119'. 
Icos. Tabula nostra II. fijr. g. (pollen). 

Habitat .... culta in Horto botanico Calcuttensi (fide specim. Musei botan. Parisiensis). 

Descriptio. Frondis saltem partem supremam vidi, cujus rhachis non valde crassa, semiteres, pos- 
tice valde prominens, antice magis complanata. Foliola alterna vel opposita, sed suprema fere omnia 
opposita, inferiora unam quartam metri partem superantia, subfalcata, omnino linearia, basi paulisper 
contracta, decurrentia et inde plus minus inaequalia, apice acuminata sed vix aliquid pungentia; vix 
1 centim. lata, plerumque angustiora; margines non omnino recti, sed aliquomodo undulati sub-erosi, 
plus minus incrassati. Utraque pagina in sicco transverse subplicata. Wervus medius in utraque pagina 
satis prominens versus apicem midtum angustatur. — Spadices masculi maturi ex angusta et quasi sti- 
pitata basi formam pyramidis inversae complanatae referunt, cui sursum acumen lanceolatum reflexum 
afiWtur. Pagina pyramidis inferior e duabus faciebus costa crassa diremtis, tomentosis totisque an- 
theriferis constat. Superior simili ratione in duo plana divisa glaberrima est. JUargo spadicem ambiens 
acutus leviter crenulatus. Pars superior spadicis acuminato-i-eflexa, in pagiua inferiore quae nunc 
extus adparet, tomentosa, in superiore glabra. Acumen proprie ita vocandum, in ejus pagina inferiore 
infra apicem erumpit e costa media spadicis quasi productum. Tomentum inter antheras densissime 
dispositum fuscum nitens. Antherae in foveis pilis cinctis collocatae, fuscae, oblongae vel dein cy- 
lindricae, apice bilabiatim fissae, dein ulterius apertae fissura ad unum latus, quod adjacentibus op- 
positum est (quatuor vel quinque enim plerumque sibi appositae) usque ad basin continuata. Pollen 
conglobatum pallide flavescens (conf. p. 16). Spadices 3—4 centim. longi. 



10. CYCAS MADAGASCARIENSIS. 

C. Caudice elato, frondibus confertis, stipite semiterete spinuloso, foliolis alternis, lineari-lanceola- 
tis, subfalciformibus , spadicum masculorum apice reflexo quater corpore breviore, antheris quaternatim 
quinatimque conjunctis globosis, bivalvibus, spadicibus femineis lanceolatis sursum explanatis obtuse 



33 

serratis, ovariis utrinque 2 vel 3, tubulo orevi apiculatis, frnctibus ovoideo-globosis, subimprcssis , al- 
bumine basi truncato substantiae fungosae (textu placentari) innixo. 

Sth. Cycas circinalis Auuert du Petit Thouabs Histoire det Vigiteaux receui/lis sur les iles de France, la 
Riunion et Madagascar. 1804. p. 1 secfl. Ricu.uui Comment. de Conif. et Cycad. p. 187 seqq. excl. , s 'non. 
Cycas madagascariensis Nob. Comment. phytogr. p. 127. 

Icon. Aubert. 1. c. Tab. I et II. Richard Comment. cit. Tab. 24—26. 

Habitat in insula Madayascar. Ex opinione R. Rrown haec arbor etiam in India orientali cresceret. 

Observatio. R. Browk jam obiter momiit, Cycadem in Madagascaria inventam et a Tiiobarsio de- 
scriplam differe a vcra Cycade drcinali. Oua de rc nullum dubium essc potest, si aliqua lides de- 
scriptioni et iconi est habenda, quas ille Botanicus dedit. — De bis conf. Comment. phytogr. p. 
128—129. Magni momenti sunt, quae auctor de seminis evolutione ac structura fusius refert. 

Descriptio. Cel. Dd Petit Tiiouars primus hanc speciem descripsit, impriinis de organis generationis 
et de germinalione disserens; quas observationes olim in Comment. phylogr. 1. c. fusius landavi ct httjus 
opttsculi parti organograplticae variis locis inserui. Cel. Richard 1. c. eandem omnino plantam nomiiie 
Cycadis circinalis desctipsit, nec tamen monet, unde specimina acceperit; veri tamen simile cst, ipsutn 
Thouarsium, cujus amicus erat, et qui plttra ei suppeditare solebat, ei hanc plantam obtttlisse. Exi- 
miam Richardii organorum generationis descriptioncm supra pro parte exposui. Heic ea tantummodo 
repetienda videntur quae ad speciem areliquis dignoscendainfaciunt. — Arbor 40—70 pedes alta, caudicc 
tereti, simplice, rarius versus apicem ramoso, cortice cinereo intus purpureo, ligno molli albicante. 
Frondes nascentes lanuginosae, adultae 8 pedes longae, foliolis oppositis lineari-Ianccolatis, rigidis, 
acutis, subfalciformibus. Rhachis postice convexa, antice subcanaliculata , inferne (stipite) incrassata 
utrinque spinulosa. Conus e media corona frondosa protrusus brevi-pedunculatus oblonge ovoideo- 
cylindraceus, subbipedalis et ultra, 5—7 uncias crassus, ingrati odoris. Spculices summitate ev- 
terna subtililer lanuginosa rutili, subcarnoso-coriacei, 2—3 ttncias longi, oblongo-cuneati, dcmissis fa- 
ciebus ancipites, ad summitatem exterius truncati, disco truncaturae transverse sublanceolato-rhomboi- 
deo, convexiusculo, medio gibbose protuberante in acttmen iuflexo-adscendens. Facies sttperna plani- 
uscula nudaque; inferna utrinque a medio crassiore leniler declivis et indc planiusculc dihedra, anlhe- 
rifera. Antherae ovoideo-globulosae, solitariae, geminatae, ternatim vcl quaternatim approximatae. 
Pollen sulphureum. Conus femineus grandis, turgide ovoideo-conoideus; spadices subincurvo-accum- 
bentes, subpedales, spatliulati, elongati, ad summitatctn lanceolatam et acuminatam obsolete crcnati, 
cmssius coriacei, tomento rufo fulvo dense obsiti. Infra sumtnitatem aliquot excisae sunt ad utrum- 
que latus sinubus arcuatis, qui margine subintrorsum canaliculati desinunl inferne itt totidcnt foveolas 
profundius concavatas, utrinque 1 — 4, floriferas. — Numerosa spadicum rudimenta sterilia subulala 
extus fertiles stipant. Ovaria pisiformi-subglobosa, in vertice depressittsculo tubttlo laevigato instructa. 
Fruclus ovi gallinacei magnitudine, paullo compressi, tubulo apiculati, laevigati, flavide rubcntes. 



Adnotatio. Cvcas sphaerica Hortcl. est species, e nostra sententia mcre fabulosa, et niliil aliud 
nisi Cycas glauca. (Conf. Comment. phytogr. p. 132). 

Cvcas souarrosa Loddig. Calalog. mihi non nisi nomine nota. 






34 



+ II. CYCADITES Brongn. 



(Cycadites Bbongniart Prodr. ManteUia Ejiisd. pro parte. Cycadeoideae spec. Biicklahd) (1). 

Frondes pinnatae, foliolis distantibus, linearibus, basi tota latitudiae rhaehi insertis, apice 
acutis, uninerviis. 

Observatio. Foliolorum forma hae Protogaeae Cycadeae satis recedunt ab omnibus quae nunc ad- 
huc exstant, ideoque in proprium genus collocandae videntur. Ad idem retuli Mantelliae speciem, ra- 
tionihus infra monitis. 

1. CYCADITES NILSSONIANA Brongn. Species unica cerla. 

Sm Cycadites Nilsoniana Ad. Bkokomaht in Prodr. p. 94 et 204. PhyUites Nilsso* in Act. Holm. 1824. 
Tom. I. p. 147. Conf. Esauisse d'un Tableau des Petrifactions de la Suide par Hisikgeh. Stockkolm 1829. 
Icc-s. Nilssok 1. c. Tab. B. fig. 4 et 6. — et anni 1831. Tab. I. %. 9. 

Ikyekta in creta inferiore insulae Sehoonen. 

Observatio. Cl. Nilssoh una cum hujus speciei frondibus reperit spadicem, iis Cycadis similem, 5— G 
pollices longum, qui ad hanc speciem verisimiliter pertinet. Conf. Jct. Holm. 1831. Tab. II. fig. 4, 5, 6, 7. 



Subgenus Makteelia. — Mantellia Brokgn. Cycadeoidea Bucke. in Geol. Transact. Tom. II. 1828. 
nunc Cycadites in op. supra laud. pro parte. (Conf. Unn. d. sc. nat. 1829. Tom. XVI. p. 389—402. 
Tab. XX— XXI). 



2. CTCADITES BUCKLANDII. 

Caudices subcylindracei , axi indistincto, cicatricibus frondium rhomboideis, latis exsculpti. 

Sra. Cycadites microphyllus Bocklahd. ManteUia cylindrica Bbohgn. Prodr. p. 96. 

Icos. Bucklakd 1. c. Tab. 61. exhibens caudicem silicicum ex insula Portland, cum multis gemmis e squa- 
marum axiUis protrusis; porro sectiones eximias stipitum, et denique caudicem. Tab. 62. (2). 

Reperta in terra cochiliifera insulac Portland et Luneville (conf. Brom Lethaea Tom. I. p. 153.) 
sed potius ad formationem cretaceam nunc referenda, teste cl. Fitton (Bronn. 1. c. Tom. II. p. 577.) et 
quoad cxemplar Lunevilleanum ad terram Lias teste Yoltz apud Bdckland 1. c. Tom. I. p. 432. 



(1) Monendum Manlelliae nomen jam fossili Zoophyturum generi impositnm esse (Pabkissob Inlroduction to fossii organic rcmains p. 53). 

(2) Cl. Bocblaiid adhuc vidit lomentum stipitum, et intus fasciculos vasorum interpositis canalibus gummiferi». 



35 

Cum hujus frondes numquam repertae siiit, vix ullus est valor speciei, sed ex anatomicis disguisitio- 
nibus satis bene concluditur, genus esse nostrae Cycadi perquam propinquum. — Alias Mantelliae 
Brokgn. spccies ad alia genera retuli. 

Observatio. Num ad boc genus pertinet Cycadeoidea pygmaea LiHDt. Foss. F/ora Tom. IIT. 183">. .lan.P 



3. CYCADITES CORDAEI Sternberg. 

Caudices erecti, nunc excavati, aliisque plantarum exuviis rcplcti. 

Syk. Cycadites Cordaei STERr;nEnG in Verhandl. der Gaelhch. d. Vaterl. Museums in Sohmen 1835 et 1830 
p. 25—26. 



III. MACROZAMIA. 



(Zamiae spec. Salisbury — Encephalarti spec. Lehmann — Nou. olini). 

(Tab. IV et V). 



Spadices antheriferi dense in conum imbricati, cuneiformes, apice sterili sursum flexo, cor- 
pore antherifero linea mediana in duas partes diviso, quarum utraque aream antherarum ob- 
longam fert. Antherae dense confertae saepe quaternatim junctae. Spadices ovariiferi majores 
in majorem conum dense collecti, e basi stipitata iu peltam quadrangularem crassam in lon- 
gum et adscendens acumen excurrentem terminati, sub qua in foveis utrinque ovarium ovoi- 
deum inversum. Nucis putamen homogeneum parca pulpa inclusum. 

Arbusculae humiliores vel Palmarum in modum procerae, succo gummoso scatentes. Caudex cylin- 
dricus, lapsarum frondium vestigiis squamatus, plcrumque simplex. Frondes caudicem coronanles 
numerosae, stipite rkachique crassis angulosis, illo incrrai aut vix foliolorum rudiinentis ulrinque spi- 
noso, foliolis linearibus rigidis, vernatione circa rhachin subspiralilcr tortam accumbcnlibus sibi invi- 
cem imbrioatis. 

Organa generationis in conos vel strobilos grandes collecta, qui solitarii vel gcminatl ex apice cau- 
dicis erumpunt, pedunculis brevibus et crassis suffulti. 

Conus spadicum masculorum cyllndraceus, elongatus, apice incrassato rotundalo. Spadices dense 
imbricati secundum lineas spirales eleganter dispositi, numerosissirai , axi crassiusculo borizontalitcr 
affixi, corpus exhibentes cuneiforme, crassum, cujus pagina inferior linca mediana in duas arcas divi- 
ditur ac separatur, quae singulae antheris obsitae sunt. Pagina superior scrobiculata. Spadix in acu- 
men elongatur sursum reflexum, sed non in omnibus spadicibus cjusdem longitudinis. Superiorcs onim 
in cono longiora, inferiores breviora et brevissima acumina habent. Jnlherae saepe quaternatim 
junctae, rima transverse dehiscentes. 

Conus femineus crassior, magis robuslus, e paucioribus spadicibus horizonlaliter circa crassum axin 
secundum lineas spirales inserlis, compositus. Spadices basi in stipitem hexagonum contracti, apice in 
corpus crassum peltatnm tetragonnm rhomboideum expansi, cujus margo inferior cxtus reflexus in 






30 



acumen sursum flexum oxleiulitur. Margincs transversi laleralcs intns flexi foveas tegunt, quibus utrin- 
que ovarium innascitur. Ovaria inyersa, ovata, angulata, apice apiculata, cicatrice semilunari foveis 
adhaerentia. Drupa carne parca putamen oblongum crassum laeve homogcncum includens. 

Crescunt Macrozamiae in Jfova Hollandia, imprimis locis depressis maritimis, a 38" lat. merid. veri- 
similiter ultro 30°. 

Medium tcnet hoc genus inter Cycadem et Encephalartum; utroque quoad organa masculina simiie, 
sed simul antherarum dispositione aliisque notis discrepans; huic afline spadicibus femineis, sed ab eo 
tamen diversum singulari forma corporis pcltali et verisimiliter putamine homogeneo. — Habitu elc- 
vatiorc Cycadi similior quam Encephalarto, sed frondium vernatione ad hunc proprius accedens. 



1. MACROZAMIA SPIRALIS. 

M. Caudice humiliore (aliquot pcdum), frondibus circumscriptione lanceolatis apice rotundatis, sti- 
pite rhachique crassis trigonis vel trigono-cylindricis , antice planiusculis, foliolis oblique inserlis oppo- 
sitis alternisve, linearibus vel liueari-lanceolalis, subfalcatis, integerrimis, in acumen spinosum termi- 
natis; conis solitariis vel geminatis, mare clavato-cylindrico, femineo majori cylindrico. 

Srs. Zamia spiralis Salisbur. Prodr. p. 401. Willdei.. Spec. plant. Tom. IV. p. 848. Persoon Synops. 
Tom. II. p. 631. Spbbsg. Sijst. Vegetah. Tom. III. p. 908. — Omnes aliqua cum dubitatione. — Zamia spi- 
ralis Rob. Browh Prodr.Jl. Novae Eollandiae p. 348. edit. germ. p. 204. Encephalartos spiralis Leiim. Pugill. 
sext. p. 13. Haud Nob. in AUgem. Gartenz. 1838. p. 324. nec Bullet. d. sc. phys. et nat. 1838. p. 84. 

Icos. Ferd. Bauer Illustr. Flor. Nov. Holl. ined. Tab. 387 — 391. Tab. nostrae IV et V. (secundum 
icones Bauer. inedit.). 

Habitat in Ifova HoUandia, teste R. Browjv in vicinitate Coloniae Portns Jackson cael.; niunetiamad 
Promontorium Pelican-Point , in regione fluvii Cygnorum, in planitie, cum aliisfruticibus? (Ch.Fraser 
Remarks on the Boiany of the Banks of Swan River, Isle of Buache caet. in Hooker Bolanical Mis- 
cellany, Vol. I. p. 227). 



Descriptio secundum icones citatas Ferd. Bader. Caudex, teste R. Brown, 2 — 4 pedes altus, cylin- 
dricus, 1 pedem et ultra crassus, cicatricibus rhomboideis. Frondes numerosae, 40 ad 50 in adultis, 
quarum exteriores plus minus recurvatae, interiores rectae sunt. Stipes et rhachis crassi, rigidi, lj 
roetrum longi. Frondis circumscriptio lanceolata apice rotundata; stipitis longitudo varia, § vel £ 
rhacheos longitudinem metiens ; est crassus, trigonus vel trigono-cylindricus, antice planiusculus, utrin- 
que spinulas 5 etplures gerens, nil nisi foliolorum mortuorum vel non evolutorum rudimenta. Rhachis 
etiam crassa, versus apicem non multum attenuatur, in universum ejusdem formae ac stipes. Foliola 
ejus anticae faciei inserta, adscendentia et convergentia, oblique affixa, ut margo inferior deorsuin ali- 
quomodo justa rhachin decurrat, dum superior in lobidum rotundatum desinat, ad anticam faciem 
rhacheos. Inferiora opposita, paullo distantiora (suam latitudinem distant), superiora multo magis ap- 
prosimata, imbricata et alterna. Sunt linearia vel lanceolato-linearia, paullo falciformia, elongata, in- 
tegra, in acumen spinosum tcrminata. Inflmis et supremis exceptis, quae omnium brevissima sunt, 
omnia fere ejusdem longitudinis , (18 — 29 centim); diameter mavimus vix ]| centim. JNervi in facie in- 
feriore paralleli circiler 10. — Iuvenilium frondium rh.achis spiraliter torta. 

Coni es apice caudicis inter frondium coronam erumpentes, solitarii vel geminati. 

Masculus est clavato-cylindricus, apice oblusus, pedunculo brevi, cylindrico vel subcompresso, 6 cen- 
tim. longo, 4 — 5 crasso affixus. Spadices juxta spiras dispositi, arcle imbricati, superiores inferioribus 
majores, remotiores; in genere iis Cycadum similes, corpus obferunt cuneiforme spathulatum horizon- 



37 

tale, in facie inferiore, utrinquc ad lineam medianam, antheras gerens, atque partem elongatam trian- 
gularem sursum recurvatam et in acumen terminatam. Haec pars in cono integro corpus subjacens 
antheriferum quasi obtcgit. Corpus horizontale longum est 4 ad 4j centim., et superne 3§ latum. Acu- 
men fere § longitudinis habet. Spadices inferiores sunt minoies, acumine saepe brevissimo. — Antherae 
in diias areas collectae sunt, quae areae mediana linea separantur; nec valde confertae sunt; saepe qua- 
ternatim conjunctae; fissura qua aperiuntur, totam longitudinem occupat. — Conus totus absque pcdun- 
culo 42 centim. longus est. 

Conus femineus est multo crassior, cylindricus, vel ovali-cylindricus , obtusus, pedunculo crasso, 
brevi, costato innixus; G centim. longo, 6 — 7 crasso. Axis coni etiam adeo crassus, angulosus, versus 
apicem parum angustatus. Longitudo coni 42 centim., diameter 21. Spadices pauciores ac in mare, 
spiraliter affixi, ita ut 6 in sectione transversa appareant. Spadices sunt crassi, pedunculati, pedun- 
culis sexangular ibus , qui in corpus peltatum, rhomboideurn, margine superius in longum ac adscen- 
dens acumen elongatum, incrassantur; corporis peltati margines lalerales introrsum recurvati utrinque 
in fovea ovarium gerunt. Spadices 8 centim. longi, diameter pedunculi 1, corporis peltati 6—7 centim. 
Superiores spadices majores sunt et longius acuminati quam inferiores. Ovaria angulis oppositis trans- 
vcrsalibus affixa sunt inversa, ovoidea, inaequalia, paulisper angulosa, pedunculi longitudinis. Nucleus 
ovoideus, oblongus, 4 et { centim. longus. 

Embiijonis structura similis videtur ac in genere Cycadis (conf. Ron. Browiv 1. c. p. 347. (203). 

Adnotatio. Omnes auctores post Salisburidm, excepto R. Browjv, foliola hujus speciei apice Iri-vel 
quinquedentata vocant, quod autem nec cl. Browiv descriptio confirmat, nec eximiae Baueri icones. 
Quam ob rem credere posses , speciem ab his auctoribus recensilam a vera Zamia spirali Salisb. differre. 
Cum autem cl. Brown suae plantae hoc synonymon addat, hunc sequi consultius videbatur. — An plan- 
tarum juvenilium foliola dentata? — An Encephalartos tridentatus Lehm. cum hac planta, cui similis, 
confusus? — Plantac enim, quas nomine Zamiae spiralis vel Encephalarli ^piralis in Hortis inveni, 
nunquam ad veram Macrozamiam spiralem pertinebant, sed ad Encephalartum tridenialiim vel 
E. pungentem.; saltem si comparatio instituatur cum iconibus Bauerianis. 



2. MACBOZAMIA FRASERI. 

M. Caudice elato (30 pedum) squamis undique tecto, frondibus. . .. (fere ut in praccedente), conis.... 
spadicibus spiraliter insertis. 

Habitat in insula quadam ad ostium fluvii Cygnorum J\"ovae Hollandiae occidenlalis (Fraser 1. c). 



Desckiptio et Adnotatio. Prima hujus speciei notitia Carolo Fraser debetur, qui confirmat quac 
Robertds Brown de specie majore, praecedenti simillinia dixit (Prodrom. Flor. ffovae llollandiae edit. 
Londin. p. 347. edit. germ. p. 203). Haec Fraseri verba sunt: »The islands on the flats are composed of 
a rich deposite carried down by the floods. Their margins are covered with Melrosideros and Casua- 
rina, and their interior with sea-side succulent plants. On one of these islands I caught sight of a plant 
with an arborescent habit, which, on examination, proved to be a species of Zamia, with spiral 
fruit, differing only from Zamia spiralis in habit. Here the equatorial Goodenia diappears." (Fraser 
1. c. p. 227). »One mile up the river, from the last point, is a sinaU creek of fresh water issuing from 
an extensive lagoon clothed with arborescent species of Metrosideros of great beauty. The banks are 
covered with the most interesting plants. ... The Zamia, seen from the islands, was here observcd to 
attain the height of thirty feet. Zanthorrhoea arborea, too, was of equal sizc, and, associated with 
the splendid Banksias, imparted to the forest a character perfectly tropical" (1. c. p. 229). »It is worthy 
of remark, that m New South Wales, the presence of Banksia, Zamia and Zanthorrhoea are conside- 

sed sure criterions of a bad soii" 1. c. p. 230. 

10 






38 

Rob. Brown ad Zamiam spiralem Salisb. monet. »In Nova HoUandia duao forsan specics prove- 
ninnt, allera in coloniae Portus Jackson vicinitate, humilior 2-4-pedaUs; altera in ora meridionali, 
saepe 10 pedes alta; in utraque amentum quandoque geminatum occurrit." 

' E Museo Botanico Parisiensi partem frondis accepi, ab itineratoribus Gallicis ad oram occidenta- 
lem lectae, ad sinum geographoruni (baie de geographie) in vicinitate fluvii Cygnorum, cui inscribitur 
Cycas nomen, quo major altitudo equidem indicatur, sed quae evidentissime vel vera Macrozamia spi- 
ralis est vel, quod verisimilius habendum, ad Macrozamiam Fraseri pertinet. Pars inferior hujus 
frondis rhachin habet tetragonam, angulo postico valde prominente, antico inter foliola planiusculo. 
Foliola oblique affixa, postice ad insertionis angulum gerentia caUum semicircularem brunneum glan- 
dulaceum. Foliola ipsa Unearia, aUquomodo lanceolata, extrorsum falcata, in acumen spinosum termi- 
nala; basis contracta pauUo tumida. Longitudo est fere 24 centim., latitudo 1 centimetro pauUo major, 
superficies superior laevis, nitens; inferior palUdior, nervis circiter 10 percursa. Fragmentum supe- 
rioris frondis partis etiam rhachin offert tetragonam, sed facies antica non est plana, verum in angulum 
rectum elevata; pars postica valde crassa. Foliola sunt alterna, valde approximata, basi non caUosa, 
linearia, recta, breviora et angustiora quam infima, 18 centim. longa et f lata. 

Differt itaque a fronde Macrozamiae spiralis, quam ex icone Baueri descripsi, praesentia caUi ad 
foUolorum basin, defectu lobuli superioris baseos, anticae faciei rhacheos imposito, folioUs breviori- 
bus caet. 



t IV. ZAMITES Brongn. 

(Filicites Brosgkiart olim. — Zamiae sp. Libdley. — Zamites Ebdiicheh Gentr. p. 11). 



Frondes pinnatae, foliolorum approximatorum bases auriculatim expansae vel subcordatae, 
medio paullo incrassatae, supra rhachin imbricatae, apices acutae, nervi divergentes arcuati, 
interdum bifurcati. 

Observatio. Quatuor hucusque species innotuerunt, effossae in terra oolithica Galliae et tov lias An- 
gliae. A Zamiis viventibus magnopere recedunt et genus sistunt perquam distinctum, propter foliolo- 
rum bases solummodo aliquatenus cum Macrozamia comparandum. 



1. ZAMITES BECHEI Brohgw. 

Z. Foliolis elongatis fere aequilongis obtusis, pauUo curvatis. 

Sts. Fahren De li Beche in Geolog. Tramact. 1822. Tom. I. p. 45 — 46. 

Filicites Bechii Brokgh. Ann. d. se. nat. 1825. Tom. IV. p. 422. 

Zamites Bechei Ejesd. Prodr. p. 94. — Bhokh. 1. c. Tom. I. p. 226. 

Icok. Bkokgn. 1. c. Tab. XIX. fig. 4. — De la Beche 1. c. Tab. Vn. fift. 3. — Brobk. I. c. Tab. XVi fiff. 3. 

Effosus in Gallia apud Mamers et in Anglia prope Axminster apud Lijme Regis. 






39 
2. ZAMITES. Specics. 
cok. Soiiimpbr ct Mouoeot Pla.nl. fossil, Vasg. Tab. XVIII. fifj. 1. 



V. ENCEPHAIARTOS Lehm. 



(Zamiae spec. Lirm. fil. — Awctt. — Encephalartos Lehmakh Pugillus VI. p. 3. (a. 1834.) e.vcl. spec. 

Tab. III). 

(Tab. I. fig. u* et y-z et Tab. II. fig. /*, g*. /.*). 



Spadices antheriferi dense in conum imbricati, cuneiformes, apice sterili recto angustato vel 
rhomboideo-peltato vel conice pyramidato-elongato, corpore antherifero subtus undique antheris 
confertis tecto. Antherae uniloculares. Spadices ovariiferi majores in crassiorem conum collecti 
e basi angusta stipitata in peltam rhomboideam quadrangularem planiusculam terminati, sub- 
tus utrinque e fovea ovariiferam. Ovarium inversum oblongum, angulatum. Drupa colorata 
carnosa. Nux ovata, putamen e pluribus segmentis inter se coalitis. Embryo clavatus. 

Arbusculae humiles longaevae (3 saeculorum), caudicibus crassis pro parte sub terra latentibus abbre- 
viatis, ovatis, vel oblongo-cylindraceis, cylindricisve, extus frondium lapsarum vestigiis squamosis lo- 
ricatis, glabris aut denso tomento vestitis, intus medullam amplam strato ligneo inclusam continenti- 
bus. Frondes quotannis evolutae (in cultis saepe per biennium) plus minus numerosae, rigidae, stipite 
inermi rhachique angulosis, tetragonis, angulo postico plus minus obtuso, antico planiusculo vol costa 
longitudinali percurso, utrinque canaliculis appositis quibus folio/a continue amguatur, altema vel sub- 
opposita, spinose pungentia, rigida, linearia, lanceolata oblongave, integrerrima, vel spinose dentata 
lobatave. Vernatio rhachidibus rectis et foliolis imbricatim sibi superpositis (ita ut pagina postica vel 
inferior tunc superior sit), rectis, ab utroque frondis latere sibi convergentibus, denso tomento, dein de- 
ciduo, tectis, obtinet. 

Spadices masculini colorati glabri vel extus tomentosi , in conos cylindraceos oblongosve fere sessiles 
dense conferti, obferunt corpus cuneatum, in pagina inferiore omnino antheris tectum; sursum atte- 
nuatum in partem brevem sterilem aut rhomboideo-complanatam aut magis pyramidaliter protractam. 
Antherae uniloculares polline albescente repletae. 

Spadices feminei colorati, crassiores breviores (subinde fere globosos) conos cfformant, iis MacroM- 
miae similes, sed ipsi diversi sunt apice peltato extus plano, glabro vel dense tomentoso, rhomboideo- 
quadrangulari , et nucis putamine ovato e pluribus segmentis coalitis formato. Drupae oblongae, an- 
gulatae, succosae, coloratae, glabrae. Albumen fere corneum, embryonem fovens unum perfectum al- 
bum, clavatum, parte tenuiore foras adparente et membranae interiori putaminis ope fili adhaerente. 
In foveis singulis embryonum abortivorum rudimenta. 

Florent in solo natali Junio et Julio, sed strobili jam Majo progerminandi initium fecerunt, adeo 
ut duo tresve menses requirantur ad eorum evolutionem. Januario et Februario fructus maturcscunt. 

Observatio. Liiwaecs primum Zamiae genus condidit secundum speciem veram Zamiae Americanam. 
Huic postea Liknaeus filius, Thcnberghts et reliqui auctores species Austro-africanas adnumeraverunt, 
differentias graviores imprimis organonun generationis non pcrpcndentes. Cel. Rob. Brown (Prodr. 
Jl. Nov. Holl. p. 348, edit. germ. p. 204.) monet: «Species Americanae quae Zamiae genuinae, a capen- 






40 

sibus et Jfovae HoUandiae forsan genere dislinguendae, monente cel. Drtandro, propter squamas mas- 
culas peltatas, muticas, femineis conformes, et acervulos antherarum binos distinctos: in his porro pin- 
nae cum rhacheos processu manifeste articulatae sunt, cum sint in reliquis vel obsoletissime articulatae 
vel omnino decurrentes." 

Sprengelics in Sysiem. Feget. Zamias L. divisit in veras seu Americanas et desciscentes seu Africae 
et Novae HoUandiae incolas, iUis antheras biloculares, his uniloculares tribuens; divisio sane laudanda, 
sed character jure merito a Lehmamto (Pugill. TL p. 3.) ad errores rejectus. 

CI. Lbhmahh genus Encephalartos, species capenses et australasicas complectens, condidit (l.c), et exi- 
miis characteribus ac iconibus illustravit. Omnes auctores hodie hoc genus recipere non dubitaverunt. — 
Ab eo autem species Novae HoUandiae genere differre, probavi, quare Encephalartos nunc solummodo 
speciebus austro-afris compositus est. 

Distributio geografhica. Errant auctores qui has plantas in regione capensi crescere perhibent; 
occurrunt enim solummodo in iis Jtfricae ^ustralis tractibus,ubi Flora Capensis finitur,scil. Ericaceae, 
Proteaceae caet. evanescunt et vegetatio incipit, cujus character potius tropicus est, calido aeri ex Africae 
arenosis campis flante exposita; est haec Flora Cafferana. Prima Encephalartorum vestigia ex Eckloni 
et Zeyheri testimoniis apud TJitenhage inveniuntur, ubi arborum panem promentium nomine, passim 
exiguis in locis montanarum partium terrae caffrae inveniuntur, diremti saepe plurium milliariorum 
intervaUis, ubi nulli exstant. Magnam messem et rarissimorum illi viri legerunt in intimo ejus terrae 
sinu, quae ab ^imatymbis seu Tambookis incolitur. Crescunt autem nequaquam in ainpla planitie loco- 
rum campestrium, sed montuosas regiones adamant, aUi solum saxosum, alii virgultis obsitum, alii 
terram humo divitem praeferunt; non in glabris montibus nascuntur, sed locis densis rarisve fruticibus 
undique circumsitis. Altissima exemplaria, 4—5 pedes alta, ibi reperta sunt. Montes quas incolunt 
2000 pedes altae et continentur jugo 8—10,000 pedum, in Tambookis sito, quorum terra, inter orientem 
et septentrionem interjecta, a jugis montium nive ac proceUa rigentium excurrat ad sinum Delagoa. Hi 
terrae tractus 1800 mUliaria anglica ab urbe capensi distant. Numquam magna speciminum frequentia 
est; aliquando tres vel plures propriores, e seminibus unius matris delapsis forsan orti (conf. de his 
Lehmaniv 1. c. 4 — 7) (1). 

Statuendum itaque videtur inde fere a Promontorio B. Spei ad 20° lat. merid. has plantas extendi, 
adeoque vegetationi tropicae fere annumerandas esse. »Flora, quam capensem dicere consuevimus, 
per hanc terram pauUatim immutatur adeo, tantamque demum simili tudinem cum insulae Madagasca- 
riae, Mascarenharum aliarumque terrarum magis remotarum floris adispiscitur, ut in singulis sive dif- 
ferentiis, sive convenientiis eligendis haeream »(E. Meter Comment. dc plant. Africae austral. Vol. I. 

fasc. I. p. XXVIII). Idem auctor (1. c. p. XXIX.) monet in terra Tambookorum fluinina frequentissime 

nec longe orta inter coUes graminosos, alios vix ultra 500 ped., alios fere 3000 altos defluere. (Conf. 
Florae Afrieae australioris Illustrat. monographicae ; scripsit C. G. Nees ae Esenbeck. 1841. p. IX— XX) 

Vix dubium videtur, plures adhuc hujus generis species in interioribus calidisque Africae australis 
regionibus ad orientem et septentrionem sitis occurrere. 

Magni momenti esset, si quod e nomine unius speciei magna profecto cum dubitatione concludendum 
putavi, revera in insula Mauritii hujus generis civis cresceret. 

Uscs. Materiam, medullae caudicum insidentem torrent incolae, tostaque vesci solent, et quomodo 
panis exinde paretur, Thukbergius exposuit (conf. infra E. caffer). Fructus Eleutheratis pluribus 
pabulum praebent, teste cl. Lehmann. 

Magna copia amyU e caudicibus extrahi potest. Metehds conformationem granulorum amylaceorum 
deUneavit (JYeueste Eortschritte p. 305. Tab. VIII. fig. 2—3). 

Observatio I. Plurium hujus generis specierum organa generationis adliuc incognita sunt, quare 
omne dubium de iis huc referendis nondum sublatum est. ]Nec omnia, quae inspexi, omnino eam confor- 



(1) Monendura plures species ab itineratoribus, Ivnga itinera in interiores regiones fncienlihus, delcclas esse. 



41 

mationem exhibuerunt , quam cl. Lehmann in hujus generis charactere indicavit, quamobrem hunc ali- 
quomodo mutare coactus fui. Olim fortasse hoc genus in plura genera solvenduin vel in sub<*enera di- 

videndum. Tanquam horum typos nunc indicarc placet E. Friderici Guilielmi, — E. Lehmanni, 

E. caffrum, — E. horridum — E, Altensteinii. 

Oeservatio II. Plantae fossiles quas auctores ad Zamias referre solent, ad hoc genus majore juie 
referendae videbantur, cum nullum vestigium insertionis foliolorum articulatae reperiatur. 

Oeservatio III. Species hujus generis omnes olim ad Zamiae genus relatae suut, ante quam cl. 
Lehmann genus Encephalarti condidisset. — Prima notitia cujusdam hujus generis speciei inveniri 
videtur in Indice plantarum Africanarum, ad calcem Thesauri Zeylanici Burmanniani impresso, 
p. 10. nomine: »Filix africana, pennarum laciniis in acumen desinentibus" caet. — A. van RoiEivplures 
species e Promontorio Bonae Spei accepit, quas Kolbe colJegisse potuerit, qui gubernatoris jussu inte- 
riores illius terrae regiones peragravit (conf. Thunberg Flor. Capens.edit.ffafn.Praefat.p.i). Roienus 
autem nil de his plantis in publicum emisit et ita factum est, ut in ejus Herbario ad nostra usque tem- 
pora plantae rariores latuerint, quas nunc ab itineratoribus denuo detectas, a diligentissimis nostri 
aevi Botanicis descriptas cognovimus. Roienus eas omnes ad Cycadis genus retulit. (Conf. Observat. 
nostras de Cycadeis fferb. Ltigd. Batav. in Bullet. d. sc. phys. et natur. en Neerl. 1838). Phires etiam 

species viventes sed non descriptae per longum jam temporis spatium in Hortis botanicis latuerunt. 

Thcnbergius ad caput B. Sp. speciem detexit primusque descripsit, Cycas caffra dictam (Act. Upsal. 
Vol. 2), quam Linnaeus fil. mox ad Zamiae genus retulit. — Tillius alteram speciem in fforfo Pisano 
descripsit (Z. pungens Tab. 45). — Jacquinius quatuor species primus edidit: Z. cycadifoliam, Z. lon- 
gifoliam, Z. lanuginosam et Z. horridam. (Fragment. botan. — Icon. rar. — ffort. Scliocnbr.) ■ — 
His Willdenowius Z. tridentatam addidit. (Sp. plant. et Horl. Berol.) Salisburius Zamiam spiralem 
Novae Hollandiae descripsit, ad Encephalarlum a cl. Lehmam, nunc ad proprium gcnus a nobis re- 
latam. — Persoonius in Synops. Tom. II. p. 631. septem species enumerat, Zamiam Cycadis cum 
Z. lanuginosa conjungens. — Sprengelius in System. F^eget. Tom. III. p. 908. octo species habel, 
Zamiam caffram Thb., tanquam propriam speciem enumerans. 

Postquam naturae scrutatores usque ad interiores Promontorii B. Spei regiones penetrare cocpe- 
rint, majorem Encephalartorum messem legerunt. Cl. Lehmann, cui species novas describendas tradi- 
deraut indefessi itineratores Ecklon et Zeiher, generis characterem eruit, et novas species E. Friderici 
Guilielmi et E. Altensteinii fusius descripsit (Pugill. VI). Cl. Ecklon tertiae novae speciei E. Lehmanni 
nomen imposuit. — Ipse inter plantas Horti Roterodamensis novum Encephalartum reperi ac descripsi 
(E. elongatus in Bull. d. sc. pliys. et natur. 1838). — E ditissima sua collectione Lehmannos plures 
cum cl. Vriese communicavit , qui eorum defmitiones publici juris fecit, addita E. brachyphylli Lehm. 
fusiore descriptione (Tijdschr. v. 3 r at. Gesch. en Physiol. Tom. IV). — Postea E. JUarumii tanquam 
novam speciem descripsit. — Auctor autem levioribus notis et aetatis diiTerenliis characteres specificos 
nobis superstruxisse videtur. — Totius generis synopsin ipse dedi in Otto et Dietr. Jillgem. Garlenz. 
1838. W°. 41. et observationes in Annal. d. sc. natur. 2 serie Tom. X. p. 36G. 



CLAVIS SPECIERUM (viventium). 

A. Foliola anguste linearia. 

I. » integerrima. 

a. plana. — E. pungens. 

b. revoluta. 

* rhachis semiteres — E. cycadifolius. 

** » tetragona. — E. Fridcrici Guilielmi. 

II. » plerumque tridentata. — E. tridentatus. 

II 



42 

B. Foliola laliora, lanceolata vel lineari-lanceolata. 

I. » integerrima. 

a. longissime lanceolata. — E. elongatus. 

b. lanceolata, glauco-pruinosa. — E. Lehmanni. 

II. i) plura dentata. — E. mauritianus. 

C. Foliola brevissime lanceolata, inversa. — E. brachyphyllus. 

D. » lanceolata vel elliptica, dentata. 

a. margine inferiore dentata, glauca. — E. spinulosus. 

b. utrinque, raro uno margine dentata. — E. Altensteinii. 

E. Foliola lato-lanceolata, ovalia, integerrima. 

a. inaequilatera , acuta. — E. caffer. 

b. inaequaliter subfalcatim lanceolata, longiora, — E. longifolius. 

F. Foliola lanceolata serrata, lobata. 

a. margine inferiore uni-vel bi-dentata. — E. lanuginosus. 

b. » » uni-tri-divaricate et grande dentata. — E. horridus. 

G. inteora, vel margine inferiore bi-tridentata, vel apice bicuspidata, dentibusnon divaricatis. — E. nanus. 



1. ENCEPHALABTOS PUNGENS Lehm. 

E. Caudice rhachi stipiteque trigonis vel semitereti-tetragonis, foliolis alternis longe linearibus 

(tri^esies fere longioribus quam latis) in acumen spinosum terminatis, basi postice et sursum callosis, 
integerrimis, planis, infra striatis, supra nitentibus, rigidis. 

Syh. Zamia pungens Ajtos. Hort. Kew, Sphesg. Si/stem. Veg. Tom. III. p. 908. Peasoon Synops. Tom. II. 
p. 631. Haud Bucelasd I. c. Tab. 59. nec Hort. Parisin..' 
Zamia cycadifolia et Zamia spiralis plurium Hortor. 

Encephalartos pungens LiniiAira Pugillus W. p. 13. noh. in Otto et DreTE. Gartenz. Tom. cit. p. 324. 
Icon. M. A. TiLLros Catalogus Plantarum Horti Pisani. Florent. 1723. p. 129. Tab. 45. (1). 
Hebbak. Wh.lbekov. N°. 18530. (frons a Seidel missa). 

Habitat in Promontorio Bonae Spei. 

Observatio. Haec species plerumque cum Encephalarto cycadifolio et Macrozamia spirali ab auc- 
toribus et Hortorum praefectis confunditur, qui ambo satis superque differunt, sed in quos bene quadrat 
brevis illa phrasis specifica qua haec species in systematibus circumscribitur. 

Descriptio. Willdenowius specimini suo, quod frondis partem superiorem refert, inscripsit: vZamia 
pungens, frondibus pinnatis foliolis linearibus multinerviis." — Haec frons circiter 35 centim. longa 
rhachin offert semitereti-tetragonam, trigonamve, glaberrimam, foliola alterna, conferta, erecta, H- 
nearia, sursum lanceolatim attenuata, in apicem spinosum pungentem sphacelatum terminata, basi con- 
stricta, antice ad angulum superiorem et (nec ita fortiter) postice callosa, verrucosa, verruca fusces- 
cente; decem vel octo circiter nervi longitudinales, crassiusculi , in facie inferiore pallidiore quam per- 
spicue observandi, dum superior facies est laevissima, glaberrima non nervosa; margines integerrimi, 
plani; compages dura, rigida. Maxima 16 — 19 centim. longa, 6 — 7 millim. lata; suprema foliola paullo 
breviora, sed bis terve angnstiora. 

Huc etiam pertinet planta, quam nomine Zamiae eycadifoliae Jacq. ex Horto Gandavensi benevole 
misit cl. Kickx. Hujus frons equidem a praecedente levius differt, habitu graciliori, foliolis aliquid 
remotioribus et magis patentibus, sed alioquin certe est identica. Stipes 10 centim. longus, basi vix § 



(1) TiLiirs Asiae ac Africae varias regiones peragravit, ct ex ingenti collectarum plantarum nuraero plures ipse descripsit. 



L 



43 

latus, sursum attenuatus, semiteres et antice profunde canaliculatus. Rhachis fere § metrum longa; in- 
ferne 4 mill. crassa, semiteres, plano antico costa elevatiore percurso, foliola utrinque 26 — 27, infima 
fere opposita, reliqua alterna, sed bina opposita semper plus minus approximata. Omnia longe linearia, 
recta vel aliquid falcata, maxima 13—14 centim. longa, 5 — 6 millim. lata, basi angustata non adeo cal- 
losa ac in praecedente specimine; nervi 6 — 7 — 8 in pagina inferiore pallida cernendi, in pagina supe- 
riore laevissima nitente obscurioris coloris nequaquam conspiciendi. Margines non omnes plani, sed 
quidam, imprimis versus folioli basin, paulisper revoluti. 

Ab eodem amicissimo botanico accepi partem supremam frondis nondum omnino explicatae, foliolis 
adhuc imbricatis , nomine Zamiae spiralis Salisb.-Hort. gandav. Sed et hanc ab E. pungenle non dif- 
ferre puto; nam praeter quam quod foliola paullulnm breviora sint, nulla gravior diiferentia est. Nervi 
solummodo obsoletiores. Monendum autem, in fronde hac nascente nullum prorsus pilum observari, 
eamque ideo hac ratione a plurimis aliis speciebus differre, quibus nascentes frondes pilosae sunt. — Bascs 
foliolorum imbricatorum juxta rhachin collocatorum, hanc convexe amplectuntur. 

Majoris momenti videtur frons Herbarii Luqd. Batavi in Horto Bogoriensi (Buitenzorg) prope Ba- 
taviam culta, quam ad hanc speciem referre nullus dubito. Tota § met. longa, quorum stipes 13 ceri- 
tim. metitur; hic semiteres est, antice canaliculatus; rhachis semiteres antice magis plana. Foliola alter- 
na, exceptis supremis, utrinque 28, quorum infima mediis vix breviora; superiora sensim minora, unde 
frondis circumscriptio fere triangularis. Omnia linearia, recta, subfalcatave, ad basin paullisper torta 
sed obsolete tantum callosa, apices molliter pungentes. Pagina superior atroviridis subnitens non striata, 
inferior pallidior sex nervis striata. Margines omnino plani. Maxima 13 — 14 cenlim. longa, 4 — 5 mill. 
lata, compages mollis flexilis, sed crassior ac in specimine Herbarii Willdenoviani. 



2. ENCEPHALABTOS CYCADIFOLIUS Lehm. 

E. Caudice glabro, rhachi semiterete canaliculata pubescente, demum glabra (?), foliolis inferioribus 
fere oppositis, reliquis alternis, linearibus (plus quam trigesies longioribns quam latis) mucronatis gla- 
briusculis, conis glabris. 

Syn. Zamia cycadifolia Jacquih Fragment. Tom. I. p. 27. N°. 91. Persoon Synops. Tom. II. p. 631. Spreng. 
System. Veget. Tom. III. p. 908. 

Encephalartos cycadifolius Lehmahs Pugill. VI. p. 14. — nob. 1. c. p. 323. excl. spec. Herb. Lugdun., rcliq. 
et Zamiae Cyeadis Lmw.jil. 

Icoa. J.vcQcrs 1. c. Tab. 25 et 26. — Tab. nostra I. %. y-z. (semen). 

Hekbak. WrtLDEHOV. N°. 18529 (specimen quod es ipso Horto Sclwenbrunneiisi accepit Wu.r.DENowrus). 

Habitat in Promomtorio Bonae Spei. 

Adnotatio. Haec species quam proxime ad JSnceph. Friderici Guilielmi accedit, et vix inter fron- 
dem Herb. IFilldenov., profecto anthenticam et frondes illius aliam differentiam video, ac E. cijcadi- 
folii staturam minorem graciliorem. Frons 60 centim. longa, stipes ac rhacheos pars inferior 5 — 4 
millim. crassa, semiteres, antice canaliculata (an exsiccatione) , superior rhacheos pars tereti-tetragona. 
Pili tomentosi sparsi. — Foliola utrinque fere 55, inferiora remotiora, superiora confertiora. Caete- 
rum situs et habitus ac in E. Friderici Guilielmi; maxima 9 — 10 centim. longa, 3 inillim. lata, sed 
nervis paucioribus, nec, saltem in pagina inferiore, fere sulcata. 

An haec species forma junior E. Friderici Guilielmii 

Bhacheos forma antice canaliculata ad differentiam specificam stabiliendam vix sufficere videtur, cum 
potius exsiccatione factum crediderim. — Conos non vidi. 

Video in Herb. Lehmanni juvenilem frondem a cl. Otto ex Horto Berolinensi a. 1833. sine nomine 



missam el a cl. Lehmann ad E. cycadifolium relatam quae statura minore a specimine ffei%. mildeno- 
viani multum differt, adeo autem essentialibus characteribus congruit, ut de identitale dubium non sit. 
Ad quod profecto attendendum , cum ita, quod de arcto connubio inter hanc et sequentem specietn monui, 
confirmetur. — Frons fere J metr. longa. Stipes rhachisque trigona, anticeplana, glabra. Foliola 
omnia fere subopposita, utrinque 37, linearia, pungentia, marginibus revolutis, in pagina superiore 
nitentia, inferiore pallida nervosa; maxima 3—4 centim. longa, 2 millim. lata. 

JSucem ex Promontorio B. Spei acceptam infra descriptam videas p. 14. 

Ums. E caudice hujus etiam speciei simili ratione ac infra de E. caffro monui, materiam farinaceam 
extrahi ab incolis ffottenfotis, refert Ddgaid CarmichaSl, Tribunus militum (1). 



3. ENCEPHALARTOS FRIDERICI GCILIELMI Lehm. 

E. Caudice lanuginoso, rhachi tetragona lanuginosa, foliolis oppositis alternisve linearibus (vigesies 
lono-ioribus quam latis) subfalcatis strictis rigidis acuminatis sulcatis, conis solitariis, masculo cylin- 
draceo, femineo oblongo-ovoideo , extus tomento triticeo dense obtectis. 

Syk. Encephalartos Friderici Guilielmi LEHiiAra- Pugill. VI. p. 8—11 et 13. (1834) (vidi specim. in ejus her- 
bario). Nob. in Otto et Dietr. Allg. Gartmzeit 1. c. p. 322. 

Icou. Lehjiabn 1. c. Tab. I, II et III, plantam integram florentem magn. min. et frondes ac organa genera- 
tionis nat. magn. exhibentes. 

Habitat in Promontorii B. Spei regionibus Tambooko, in collibus 800 milliaria ab urbe capensi dis- 
tantibus, supra regionem Mimosearum, inter frutices carnosos, Rhamneas, Leguminosas ; rarins. (Ecklon 
et Zeiher). 

Descriptio. Splendida haec species, ab Ecklono ac Zeyhero detecta, et a cl. Lehmann descripta atque 
nomine insignita Regis optimi ac generosissimi , scientiarum promoloris ac patroni, qui in dilissimo 
Palmophylacio insulae Pavonum plures etiam Cycadeas coluit. 

Caudex rectus est, cylindricus, tribus vel quinque pedibus altior, lj crassus, totus denso tomenlo 
tectus, sub quo rhomboidales frondium delapsaram cicatrices latent. — Frondes circa ejus verticem 
rotundatum dispositae, quovis anno viginti vel viginti quinque efformantur, sed quia per plures annos 
persistant, tota corona sexaginta fert et plures. Longae sunt 2| ad 3 pedes. Rhachis § pollicem crassa 
ad basin, est obtuse tetragona et tomento persistente brunneo tecta. Foliola utrinque 100 ad 120 ad 
rhacheos angulum obtusum posita, valde approximata, fere horizontalia, paullo arrecta, inferiora al- 
terna, superiora opposita, basi tota affixa, linearia, cum aliis speciebus comparata brevia, acnmi- 
nata, subfalcata, striata nervis longitudinalibus et postice pilis appressis griseis obtecta, qui provec- 
tiore aetate evanescunt, quando epidermis saturate viridis in conspectum venit. Stipes ipse | vel f 
adaequat longitudinis totius frondis. Foliola versus apicem frondis magnitudine decrescunt, sed infima 
mediis ima tertia parte minora sunt, quae 8 ad 9 centim. metiuntur, summa 2 tantum. Diameter trans- 
versus maximus 5 millim. Tomentum brunneum rhacheos singularem habitum exprimit. 

Coni, tam mares quam feminei, non nisi solitarii adparent. Conus mas 8 ad 12 pollices longus, 1\ — 3 
crassus; directione perpendiculari ex apice caudicis exsurgit; peduncuhis 2 — 3 poll. longus, | — f crassus. 
Spadices spiraliter circa axem cylindricum 1§ centim. crassum ita disposili sunt ut in sectione transversa 
fere sex adpareant, valde approximati. Sunt crassi, cuneiformes, apice contracti in rhombum pelta- 
tum, tectum tomento brunneo 2 lineas crasso. Longi sunt 3, basi 1, sub apice 2 centim. crassi; diameter 



(1) Uookft. Botmiicnl Miscellany Vol, II. p. 2R5. Formam caudicis comparat cum magno Pinuum strobilo. 



45 

apicis peltati aequat iHnm baseos. Facies mperior scrobiculata, inferior, excepto apice conico, <lua- 
bus areis inter se confluentibus antherarum pracdita, antherae valde confertae, sessUes, ovuliformes, 
uniloculares, longitudinaliter dehiscentes, grano miliario paululum miuores. 

Conns femineus ovoideo-elongatus est, 10 ad 15 pollices longus, 5 ad 7 crassus, peduncndo breviori 
quam masculinus innixus. Spadices dispositi circa axem 2i cenlim. crassuin, majores sunt et in quavis 
spira numerosiores (ex. gr. novem in transversa coni sectione), corpus peltatum et pedunculatumrcferuiit, 
cum tomento 5 cenlim. longum, quorum pedunculus 3 habet, qui angulosus est, costis acutis, medio 
contractus, et ibi 5 miJlim. crassus, sursum incrassatus et corpus formans 4 centim. crassum in diam. 
transverso, peltatum, quadrangulare, marginc superiore majore, rhombiforme, utrinque compressum 
ac tectum denso tomento triticei coloris. Bhombus infra subrotunde obtusus est, et latera ejus com- 
pressa prolongantur in uncinos, qui in summis spadicibus, quorum basis latior est, prorsus evancscunt. 
Superior squamamm facies est inaequaliter sulcata; inferior utrinque sinu subrotundo coudit baccas 
camosas nuces ovatas includentes. 

Frondem hujus speciei e Palmophijlacio insulae Pavouum prope Potsdamum accepi, carptam e spe- 
cimine 2 pedes et 9 pollices alto, caudicis pcripheria 3 pedes et 7 pollices metiente, et quinquaginta 
frondes gerente. Haec frons fcre metrum metitur, est paullo curvata; stipes centimetro crassior, 
rhachis inferius hunc adacquans, tetragona et exsiccatione antice basi uni-, sursam bisulcata. Foliola 
utrinque fere 110; omnia rigidissima, tota basi cum rhachi articulala et facilius solubilia, lincaria, 
majora 9 — 10 centim. longa, in spinam duram pungentem terminata, fere 5 mill. lata, exsiccalione 
revoluta, nervis fere decem, et inter hos in utraque pagina profunde sulcata; sed profundius et gros- 
sius in pagina inferiore, quae glabra est; superior ad margines lanam majorem aeque ac rhachis ct 
stipes gerens, dum reliqua superficies grisea et non S])lendens prodit, tenui pulvere furfuraceo tecta. 

In Herbar. Lehmanjni frondes cxstant juveniles nascentes, foliolis nondum perfccte explicitis. Stipes 
rhachisque densissimo tomento fusco tecti. Foliola vernatione imbricata ita ut facies in adultis poslica 
nunc superior sit; sed omnia secunduin longitudinem rhachi accumbenlia, pUosa, plerumque paullisper 
curvata. 



4. ENCEPHALARTOS TRIDEJNTATUS Leiim. 

JE. Caudice cylindraceo glabro, rhachi stipiteque semiterete antice subcanaliculata, foliolis alternis, 
superioribus suboppositis, linearibus (vigesies quinquies longioribus quam latis) rectis subfalcatisve, 
apice inaequaliter inciso-tridentatis integerrimisve, serratnra unica subinde ad marginem inferiorem 
supra medium accedeute, glabris, subsulcatis. 

Syn. Zamia tridentata Willdbs. Spec. plant. Tom. IV. p. 845. Emimeral. Hort. Berol. p. 1822. Persoon 
Synops. Tom. II. p. 631. Sprevgel Syst. Veget. Tom. III. p. 908. 

Encephalartos tridentatus Lehmasn Pugill. VI. p. 13. Noh. in Otto et Dietr. Gartenzeit. 1838. p. 325. 
Encephalartos spiralis Hort. Roterod. Nob. 1. c. p. 324. (Zamia) Herbar. Persook. Nob. in Bullct. d. se. p/ti/s. 
et natur. en Neerl. 1838. p. 84. 

Icon. Tab. nostra VT. frons Herbar. Willdenoriani. 

Hereab. Willdekov. N°. 18531. — Herbar. Persoos. nomine Zamiae spiralis. 

Habitat verisimiliter ad Promontorium Bonae Spei (Wii.ldeivow.). — Colebalur Wieldenowii tcm- 
pore in Horto Berolinensi. 

Descriptio. Frons quae in Herb. JFilldenoviano exstat, est 55 centim. longa, quorum stipes fere 
dimidiam partem constituit; hic est gracUis, gracUior quam in congeneribus, diametro baseos3miUiin., 
glaber, laevis. Rhachis multo tenuior, 2 mUlim. crassa, antice planiuscula, in acumen exiguum supra 
suprema foliola producta. Foliola inferiora, exceptis inlimis, sunt maxima; sequentia sensim diminu- 

12 



46 

• 

untur; sunt altcraa, sed per paria approximata, superiora inagis opposila. Coinpages siccatorum eliain 
floxilis satis tenuis, ad instar Zamiae specierum; sunt omnia glabra, profunde colorata, in facie su- 
periore niagis splendentia quam in inferiore; linearia, imprimis infcriora curvata ad marginem inferio- 
rem liinc falcata, superiora potius recta. Ad basin et apicem contrahuntur, in medio, ubi latissima 
sunt 4 inill. lata video. Longitndo maximorum 10 — 11 centim. Apex dividilur in tres serraluras, 
aut potius in duas, apicis acumini (tertiam serraturam eflicienli) proximas. Serraturae sunt spinosae, 
inaequales, divaricalae, serratura superior plerumque apici magis proxima est quam inferioris mar- 
oinis. In plurimis foliolis praeler apicis serraluras ad marginem inferiorem una exstat non valde ab 
apice remota, semper supra mediuni folioli. Margines levissime revoluti sunt, nervi fere 4 vel 5 longi- 
tudinales, iu utraque facie disccrnendi, sed in inferiore compages inter eos quasi depressa id cfficit, 
quod Wiixdenowios su/calum vocabat. Utrinque 21—22 foliola numcrantur. 

Iu Herb. Persoomi, quod nunc in Museo bolanico Lugduno-Batavo servatur, nomine Zamiae spi- 
ralis Salisb. frondem reperi, (cui Nova Hollandia, forte ab perversam definitionem , tanquani patria 
inscripta est) quam nunc, comparatione facta curn authentico specimine Willdenoviano, ad hanc speciem 
referre nullus dubito. Ejus foliola sunt linearia, subfalcata, omnia fere integerriina, quaedam supe- 
riorum bi-tridentata. Foliola 12 centim. longa, 5 — 6 mill. lata. (Bull. d. sc. plujs. et nat. en Weerl. 
1838. p. 84). 

In Caldario Horti botanici Roterodamensis juvenilis Encephalartos colitur ex horlis belgicis nomine 
Zamiae spiralis introductus, quem nomine E. spiralis in Otto et Dietr. Gartens. 1. c. commemoravi, 
sed quem nunc etiam E. tridentatum habeo, cultura calidiore paullo graciliorem factum; tbliola plura 
integra sunt vel apice bidentata, raro tridentala. Dispositio autem foliolorum, forma, dentes nullatenus 
a specimine 'O illdenoviano diiferunt. Video utrinque 20 foliola, 12 — 13 centim. longaj, 4 — 5 mill. lata, 
quinquenervia; color paginae inferioris pallescens. — Pili sparsi iu fronde nascente. 

In Herbario Lehmamm vidi frondem ab exp. Mackov missain, quam huc referre nullus dubito, etsi 
quaedam differentiae inveniantur. Est § metro longior, habitus robusti. Stipes brevis rhachisque 
semitereti-trioona, dimidio centimetro crassior. Foliola alterna suboppositave , utrinque circiter 44, 
valde approximata, superiora fere imbricata, margine inferiore subdecurrentia, rigida, in pagina su- 
periore nitenlia, inferiore fere octo-nervia, marginibus paullo revoluta, omnia linearia, non omnino 
recta, subfalcata, versus apicem valde attenuata, pungentia; inferiora omnia integerrima, superiorum 
quaedam apice tri-spinoso-serrata vel margine inferiore supra medium remote et valde obtuse bi-uni- 
dentata. Inferiora 17 — 19 centim. longa, 5 — 6 millim. lata. 

Accedit statura fere ad Macrozamiam spiralem; videtur specimen magis adultum et frigidius cultum 
quam AViHdenovianum et illud quod in Hort. Roterod. colitur. 



5. ENCEPHALARTOS ELONGATUS Lehm. 

JE. Caudice glabro, rhachi sursum recurva obtuse trigona, facie antica bicanaiiculata, foliolis nu- 
merosis antrorsura convergentibus, inferioribus alternis remotioribus, superioribus magis approximatis 
suboppositis, mediis longissimis, longe lanceolatis (decies quater longioribus quam latis), basi contrao 
lis, apice spinoso-acuminatis , integerrimis , glaberrimis. 

Syk. Encephalartos procer nob. MSS. 

Encephalartos eloDgatus Lehm. MSS. (vidi specim. in ejus Herbario) — Noh. inBnll.d. sc.phys.elnat.enNeerl. 
1838. p. 11. Otto et Dieth. Gartenz. 1838. p. 322. Comment. phjtogr. p. 110—111. 
Icok. Commentar. phytographici \. c. Tab. XIII. 

Habitat in Promoniorii Bonae Spei regionibus interioribus, unde cum E. horrido in Hort. Ro- 
terodamensem introductus cst. Colitur etiam in Horto Parmektieri. 



nnarum 
uo- 



47 

Observatio. Ab omnibus affinibus elegans haec species differt frondium ac longissimarum pi 
directione. Caeterum Encephalarto Lehmanni propinqua; frondium apex jn iUa specie etiam aUq 
modo recurvatus est (conf. Otto et Dietr. Allgem. Ga.rtenzeitung IS3G. Tab. I). 

In nostra Caudex uno quarto centimetro paullo altior est, cylindraceus, basi aliquomodo angustatus 
apice obtuso subconico paulisper incrassatus, glaber. Squamae appressae, imbricatae, obtuse rhom- 
boideae, latae, glabrae. Frondes plerumque post biennium verno tempore de novo protrusae, (v. c. 
Aprili), numero quinario vel septenario, cum iis anni praecedentis elegantem coronam componunt; nas- 
cenles (fusce viridis coloris) et juveniles pilis griseis vel griseo-fuscis sparsis patentibus at mos deciduis 
inrhachi et foliolorum facie postica marginibusque tectae, ciliatae, adultae glaberrimae, gracUes, elon- 
gatae, metrum et plus longae, erecto-patentes. Slipes brevis non valde crassus, rhachis gracilis, ver- 
sus apicem recurvata, ut stipes obtuse trigona, angulo postico obtuso fortiore, facie antica paullo cle- 
vata bicanaliculata in rhachi, inter utrumque canalem elevata obtusumque dorsum subinde obsoletum 
exhibente, in cujus vicinio affiguntur foliola numerosa, utrinque 30, 35, imo 40, non flabeUatim pa- 
tentia, sed imprimis superiora antrorsum convergentia, paulisper erecta, ncc horizontaliter posita, in- 
feriora alterna, sed tamen semper aliquatenus per paria approximata , superiora subopposita et in uni- 
versum confertiora, infima et summa reliquis breviora, haec brevissima, omnia in universum valde 
elongata, longe lanceolata, angusta, recta aut rarius subfalcata, margine imprimis superiore plus mi- 
nus incrassato, basi contracta, apice longe et spinose acuminata, dura, rigida, viridia, rarius parco 
rore glauco (imprimis juvenilia) suffusa, glaberrima, in pagina superiore tuberculis Verrucisve e ma- 
terie gummosa in parenchymate accumulata ortis instructa, in pagina inferiore paUidiore non nitente 
nervoso-striata, nervis longitudinalibus fere viginti. Rarissime ad marginem inferiorem prope apiccm 
exiguus dens invenitur, quasi naturae lusu. Longitudo foUolorum infiniorum 7 — 13, supremorum 5, 
maxiinorum 15 — 20 — 24, et haec 1* centimet. lata. 



6. ENCEPHALARTOS LEHMANNI Ecki. 

E. Caudice ovato-cylindrico glabro, frondium apice recurvatarum stipite rhachique obtuse tetra- 
gonis, foUoIis pruinoso-glaucis, lineari-, sed lato-lanceolatis (decies longioribus quam latis), acutis, spi- 
noso-pungentibus, omnibus suboppositis; cono mare oblongo glabro. 

Sm Cycas glauca Van Royen MSS. in Serhar. (a. 1777). 

Zamia Lehmanniana Ecklon et Zeveer in Otto et Dietr. Allg. Gartenz. 1833. N°. 20. p. 158. — Botan, 
Zeit. 1833. p. 479. 

Encephalartos Lehmanni Ecrlon in literis. — Lehhann Pugill. VI. p. 14. — Otto et Dietr. in Allgem. 
Gartenzeit. 1836. N°. 28. p. 217—218. Nob. Lbid. a. 1838. N°. 41. p. 323. 

Icon. Otto et Dietr. 1. c. Tab. I. integram plantam minori forma exhibens. 

Habitat in Promontorii Bonae Spei regionibus interioribus, eligens tellurem liumo copiosam colliuiu 
montiumque terrae cafferanae (Lehmajvn 1. c), ubi a. 1832 ab Eckloko et Zeiiiero detectus. Sedjam 
longe antea specimina in Horlis- Batavis et Belgicis colebantur, inter plantas auoiiymas et male nomi- 
natas. In Herbar. Royeni specimen exstat jam a. 1777 advectuin. 

Descriptio. Majora vidi et minora juveniUa specimina. In collectione insulae Pavonum e.vslat v. c. 
specimen 1 pedem et 2 poUices altum, et 3 p. et 1 poU. in ambitu, caudice glabro absque tomenlo, et aliud 
ab Ottone et Dietrichio commemoratum 1. c. altum et 1 — 1§ pcdem in diametro. Caudex est glaber 
et simUi modo ac affines species squamis rhomboideis tcctus. Numerus frondium a 10 ad 25 variat. 
Nascentes pUis sparsis deciduis obsitae. Frondes adultorum 3 pedes et nllro longae (in nostro 1 metrum). 
Stipes ac rhackis mox subtcretes mox obtuse tetragoni. Rectac sunt vel plerumque versus apicem ele- 



ganler recurvatae. Foliola utrinque 24— 30, omnia subopposita, vel ferc omnia opposita, propemodum 
aequilonga, erecto-patentia , anlrorsum aliquomodo convergentia, rore glauco tota superlccta, qui 
attactu detritur. Oimiia sunt lanceolata, angusta, apice satis longe spinoso pungente, marginibus fere 
planis, basi contracta, pagina superiore laevi, inferiore ncrvorum decursum non uisi obscure coinmon- 
strante. Compages rigida. Maxima 14 — 16 centim. longa, lj centiiu. lata. Superiora aliquid angus- 
tiora et paullo breviora. — Perraro ad marginein inferiorem dens invenitur. 

Ex Horto Gandavensi frondem accepi [olioVis utrinque 30 imstructam , breviorem, minus luxuriose evo- 
lutam, foliolis paullo angustioribus, nec adco pcrfectc oppositis, sed plurimis potius subalteruis; 14 
centim. longa, 1 centim., vel 1 centim. et 3 mill. lata. 

Pulcberrimum specimen (mascidinum) e longa jam annorum serie in Horfo tdnistelaedamensi colitur 
cujus frons, quam coram habeo, non differl ab illa ex insula Pavonum, nisi majore rigidilate. Floruit 
hac aestate. Cl. Yriese inflorescentiam pingendam curavit. Juvenilis conus, brevi pedunculo glabro viridi 
suffidtus, oblongus, 20 centim. longus, 10 crassus, spadicum facies exteriia inaequaliter rhomboideo-qua- 
drangularis, fusce-violacea et viridescens. *Jdulti coni pedunculus luteo-viridis, brevis; conus 31 centim. 
longus, 10 crassus; spadices magis a se invicem remoti ita ut antherae cernautur. Inferiores et supe- 
riores a reliquis dissimiles non rite evoluti; faciei cxternae violaceae transversus diameter maximus et 
area ipsa obtuse protracta. Facies inferior dimidia postica antherifera. 

Juvenile exemplar in Horto Rolerodamensi exstat, frondibus brevioribus, pauciore foliolorum nu- 
mero instructis, quae plerumque rore glauco carent. In nascentibus tamen nunc exslat. 

Adjvotatio. In Herbario Royeivi, quod in Museo Bofanico Lugduno-Batavo servatur, frons hujus 
plantae adest carpta e planta a. 1777 ex Africa allata (an eadem quae uunc Amstelaedami vi°et?) a 

Roteko Cycas glauca dicta ob foliolorum colorem. (Conf. Bullet. d. sc. phys. et nat. 1838. p. 82 83). 

In Herbario Persoos. frons exstat nomiue: Zamia punxjensll 



7. ENCEPHALARTOS MAURITIAJVUS. 



E. Caudicc... stipite rhachique gracilibus tetragonis, postice subteretibus , antice costa elevatiore 
duos canales separante, foliolis inferioribus alternis, reliquis suboppositis, horizontalibus, viridibus, 
anguste lanceolatis (octies longioribus quam latis), versus apicem spinosum valde attenuatis, planis, 
margine superiore vix revoluto, inferiore integerrimo vel medio breviter nni-raro bi-dentato. 

Habitat an nomen patriam insulae Mauritii indicat ? 

Descriptio. Frons gracilis, parum curvata, metro paullo brevior. Stipitis et rhacheos anticus an- 
gnlus acutus in costam elevatus, posticus magis obtusus. Foliola utrinque 36, inferiora superioribus 
remotiora, 3— 3§ centim. distantia, latiora; media longiora, at inferioribus angustiora. Omnia hori- 
zontaliter affixa, viridia, absque nitore. Compages non dura, nec rigida, sed flcxilis. Pagina superior 
attactu aliquam scabritiem prae se fert, inferior nitidula, pallida, laevis, nervis circiter 24 percursa. 
Omnia sunt lanceolata versus apicem acuminate attenuata, exceptis .infimis omnia anguste lanceolata, 
suprema lineari-lanceolata dicenda. Ouae integerrima sunt, recta et aequalia sunt, quae dentata, in- 
feriorem marginem paullo convexiorem obferunt. Dentes ad medium vel pauUo supra medium; sunt 
brevissimi, aliquot millimetrorum. — Foliola inferiora 8-9 centim. longa, 1 centim. et 8 millim! lata. 
Sequenlia et media 11— fere 12 longa, 1| lata; suprema 7 longa, et uno angustiora. 

Abkotatio I. Haec species ad E. Lehmanni accedit, sed differt foliolis viridibus, mollioribus , latio- 
ribus, apice magis attenualis, caet. - Quodammodo etiam cum E. nano comparanda, angustifolia 
quasi E. elongati vel E. lanuginosi forma dici posset. 






Adnotatio II. Spocimini ex insula Pavomun adscriptum erat nomen: E. mauritianus Leumanki; 
mihi autem roganti, cl. Lehmamm litteris d. d. 30 Jun. hujus anni scripsit, se nuuquam tale nomen alicui 
speciei imposuisse seque dubitare, an revera haec planta ex insula Mauritii advecta sit. 



8. ENCEPHALARTOS BRACHYPHYLLUS Lehm. 

E. Caudice glabro, rhachi subsemiterete, juniore lanuginosa, adulta glaberrima, foliolis approximatis 
alternis aut suboppositis, brevibus, lineari-lanceolatis (quinquies longioribus quam latis), pungenlibus, 
integerrimis aut apice bidenticulatis, junioribus basi et margine inferiore albo-lanatis, adultis sdaber- 
rimis, inversis. 

Svif. Cycas villosa Van Royeb in Herbar. MSS. 

Zamia cycadifolia in Herb. Lugd. Batav. 

Encephalartos Royeni Nohis olim. Encephalartos brachyphyllus Lehmaito in Catalog. plantar. Horti Hamlmr- 
gensis 1836. Nob. in Bullet. d. ae.ph.yt. et nal. 1838. p. 83. Encephalartos cycadifolius ? Nob. in Herb. Lugd. 
Bat. etBullet. d. sc.phys. et nat. 1838. p. 83. 

Icoi». Tijdschrift voor Natuurl. Geschied. en Pltysio/. Tom. IV. Tah. VI. fi{j. A, B, C, D, E. et Tab. VII. 
fig- «"/• 

Habitat in Promontorii Bonae Spei te>*ra caffra, ubi ad Henrico Sweilencrebel, Archi-Capitu- 
lari Rheno-Trajectino, in itinere a. 1776 per terram Caffrorum usque ad flumen Fisch-rivier facto 
detectus, in Europam introductus, Ultrajecti bis floruit a. 1833 et 1836. Colilur etiam in Horto Ham- 
burgensi. 

Observatio. Haec planta jam in ffei'bario Roieni nomine Ct/cadis villosae, et in Herbario Lugduno- 
Batavo nomine Zamiae cijcadifoliae exstans, ad nostra usque tempora incog-nila latuit. Lehmannds 
qui vivum exemplar in Horto Hamburgensi coluit, nomen dedit E. brachyphylli. Plantam nondum dc- 
scriplam Roteivi in Herb. Lugduno-Batavo nomine E. Boyeni designavi, nomen autem lubenler de- 
levi, postquam e descriptione et icone Vrieseana 1. c. nostram eandem speciem recognoveram. 

Cum ea quae cl. Vriese de hirsutie frondium refert in adultas non quadrent, quac omnino glabres- 
cunt, olim glabram et adultam frondem Herbarii Lugduno-Batavi, Zamiam cycadifoliam vocatam, 
ad E. cycadifolium at cum dubitatione retuli (conf. Bulletin. 1838. p. 83. et Otto et Dietr. Mlg. 
Gartenzeit. 1838. p. 324). Nunc autem omnino ad E. brachyphyttum pertinere, cdoctus sum comparalis 
frondibus glaberrimis ex eodem specimine carptis, quod cl. Vriese descripsit. 

Descriptio. Caudex speciminis quod nunc Ultrajecti apud planlarum cultorem cxstat, diametrum 
transversum 2 circa decimet. habet, altitudinem minorem, squamis glabris tectus; frondes fere 10 — 16, 
aut plures, stipite brevi, rhachi digitum crassa subterete vel semiterete, antice cosla elevatiore per- 
cursa; frons est curvata, dimidum metnim longa. In nascentibus et junioribus facies antica laniujinc 
tegitur cinereo-grisea, molli, floccosa, adpressa, imprimis versus basin copiosa; in adultis sensim dimi- 
nuitur lanugo et tandem omnino evanescit; facies postica tenuissime striata, in nascentibus pilosula, dein 
glaberrima. Foliola alterna aut subopposita valde approximata, utrinque 50 et plura, brevia, infima 
et suprema reliquis paullo breviora, caeterum 5 — 6 centim. longa, lanceolata, vel lineari-Ianccolala, 
8 mill. ad 1 centim. lata, basi et apice atlenuala, «/wcepaullo inaequali spinose et sphacelatim mucronato, 
integerrima, marginibus vix revolutis, pagina inferior nervis 8 — 10 striata, superior Jaevis; insertio 
cum rliachi continua. Foliola juvenilia, et per aliquot tempus adulta ctiam, ad basin lanala sunl, 
quaedam hic illic ciliala, caeterum glabra, perfecte adulta omnino glabra. Singularis aulem est eorum 
ad basin torsio, adeo ut facies inferior nunc antica vel superior evadat et ejus superior superlicies 
dorso sequentis accumbat, quo fit, ut dorsa pinnarum utriusque lateris sibi opponantur. Omnia etiam 
foliola antice convergnnt. — Foliola superiora aliquando uni-. vix unquam bi-dentata. 

13 










50 

Plant.i Ultrajecti florcns conum marem e media frondium corona cmisit, biennis fere evolutionis, 
ereclum, frondium rudimenlis circumdatum, sessilem, oblongum, 15 cenlim. longum, 5 crassum, cylin- 
draeeum; circa ligneum durumque axem spiraliter spadlces affiguntur, e basi angustiore apice rhom- 
boideo-peltati, superna parte striato-rugosi , inferiore toti antheris unilocularibus longitudinaliter de- 

hiscentibus tecti. 
Duas vidi frondes in Herbar. Lehmanm omnino cum iis quas ipse vidi, congruentes. Major utrinque 

50 foliola gerit. 



9. ENCEPHALARTOS SPINULOSUS Lehm. 

E. Caudice glabro, stipite teretiusculo, rhachi semiterete, an tice planiuscula , foliolis alternis lanceo- 
latis (octies longioribus quam latis), subpruinoso-glaucescentibus , pungentibus, inferiore margine supra 
medium bi-tri-spinulose dentatis, juvenilibus superiore margine uni-bi-dentatis, adultis ibi integerrimis. 

Snt. Zamia spinosa Sortu/an. teste Lehmaks. 1. c. 

Encephalartos spinulosus Lehuakk in Tijdsehrift v. nat. Geschied. en P/iysiol. Tom. IV. p. 420. (vidi specim. 
in ejus Herbario). Nob. in Otto et Dietr. AUgem. Gartenz. 1838. N°. 41. p. 324. 
Icos. Tijdschrift 1. c. Tab. VIII. fig. B. frons plantae juvenilis. 

Habitat in Promontorii Bonae Spei regionibus interioribus. 

Adnotatio. Nomine Enc. pungentis semina ab Ecklono accepta germinaverunt et hanc speciem exhi- 
buerunt cujus nunc duo specimina quadriennia servamus. Quanta autem confusione obfuscari potest sci- 
entia botanica, si specimina juvenilia ad cliaracterem specificum describendum adhibentur constat e 
phrasi infra citatajuxta frondem plantae fortasse annuae vel biennis confecta. Si iconem illam et phrasin 
comparas cum descriptione frondis plantae quadriennis, eas tanquam diversissimas plantas habere non 

dubitabis. 
En descriptio nostri speciminis quadriennis, quod adhuc omnes quas hucusque formavit, frondes 

servat. 

Infima frons 12 centim. longa, foliola utrinque 5 alterna, lanceolata, margine inferiore supra me- 
dium prope apicem bi-tri-spinuloso, margine superiore vel potius apice 1 — 3-spinuloso, in duobus margo 
superior totus integerrimus ; maxima 5 centim. longa, vix 1 lata. Stipes subteres; rhachis semiteres (1). 

Sequens 24 centim. longa, utrinque 9 folioki, omnia alterna, margine superiore integerrimo, infe- 
riore inde a medio 1 — % — 4-spinuloso; maxima 8 cent. longa, 1 lata. Stipes ac rhachis ut in praecedente. 

Tertia. similis 35 centim. longa, at rhachis anlice subcanaliculata ; foliola utrinque 12, infima et su- 
prema subopposita, omnia inferiore margine supra medium bispinulosa. 

Quarta 38 centim. longa, foliola utrinque 15, alterna, suprema subopposita, iniima margine infe- 
riore prope apicem uni-spinulosa , sequentia a medio vel supra medium bi-tri-serrato-spinosa, apicibus 
spinulosis sphacelatis. Longitudo maxima 9 centim., 1 centim. et aliquot millim. lata. 

Color laete viridis, saturatus, levissimo rore glauco suffusus. In inferiore pagina 18 — 19 nervi. 

Specimina Herbar. Lehmahni a nostris nullatenus sunt diversa. 

Observatio. In Herbario Persoonii, quod nunc in Museo Lugduno-Batavo servatur, frons exstat, 
quem olim Enceph. spinulosi nomine exhibui (Bullet. d. sc.phys. et natur. en Ifeerl. 1838. p. 83. N°. 4), 



(1) rhachi brevissima, inferiore semitereti, superiori plana, foliolis ohlongo-lanceolatis , sobpruinoso-glaucesccntibus , exteriore 

latere supeme apiceque inaequaliter dentato , dentihus spinulosis 3 — 4 , interiore 1 — 2 dentato." Viuese 1. c. ■— » A caeteris oinnihus 
speciehus quam facillime parvitate haec ab unoquoque distinguetur" Vbiese. 



51 



sed quae nunc comparatis speciminibus hujus speciei magis adultis, mihi dubia, ulteriori examini 
commendanda videtur. Ejus rhachis semicylindrica est, follola approximata , utrinque fere 30, subop- 
posita, in facie superiore laevia, inferiore striata, lanceolata, inferiora mtegerrima, superiora apice 
2 — 6-dentata, dentibus spinosis. 



10 ENCEPHALARTOS ALTENSTEINII Leiim. 

E. Caudice glabro, rhachi subtetragona subcylindrica glabra, foliolis alternis lato-brevique lanceo- 
Jatis eLUpticisve (ter longioribus quam latis), superioribus subfalcatis, utrinque remote et dharicatim 
dentato-serratis, dentibus apice spinosis. 

Stk. Zamia spinulosa Hortul. quorund. Zamia spinosissima Hortul. betgic. quorund. 

Encephalartos Altensteinii Lehhann Pugill. VI. p. 11—13. (1834). Noh. m Otto et Dietk. Allgem. Gar- 
tenz. 1838. N°. 41. p. 324. 

Icon. Lehhann 1. c. Tab. III et IV. plantam integram magn. min. et frondes natur. magn. exhibcntes. 
Anatomia caudicis eximie illustrata in Link Icon. anat. hotan. fasc. II. Tab. IX. fig. 1 et 2. Tab. XV. fig. 1 et 3. 



Habitat in Promontorii Bonae Spei regionibus interioribus, Tambooko dictis, 800 milliaria ab 
urbe Capensi remotis, supra regionem Mimosearum , in collibus, inter plantas succulentas, Leguminosas 
frutescentes (Ecklow et Zether). 

Adnotatio. Cl. Lehmanno prima hujus speciei pulcherrimae descriptio debetur, cui Altensteinii, 
regis Borussorum Cancellarii nobilissimi, eruditissimi scientiarum ac Botanices patroni, nomen impo- 
suit ut immortale tanti viri inter plantas nomen servetur; attamen antea jam planta in Europae caldariis 
colebatur, non descripta, nomine Z. spimdosae. Pulcherrima specimina Eckxonijs ac Zetherhs e Ca- 
pite Bonae Spei in Hortum Hamburgensem attulerunt; eximia etiam in Horto Brusellensi vidi pe- 
dalia et ultra. 

Caudex hujus speciei ex Lehmajvho rectus est, fere cylindricus, 4—5 pedes altus, 1— 1| crassus; adul- 
tus nullo tomento tegitur, sed squamis glaberrimis rhomboideis seu superstitibus frondium basibus 
latis vestitus. Caudices juveniles vidi, sparse tomentosos. In insula Pavonum specimen exstat 
9 pedes' altum, 3 pedes et 7 poll. in diametro, 32 frondes gerens. Parisinus Hortus aliud fovet 10 pe- 
des et 6 poll. altum et in ambitu 3 pedum et 7 poll. — ■ Elegans verticis corona non raro 20 frondibus 
componitur, e tribus quatuorve annis superstitibus. Sunt 4 vel 5 pedes longae (1| metrum in nostro); 
stipes basi valde crassus, rhachis fere cylindrica, sursum attenuata. Foliola plerumque alterna, ali- 
quando opposita, ulrinque 30 ad 40, imo 50 in nostro, in juvenilibus subinde numero multo minore. 
Adulta, ut tota frons, glaberrima, dum nascens frons et juvenilis sparsis pilis deciduis vestita sit. Fo- 
liola splendentia, vivide viridia, in superflcie inferiore pallidiora, inferiora e basi lata breviter lanceo- 
lata, aequalia, superiora angustiora, magis inaequalia, ad formam falcatam tendentia, margine supe- 
riore rectiusculo vel aliquomodo concavo. In quovis margine (qui paullo revoluti incrassatique sunt) 
exoriuntur tres vel quinque spinosi dentes divaricati, quorum plures ad partem mediam inferiorem in- 
veniuntur; hi dentes sunt alterni. Basis foliolorum contrahitur, apex in dentem spinosum termina- 
tur. — Foliola inferiora magis a se invicem distant et breviora ac latiora sunt quam mcdia, 6 — 9 cen- 
tim. longa, 3 lata; media fere 11 centim. longa sunt. 

Organa generationis nondum cognita. 

Specimina hujus speciei a nobis observata omnia satis in iconem citatam quadrant, exceptis levioribus 
differentiis; foliola v. c. erant plerumque minus falcata, breviora, Iatiora, uti in specimine Horli Ley- 
densis, Boterodamensis, Gandavensis, Palmophijlacii Begis. — Major diiferentia pro varia aetate ob- 
tinet. Sic speoimen junius ante plures annos in Horte Roterodamensi cultum et quod nunc cum reliquis 
adultis bene congruit, caudicem habebat depresso-globosum , squamis amplis, duas frondes 14 — 18 



i 







52 

ccntini. longas, utrinque7— 8/ofrWjsinslrnctas,pilosis utstipesac rhachis, lanccolatis, basi cuneatim an- 
«mstalis serraturis 5 — 6 imprimis versus apicem sitis nec ita divaricatis. Quodsi hujus plantae ulterio- 
rem evolutionein non cognoveris, speciem propriam certe credidisses. 

Badijc albicans fusiformis tumida incrassata, ramis hic LLLinc tuberum ad instar tumentibus, longis, 
fibrillosis, omnibus aliquomodo complanatis. 

Gemmas bulbiformes radicales m. Augusto 1838 tres observavi ad basin hypogaeam morbosi cau- 
dicis ex axillis squamarum evolutas, ovatas, squamis carnosis tectas, includentes corpus carnosum albi- 
cans fere cellulosum parvis vasis inslructum; a materna planta solutae mox frondes ac radices protru- 
debant. 



ENCEPHALARTOS ALTENSTEINII Lehm. VaHetas angustifolia. 

E. Foliolis omnibus fere oppositis, lanceolatis, fere rectis, elongatis, marginibus revolulis, sing?ulis 
bi-vel-quadri-spinuloso-dentatis, dentibus non ita divaricatis, plerumque alternis. 

Sth. Encephalartos glaber; nomen specim. culti in inmla Pavonnm. 

Habitat in Promontorio Bonae Spei. 

Adnotatio. Haec forma a vera specie non multum differt, habitu frondiiun paullo graciliore, foliolis 
longioribus caet., colore pallidiore. Frondem video 1§ metro longiorem, rhachi stipiteque ejusdem 
quidem formae ac in specie, sed gTacilioribus, foliolis utrinque 42, exceptis superioribus fere omnibus 
oppositis. Iniima latiora 12 centim. longa, 2§ lata, media 14 longa, 2 lata, superiora 13 — 14 longa et 
1§ lata. Dentes, qui in universum non adeo divaricati, video fere semper alternos, nec ab apice 
valde distantes. 



ENCEPHALARTOS ALTENSTEINIl Lehm. Varietas semidenlata. 

E. Caudice glabro, rhachi subterete, infra arachnoidea (?), foliolis laete viridibus, nitidis, saepe 
Lrregularibus, oblongo-lanceolatis, apice saepius sursum aut deorsum subfalcatis, mucronatis, margine 
superiore saepe integerrimis, inferiore plerumque 1 — 2 — 3-dentatis, dentibus brevioribus spinosis. 

Svh. Zamia spinosissima quorund. Hort. ex parte. 

Encephalartos Marumii Vriese in Tijdtchrift v. Nat. Gesch. en Physiol. Tom. V. p. 188. 

Ipse hic auctor haec habet: uProxime accedit ad E. Allensteinii, a quo differt: apice pinnarum sub- 
falcato, pinnis plerisque inaequalibus , altero tantum margine dentatis." 

Specimen e collectione cel. Vak Martjm in Hortum Amstelaedamensem transiit. 

Tidi specimina eximia E. Mtensteinii in Hortis Belgicis, ex. c. in Horto Bruxellensi, magna in 
Palmophylacio Begio Hagae Comitis, foliola plura margine superiore integerrima exhibentia. Fron- 
des speciminis authentici in Horto vdmstelaedamensi culti benevole misit cl. Vbiese, quibus inspectis 
et cum specie typica comparatis nullum mihi dubium remansit, E. JHarumii esse meram varietatem, 
margine superiore foliolorum integerrimo vel uni-aut bi-dentato diversam. Non solum etiam ad mar- 
ginem superiorem, sed in quibusdam etiam ad inferiorem dentes desunt. Sic video frondem, cujus 
quaedam foliola margine superiore bi-dentata, inferiore uni-dentata vel integerrima sunt; alia utro- 
que margine uni-dentata, alia margine inferiore bi-dentata, alia rudimentis tantum dentium oblusis 
munita. Magnitudo foliolorum varia; maxima 12 — 13 centim. longa. 



53 

Observatio. An huc revocanda Zamia repanda Loddiges Catalog. (Encephatarlos repandus 
Stecdel Momenclat. ed. 2. p. 795) P 



11. ENCEPHALARTOS CAFFER Lehm. 

E. Caudice glabro (an et tomentoso ?) , stipite rhachique obtuse tetragonis, foliolis plerumque alter- 
nis, oblongo-lanceolatis (quinquies longioribus quam latis), inaequilateris , acutis, facie superiore atro- 
viridi scabriuscula, integerrimis, rarissime ad marginem inferiorem uni-denticulatis, omnibus fere aequi- 
longis, conis glabris. 






Syk. Cycas caffra Thukberg in Wov. Actis Societ. Reg. Scient. Upsal. Tom. II. p. 283. 
Zamia Cycadis Lrm. fil. Suppl. plant. p. 443. Zamia caffra Thunb. Jlor. Capens. Sprekg. Sijstem. Vegel. 
Tom. III. p. 908. Zamia villosa Gaertk.? (alii ad Enc. cycaalifolium ducunt). 

Encephalartos caffer Lehmann Pugill. VI. p. 14. nob. ia Otto et Drera. Allg. Gartenz. 1838. p. 324. 
Icon. Thukberg in Act. cit. Tab. V. — An huc GhERTKvnifigura fructificationis Tab. III? 

Habitat in interioribus regionibus Promontorii Bonae Spei, in regionibus montuosis, solum saxosum 
et fruticosum eligens (conf. Lehmann Pugitt. cit.). 

Adnotatio. Haec species primum descripta est a cel. Thcnberg , ad Cycadis genus autem ab eo refere- 
batur, affinitate probe perspecta. Sed postquam Linnaecs Zamiae genus conditlisset, Linnaecs Jilius 
nomine Zamiae Cycadis, Thchbercics nomine Zamiae caffrae eam huic generi adscripserunt. Eo 
autem Thcnbergics meruit, quod partes fructificationis 1, c. p. 283—288. accurate descripserit secun- 
dum specimina e Promontorio R. Spei d. 1 Maji 1774. in Hortum Upsaliensem missa. » Cycas caffra, 
foliis pinnatis, pinnis lanceolatis, petiolis enermibus. Crescit in declivibus monlium colliumque. Floret 
Augusto. Est planta dipJiyta. Mari calyx. Amentum strobiliforme, ovatum, grande, pedunculatum 
ex apice radicis vel trunci excrescens, erectum. Squamae subtriquetrae, anthcris tectae. Corolla nulla. 
Filamenta nulla. Antherae sessiles , confertissimae, ovatae, supra rima longitudinali dchiscentes, 
uniloculares, glabrae, magnitudine Milii. Pollen album. — Femina. Calyx. Amentum ut in mare, sed 
grandius. Squamae pedicellatae , apice subtetragono, lateribus compressis, in liamum produclis: hami 
pedicello duplo breviores. Germina obtusissima, poris aliquot intrusis. Sty/us et stigma desuut. 
Drupa simplex, intra singulam squamam libera, oblongo-ovata, septangularis, glabra, sensim infcrne 
attenuata, carnosa, pulpa rubra, apice obtusissima carne denudata nucleum continens. Fux ovata, 
triangularis unilocularis. Xucleus albus solidus." 

Truncus arboris lignosus, sed fragilis. Medulla in eo continetur satis crassa, eaque, simidac extrusa 
fuerit, pelli involuta in humum defoditur, per mensis aut longius temporis spatium. Putrefacta deinde 
inter duos lapides pertunditur, et aifusa aqua in massam stibigitur, e qua placentae formantur, quas 
sub calente adhuc cinere coquunt. — Addit etiam, quibusdam populis in terra cafferana familiare 
esse, medullam e Palmae cujusdam arbore elicitam ita tractare, ut panem quodammodo nanciscantur. 

Post Thckbergicm nomine Zamiae caffrae certo plures species confundebantur, nam paucis botanicis 
icon citata ad manus fuisse videtur et haec ipsa non satis accurata habenda est, ad speciei differentiam 
ab amnibus illustrandam. Zamia enim longifolia Jacq. et plures varietates Z. lanuginosae Jacq. ad 
nostram quam maxime acccdunt, adeo ut non nisi dilig:enti plurimorum speciminum comparationc limi- 
tes invenire exercitio quasi addiscas, ex habitu adhuc potius quam ex lucidis characteribus colligendas. 
Vix dubium mihi videtur, quin Thcnbergics ipse, si Z. longifoliam Jacq. vidisset, ad suam speciem 
illam retulerit. Specimen Z. hnyifoliae ex Horto Sckoenbrunnensi in Herb. Willdenowii exstans, 
ad E. caffrum valde accedit, adeo ut dubitandi locus sit, an Jacqcincs has species bene distinxeril. 
Quidquid autem sit, duas re vera species exsistere dubium non est, et ita ad synonymiam bene stabi- 
liendam conducit, unam ex Tucnbergii alteram ex Jacqcini auctoritate enumerare. — Moncndum ta- 
men, in hortis botanicis sacpe E. /ongifo/ium nomine Z. ca/frae occurrere. 

14 






' 



54 

E. caffri specimina exiinia viva vidi in Palmophylacio Regis, Hagae Comitis, et frondem accepi 
pereleeantem e Palmophylacio Regis Rorussorum in insukt Pavonum prope Potsdamum. 

Cattdex cylindraceus, aliquomodo oblongus, glaber, vix quandoquidem parca inter squamas lanu- 
oine. Frondes aliquando numero 30 vel 40, unurn et dimidium metrum longitudine superantes , foliolis 
in universum latioribus et versus summaui frondem longitudine non multum decrescentibus, habitum ef- 
ficientibus singularem. Stipes obtuse tetragonus, £ metruin longus, 1a — 2 cent. crassus. Rhachis similis, 
modo tenuior et ad costam anticam utrinque canalcm offerens, cui foliola affiguntur. Haec utrinque cir- 
citer33, alterna, exceptis infimis et summis, quae potius opposita vocanda. Inferiora superioribus remo- 
tiora, 4 — 5i ceutim. distantia. Infima minora breviter lanceolata vel oblongo-lauceolata. Reliqua omnia 
fere aequalis longitudinis , sed superiora angustiora. E basi lata, cum rhacbi fere articulata, sunt ova- 
to-vel oblongo-lanceolata, at versus apicem non contracta vel atlenuata, sed fere ejusdem diametri ac 
basis ita ut non acuminata sed acuta sint. Jpex acutus breviter niucronato-spinosus. JUargo superior 
rectus vel subconcavus, inferior per totain longitudinem et saepe sub apice, convexus. Longitudo 17 — 18 
centim. attingit, latitudo 3 — 3§; suprema 10 — 15 centim. longa, 1| — 2 lata. Omnia integerrima, in 
paucissimis exiguus dens ad inferiorem marginem. Margines subrevoluti. Compages firma, nec tamen 
adeo rigida videtur ac in E. longifolio. Pagina superior obscure viridis, glabra, nec tamen omnino 
laevis, sed attactu aspemla, et sub lente inaequabilis; nervi in hac non cernuntur. Pagina inferior 
pallidior, nitens, laevis, nervis circiter 40 perspicuis percursa. In junioribus pili in hac pagina co- 
piosiores dicuntur ac in E. longifolio teste cl. Bocche, aulopla (in litt. ad cl. Klotzsch). 

Nomine Encephalarli caffri ex Horto Amstelaedamensi frondem accepi, planlae ut videtur non- 
dum adultae, cujus tamen fcliola a forma moi descripta aliquatenus recedunt; omnia enim eam formam 
habent, quam foliola frondis infima in praecedente monstrant. Omnia sunt alterna, lato-lanceolala, fere 
aequalia, apice spinoso, marginibus revolutis, integerrimis, excepto unico foliolo basi unidenlato. Com- 
pages rigida. Facies superior nitens, fere laevis, ««/eWomervis percursa; longitudo majorum 10 — 11 
centim., latitudo nondum attingit 2f. 

In Horto Roterodamensi E. caffri specimen colitur, quibusdam notis insigne. Caudex ovatus, cras- 
sus, squamis glabris vestitus; frondes similes sed paullo grandiores ac praecedentis. 

Adnotatio I. Linnaeus„/W. in Supplement. plant. p. 443. hanc plantam enumerans catidicem tomento- 
sum praedicat etffores masculos cum iis Cycadis circinalis comparat. Specimen j unius in Herb. Lehmami 
fi-ondis basin tomentosam offert. 

Adkotatio II. Zamia Cycadis husn.Jil., quae certe huc pertinet, a quibusdam auctoribus ad E. la- 
nuginosum relata est, ut a Wijlldenovvio , ad E. cycadifolium a Poiretio. 



12. ENCEPHALARTOS LONGIFOLIUS Lehm. 

E. Caudice glabro, rhachi tetragona recta, antice crasse et obtuse costata, foliolis alternis subop- 
positisve, breviter et plerumque inaequaliter (subfalcatim) lanceolatis (sexies longioribus quam latis), 
apice acuto plerumque mutico, marginibus subrevolutis integerrimis , inferiore rarius dente brevi 
obtuso, conis glabris. 

Syr. Zamia longifolia Jacquih Fragment. botan. Tom. I. p. 28. WilldekoW. Spec. plant. Tom. IV. 
Persoos Synops. Tom. Lt. p. 631. Spkergel System. Veget. Tom. ILT. p. 908. Zamia caffra plurium Hortorum. 
Zamia Cycadis quorund. Hort. 

Encephalartos longifohus LEHMAira Pugill. VI. p. 14. (vidi specimen in ejus Herbario). Nob. in Otto et Dietr, 
Gartenz. 1838. W°. 41. p. 323. Encephalartos pungens quorundam Hortor. 

Icok. Jacquik 1. c. Tab. 29. 

Herbar. Willdesow. N°. 18537. (specimen ex ipso Horto Schoenbrunnensi.) 

Habitat in Promontorio Ronae Spei. 



55 

Adjvotatio. Haec species cum affinibus facile confundenda et certo confusa, a nobis secundum speci- 
men Horl. Schoenbr. describitur. 

Habitus ut in E. caffro et E. lanuginoso. Bhachis ac stipes crassi, I| centim. ; foliola infima 
brevia eUiptica, e basi lata spinose acuta, 4—6 centim. longa, 2 lata; media lanceolata, sed nec lon- 
giter nec aequaliter; margo enim superior rectus vel subconvexus, inferior semper magis concavus; 
apices ut et dens qui subinde in media vel superiore marginis inferioris parte invenitur, mutici, obtuse 
et sphacelatim tumiduli; sed in hac proprietate character non quaerendus est, cura in foliolis infimis 
apices viderim vere spinosos pungentes. Color videtur obscure viridis, non glauco-pruinosus ; super- 
ficies superior vix nervis longitudmalibus striata, sed e materie gummosa sub epidermide potius inae- 
quabilis, in inferiore nervi 20—30 fortes cernuntur. Compages crassa, dura. Longiludo 10— llj cen- 
tim.; latitudo maxime 2j — fere 3 centim. — Infima foliola fere abortiva. — Suprema omnia mutica et 
integerrima. 

A specimine hoc authentico paulisper differunt ea quae nomine E. longifolii in Variis hortis obser- 
vavi; nec tamen differentiae adeo graves sunt, ut specifica ac constans differentia exinde peti posset; 
consistit enim pro maxima parte in foliolorum majore longitudine et apicibus elongatioribus omnibus 
fere spinosc pungentibus. 

Specimen in insula Pavonum cultum ex Horto Hamburgensi (et Prom. B. Spei) allatum teste cl. Otto 
5 pedes altum, 3 pedes et 5 poll. in ambitu, fert kifrondes; quarum rhachis ac stipes eandem formam 
habent ac praecedens specimen, sed paullo tenuiores ac graciliores suut. Slipes non canaliculatus 
19 centim. longus, rhachis lj metrum. Foliola utrinque 41, iufima et suprema alterna, media fere 
opposita. Substantia non adeo crassa ac in praecedente; omnia lanceolata, et imprimis media et supc- 
riora inaequalia, praecedentibus longiora nec adeo lata; omnia integerrima, sed margimun ac super- 
ficierum eaedem proprietates sunt; versus apicem autem sunt magis attenuata, magis vere lanoeolata et 
in pungentem spinam producta. Media 14 — 15 centim. longa, 2|— fere 3 centim. lata. — Similis omuiuo 
frons est Herbarii Zehmanniani. Vix etiam differt specimen in Horlo Lugduno-liatavo cultum. 

Specimen ex Horlo Parisino in Hortum insulae Pavonum introductum differt primo adspeotu foliolis 
fere omnibus inermibus, et plurimis ad marginem inferiorem unidentatis. Frons tota melrum lonpitu- 
dine superat; foliola utrinque circiter 42, quorum infima tum apices tum, si adsunt, dentes marginis 
pungentes habent, superiora et media apices inermes, obtusos, incrassatos, subrevolutos obferunt, 
abortivis quasi spinis. In universum foliola sunt magis aequabiliter lanceolata. Media 15 — 16 centira. 
longa, vix 2i lata, superiora 14 — 15 longa et 2 lata. Suprema multo breviora, angusliora fere linearia. 

Specimen nomine Zamiae caffrae ex Hortis Belgicis acceptum frondem offert in universura graci- 
liorem, minus robustam, lj metriun longam, foliolis fere oranibus subopposilis, utrinque circiter 31 , 
remotioribus ac in specimine typico, omnibus lanceolatis, margine iuferiore paullo convexiore, in paucis 
dente uno spinoso, apex satis longe spinosus. Compages ac color ut in specie lypica; superiora et su- 
prema foliola mullo minora, potius linearia. Maxima 14 — 15 centim. longa, 2£ lata. 

Observatio. Licet differentia inter E. caffrum et E. longifolmm charactere dilficile sit exprimenda, 
habitu specimina adulta facile distinguuntur. 

Errore cl. Steddel in Bomencl. ed. 2 tanquam E. longifolii patriam laudat Americam australem. 



ENCEPHALARTOS LONGIFOLIUS Lehm. Varietas revoluta. 
E. Foliolis lanceolatis, basi apiceque attenuatis, marginibus plerumque integerriinis revolutis. 
Syn. Encephalartos revolutus; nomminterpl. imulae Pamnum. 

Descriptio. Frons ex insula Pavonum nobis missa, quibusdam levioribus notis a comniuni K. longi- 
folii forma recedit, ut varietatis titulo nobis enumeranda videatur. Frons metrum circiter longa, sti- 









56 



pite rhachique non admodum crassis. Foliola utrinque 33 subopposita, lanceolata, plerumque plurima, 
recta, quaedam tamen obliqua, integerrimorum scil. margine inferiore, dentatorum superiore conoa- 
yiore. Omnia spinose pungentia. Supremorum quaedam margine inferiore medio unidentata. Maxima 
1S — 19 centim. longa, 2 — 2j lata. Basis contractior ac in specie. Sunt itaque foliola longiora et 
angustiora quam in hac. — Frustum frondis nomine Zamiae villosae ? in Herb. Lejimann j servatum ad 
hanc formam referendum videtur. 



ENCEPHALARTOS LONGIFOLIUS Lehm. Varietas angustifolia. 

M. Rhachi sursum recurvata, foliolis lineari-lanceolatis, pungentibus, marginibus integerrimis vix 
reyolutis. 

Sm Zamia pungens Hort. Parisin. 

Frondem e specimine in insula Pavontim cuito accepimus. Praeter rhachin curvatam et foliola 
angustiora nullam ego video differentiam. Longitudo metro minor juvenilem aetatem indicare videtur. 
Foliola media 13 — 14 centim. longa, 1§ vel 1 centim. et 7 mill. lata, non omnino recta, margo superior 
rectus; integerrima, antrorsum paullo convergentia. 



13. ENCEPHALARTOS LANUGINOSUS Lehm. 

E. Caudice glabro vel lanuginoso, rhachi stipiteque tetragona antice elevate costata, foliolis subop- 
positis vel alternis, Tiridibus, inaequaliter lanceolatis (sexies longioribus quamlatis), plerumque in mar- 
gine inferiore uni- Tel bidentatis, dentibus apicibusque spinosis. 

Sth. Zamia lanuginosa Jagq. Fragment. Botan. Tom. I. p. 28. Willdesow. Spec. plant. Tom. IV. Persoon 
Synops. Tom. II. p. 631. exeept. syn. Zamiae Cycadis Lrra. fil. Suppl. — Sprehgel System. Veget. Tom. III. 
p. 988. 

Encephalartos lanuginosus Lehmabk Pugill. VI. p. 14. nob. in Otto et Dietb. Gartenz. 1838. p. 325. Encepba- 
lartos horridus var. lanuginosa noh. in Annal. d. sc. natur. 2. Serie. Tom. X. p. 367. Tijdschr. v. Natuurl. 
Geschied. en Physiol, Tom. VI. p. 104. 

Icok. Jacquin 1. c. Tab. 30 et 31. 

Hekbae. Willbekow. N°. 18538. (specimen ex ipso Horto Schoenbrunnensi missum). 

Habitat in Promontorio Bonae Spei. 

Abnotatio. Specimen authenticum in fferbar. Willdenovv. serTatum tantam cum E.longifolio similitu- 
dinem offert, ut candide sit fatendum, exceptis leTioribus differentiis, forsan indmdualibus nullam aliam 
esse ac frequentior dentis unius Tel duorum ad marginem superiorem praesentia. En speciminis descrip- 
tionem. Stipes ac rhachis non differunt ab iis E. Imigifolii; idem foliolorum situs; haec omnia lanceolata, 
sed plerumque inaequalia, in aliis nempe margo inferior, in aliis superior rectior Tel concaTUs. Jpices 
omnes spinose pungentes. Dimidia foliolorum quantitas integerrima; in reliquis plerumque unus breTis 
ac pungens dens in margine inferiore, in medio Tel magis Tersus apicem. — Compages eadem sed pagina 
superior nerros longitudinales quam eTidentissime offert. Foliola media 14—16, imo 18 centim. longa, 
2— 2i lata. 

Ex fforto Gandavensi nomine Zamiae lanuginosae Jacq. frondem accepi multo minorem, forte ju- 
niorem, gracilem, compagis in universum tenerioris; 22 utrinque 'foliola, quorum pagina superior etiam 



57 






Habitat in Promontorii Bonae Spei regionibus interioribus, imprimis locis, virgultis, quae Carroo 
vocant, obsitis, in montosis, 2000 pedum. Copiose in hortos Europaeos introductus est. 

Florcit aliquando in Hortis, sed tarde admodum flores evolvit, sic v. c. Augusto mense jam incipit 
evolutio nec prius quam m. Februario terminatur. 



(1) Sectionem eaudicis oid. apnd Uuckland 1, c. Tau. 59. fift. 2. 

ir. 



evidentissime nervos cernendos offerl. Foliola lanceolata, media 12-13 centim. longa, 2 lata; omnia 
fere opposita; plurima integerrima, alia dente uno, alia duobus pungentibus ad marginem inferiorem. 
Cl. Lehmamn (in litt.) monuit, tomentum caudicum in hac specie semper manere, dum in reliquis 
provcctiore aelate evanesceret. 



ENCEPHALARTOS LANUGINOSUS Lehm. Var. tridens. 

E. Frondibus brevibus, foliolis lanceolatis spinose pungentibus, margine inferiore convexiore ple- 
rumque uni-bi-vel inaequaliter tri-dentatis , dentibus plerumque inermibus obtusis. 

Svk. Encephalartos tridentatus nomen inter plantas insulae Pavonum; Itaud Lehm. in Pugilto sexto. 

Descriptio. Frons metrum longa. Stipes et rhachis ut in specie. Foliola utrinque 35, inferiora 
remotiora, superiora confertiora fere imbricata, omnia lanceolata, superiora angustiora. Omnia, uno 
alterove excepto, ad marginem inferiorem dentata. Si unus saltem dens adest, hic brevis ac plerumque 
spinosus est et in baseos vicinitate. Si duo tresve, hi magis versus apicem positi sunt, grandiores, et 
plerumque inermes ac obtusi. Color ac compages folioloriun ut in specie. Foliola maxima 14—15 et 
plura centim. longa, et 2§, imo fere 3 lata. Dentium magnitudo ab aliquot millimetris ad 2 centim. 
variat. 

Haec forma quasi transitum struit ad Encephalartum horridum, et ab altera parte ad E. lon^ifo- 
lium. Nomine E. lanuginosi Lehm. ex insula Pavonum frondem accepi \\ metr. longam omnino E. lon- 
gifolii habitum prae se ferentem. Foliola omnia inaequaliter lanceolata, et ipsa suprema, quae in E.Iou- 
folio plerumque linearia sunt. — Omniiun fere margo inferior breviter spinoso-unidentatus. Maxima 
14—16 centim. longa, 2§— 3 lata. 



14. ENCEPHALARTOS HORRIDUS Lehm. 

E. Caudice glabro aut lanuginoso (1), rhachi stipiteque obtuse tetragonis glabris, foliolis oppositis 
alternisve pruinoso-glaucis viridibusve, lanceolatis (quinquies — sexies longioribus quam latis), forma 
polymorphis, infimis (rarissime fere omnibus) integerrimis , vel margine inferiore unidentatis, superio- 
ribus uni-tridentatis vel uni-bidentatis apice bifido, rarius margine superiore breviter uni-dentato, den- 
tibus omnibus spinoso-pungentibus, plerumque grandioribus divaricatis, conis solitariis glabris, maribus 
elongato-cylindraceis , femineis ovoideis. 

Syn. Zamia horrida Jacqoin. Persoor Synops. Tom. II. p. 631. Spreng. Syit. Veget. Tom. IJJ. p. 908. 
Zamia tricuspidata Mortul. passim (teste Wenderoth et Schelhas in Verhand. z. Beflird. d. Gartenb. in Preussen 
Tom. V. p. 186). 

Encephalartos horridus Lehmawh Pugill. VI. pag. 14. (vidi specimina culta et spontanea in Herhario 
Lehmanniano). 





58 

Observatio. Hacc species verus inter Cycadeas Proteus dici meretur, mira fonnae variabilitate in- 
sio-nis, quorum nexus vix nisi diligenti complurium speciminum comparatione intelligitur. Mihi felix 
haec occasio oblata est, et jam olim hanc rem fusius exposui (Tijdschr. v. Natuurl. Geschied. en Phy- 
siolo«: Tom. VI. p. 90. Annal. d. sc. naturell. nouv. serie Tom. X. p. 367. Otto et Dietr. villgem. Gar- 
tenzeitung 1838. N°. 41). 

Vix duo hujus planlae specimina inveniuntur quibus caudicum, frondium ac foliolorum similis om- 
nino forma est. Formae lusus ideo varietatum nomine insignire non valemus, sed praecipui tantum- 
modo describendi sunt, tauquam varii lusus formae typicae. Hinc facile intelligas, characteres et adum- 
brationes nunquam omni rafione posse quadrare in quodvis specimen. 



A. ENCEPHALARTOS HORRIDUS, Genuinus. 

E. Caudice non raro lanuginoso, frondibus apice recurvis, glaucis (nascentibus) aut viridibus, fo- 
liolis plerumque margine inferiore bi-aut tri-dentato-cuspidatis, squarrosis, apice elongatis. 

Svn. Zamia horrida Jacquin Fragm. hotan. Tom. I. p. 27. pro maxima parte. Auctt. plurr. 

Encephalartos horridus Lehhann Pugill. VI. p. 14. Encephalartos horridus genuinus noh. in Otto et Dietr. 
Allgem. Gartenz. 1838. N u . 41. p. 367. Ann. d. se. natur. 2. serie. Botaniaue. Tom. X. p. 367. Tijdschr. v. 
Natuurl. Geschied. en Physiol. Tom. VI. p. 100. 

Icoir. jAcoura 1. c. Tab. 27 et 28. — Tab. nostra I. fijj. u*. (putamen), II. fig./*, h*,j. (coni et gemma). 

Hekbab. Willdenow. N°. 18539, specimen ex ipso Horto Schoenhrunnensi cum Willdenowio communicatum , 
et itaque authenticum. 

Forma caudicum variat; sunt cylindracei vel ovati; squamae glabrae vel aliquando tomento griseo- 
brunneo tectae, quadrangulares, rhomhiformes. Variat etiam longitudo frondium inter f — lf metra, 
sunt plerumque apice extrorsum recurvatae ; foliola inferiora sunt minuta, plerumque integra, lanceo- 
Jata, in spinam acuminata; sequentia unum aut duos dentes ad marginem inferiorem habent; mox sunt 
potius bifida. Horum dentium magnitudo, directio, et imprimis apicis longitudo valdopere variant. 
Specimen Herb. Willdemowii foliola habet media 14 centim. longa, plerumque bidentata, sed alia 
etiam foliola in modum sequentium formarum. 

Pars frondis spontaneae superior in Herbar. Lehmamiti foliolis brevibus, rigidis, uni-vel bi-lobato- 
dentatis, sqarrosis, glaucis insignis est. Cultae ex ejusdem Herbario foliola multo longiora ct angustiora 
obferunt. 



B. ENCEPHALARTOS HORRIDUS, Hallianus. 

E. Caudice frondibusque ut in forma praecedente, foliolis saepe etiam margine superiore breviter 
unidentatis. 

Syn. Zamia horrida Jacquin. 1. c. quoad quaedam foliola. 

Encephalartos horridus Lebm. Encephalartos van Hallii Veiese in Tijdschr. v. Nat. Gesch. en Phijs. IV. p. 422. 
Encephalartos horridus HaUianus noh. in Otto et Dietr. AUg. Gartenz. 1838. p. 326. Annal. d. sc. natur. 
2. serie Tom. X. p. 367. Tijdschr. v. Nat. Gesch. en Physiol. Tom. VI. p. 100—102. 

Icon. Tijdschrift v. Nat. Gesch. et Physiol. Tom. IV. Tab. X. Tom. VI. Tab. III. frondem referens , qua" variae 
formae coniunguntur. — Huc referri posset etiam specimen Herhar. Willdenowii, foliolum gerens margine 
superiore unidentatum. 

Obsebvatio. Cl. Vriese frondem Zamiae horridae, in calido Horti Groningani caldario cultae et 
compagis idcirco mollioris, accepit, in qua quaedam foliola in margine superiore dentem obferebant. 



59 



Speciem novam esse opinabatur et hoc titulo descripsit. — Conf. dissertationem moam de hoc argumento 
et Tabulam citatam quae dubium hac de re non relinquit. 

Situs dentium in universum Tariat; ad marginem inferiorem mox prope basin, mox altius locantur, 
quibus valde diversae foliolorum formae exoriuntur. 



C. ENCEPHALARTOS HORRIDUS, Latifrons. 

E. Caudice plerumque glabro, frondibus glaucis viridibusve, foliolis infimis saepe integerrimis, se- 
quentibus aut margine inferiore aut superiore uni-dentatis, reliquis margine inferiore uni-aut-bidentatis 
apicibus divaricato-bifidis aut margine inferiore grosse tridentatis vel tricuspidatis. 

Syh. Encephalartos horridus Lehm. et alior. partim. Encephalartos latifrons Lehmahn in Tijdschrift voor 
Natuurl. Geschied. en Physiol. Tom. IV. p. 424. (vidi specimen in fferb. Lehjianni). Encephalartos horridus 
latifrons noh. in Otto et Dietr. Allgem. Gartenz. 1838. N°. 41. p. 326. Ann. d. sc. natur. 2. serie Tom. X. 
p. 367. Tijdschr. voitr Nat. Geschied. en Physiol. Tom. VI. p. 100. 

Zamia latifolia Loddiges (Encephalartos latifohus Steud. Nomencl. ed. 2. p. 795)? 

Icok. Tijdschr. v. Nat. Geschied. en Physiol. Tom. IV. Tab. IX.^et^.etTom. VI.Tah. III. qua facilis transitus 
probatur. 

Saepe haec forma in speciminibus adultis invenitur et luxuriose crescentibus, quando ii characteres 
exoriri solent, quibus cl. Vriese E. latifrondem ab E. horrido distinguere voluit, scil. major foliolo- 
rum latiludo, color saturate viridis, quorum stiperiora duos tresve ad marginem inferiorem dentes 
gerunt. In universum monendum, in eadem planta, pro majori minorive vegetationis wtqyua frondes 
mox copiose rore glauco superfusas esse, mox illo omnino carentes et perquam saturate virides. Haec 
omnia autem olim jam 1. c. fusius exposui. 

Cl. Lehmank mihi nuper scripsit, Enc. latifrondem optimam sibi videri speciem, cujus eximia speci- 
mina in Horto Hamburgensi colantur. In ejus Herbario frondem video, foliolorum latiludine prae- 
insignem; foliola infima fere opposita, superiora alterna; exceptis infimis integris vel unidentatis, omnia 
ad marginem inferiorem tres quatuorve dentes spinosos gerunt, quorum supremus fere semper major est; 
in paucis ad superiorem etiam marginem dens minor exstat. Foliola sunt grandia et lata, fere plana, 
vix aliquid squarrosa, viridia, nec rore glauco tecta. 

Integra autem ac salva viri amicissimi opinione meam olim expositam sententiam non possum non mit- 
tere, cum certas ac probatas differentias hucusque frustra quaesivissem. 

De omnibus his formis adhuc hoc monendum: numerum foliolorum pro aetate a 15 ad 30 et 40 variare; 
inferiora foliola remotiora, ac magis simplicia sunt. Dentes plerumque potius lobi vel cuspides spinosi 
vocari merentur; sic foliola 14 centim. longra dentes aliquando ferunt 5 — 6 centim. lanoeolatos. Foliolum 






ipsum, ubi dentes oriuntur, in opposita parte reflecti solet. Nervi in pagina inferiore valde perspicui. 
Margines subrevoluto-incrassati. Compages rigida, elastica, dura. Pagina superior ablato rore, nitens. 

Organa generationis Enc. horridi tam feminea quam masculina in Horto Roterodamensi observata, 
in plantis recenter e Proniontorio Bonae Spei advectis. Frondes ceciderant. Conus mas fere sessilis 
frondium lapsarum basibus et squamis basi munitus, erectus, oblongus (cylindraceus utrinque attenua- 
tus) 25 centim. circiter longus, in medio 9 centim. crassus, numerosissimi spadices horizontales paullo 
deflexi, glabri, extus sordide lutescentes fuscescentes , spathulati, versus apicem attenuati, quasi fusce 
cicatrisati, 2| centim. circiter longi, vix 2 lati, subtus parte dimidia inferiore tota antherifera. 
*4ntherae fusce luteae. — Conus femineus pedunculatus, pedunculo sursum incrassato, longitudina- 
liter costulato,, magis globosus, 14 centim. crassus, spadicibus extus aurantiacis, singulorum pelta tetra- 
gono-rhomboidea, in medio area obscuriore cicatrisata notata. Fructus maturi rubicundi, angulati. 






<S0 



15. ENCEPHALARTOS NANUS Lehm. 









E. Caudice glabro, frondium i-hachi teretiuscula, foliolis alternis, pruinoso-glaucis, oblongo-lanceo- 
latis vel eUipticis, apice spinoso-nmcronatis , integris, apiceve bilobis vel bicuspidatis , aut margine in- 
feriore bi-raro-tri-dentatis, rarissime margine superiore uni-dentatis. 

Syh. Zamia nana Hortulan. germanic. Zamia aurea ffortulan. belgicor. Zamia gleina aliouorum ffortor. 
(subinde E. horridum spectans). 
Encephalartos nanus Lehhaki» in Tijdsehr. voor Natuurl. Geschied. en Physiol. Tom. IV. p. 421. 
Icon. Tijdscliri/t 1. c. Tab. VIII. %. C. frondem juvenilem cultam exhibens. 

Habitat in Promontorio Sonae Spei. 

Similitudine quadam facile invenienda ad E. horridum accedit, statura multo minor, foliola minus 
profunde divisa, nec dentes divaricati. Singularis est in siccis speciminibus, detrito rore glaucescente , 
nitor pallidus aureus in superiore foliolorum pagina. Olim E. horridum juvenilem e semine enatum cre- 
didi, nunc autem propriam speciem habere malo (1). Frons ex Horlo Gandavensi nomne Z. muriea- 
tael missa 35 centim. longa, leviter curvata, rhachi subtetragona; foliola alterna, quorum inferiora 
remotiora. Omnia elliptico-lanceolata vel lanceolata, apice acuto subito in tenuem et pungentem fuscam- 
que spinam contracto. Non omnino aequaiia dici possunt, nisi integerrima. Color paginae superioris 
glaucescens e roro superfuso; detrito in siccus nitor pallide aureus adparet. Margo superior aliquo- 
modo revolutus; payina infe>~ior pallida, non nitens, 12 fere nervos oifert. Compages parum rigida, 
flexilis. Inferiora, quae 4 — 5 centim. distant, integerrima; sequentia ad marginem inferiorem prope 
apicem dentem vel cuspidem obferunt, ita ut apex fere bilobus vel inaequaliter bicuspidatus vocandus 
sit; aliud in medio margine dentem offert. Inter superiora quaedam duos dentes habent, unum majo- 
rem prope apicem, alium minorem in medio. — ■ Foliola media 5 — 7 centim. longa, 1| lata. — Foliola 
utrinque 13 — 14. 

Frons icone citata depicta 12 fere centim. longa, utrinque 6 — Sfoliola gerens, alterna, eUiptica vel 
eUiptico-lanceolata, plerumque margine inferiore breviter bidentata, prope apicem, hinc plerumque 
quasi biiidum. Raro uni-vel tridentata sunt, et rarissime exiguus dens ad marginem superiorem; 4 — 4j 
centim. longa, li lata. 

In Herbar. Lehmami vidi tres frondes diversae aetatis a descriptis non recedentes. 



,/tppendiac. SPECIES FOSSILES. 



a. ENCEPHALARTOS BUCKLANDII. 

Caudices fossUes subsphaeroidei apice impressi, axi indistincto, cicatricibus frondium rhomboideis. 

Sts. Cycadeoidea megalophyUa Bucelakd Geolog. Transact. nov. ser. Tom. U. 3. 1828. p. 397. 
Mantellia nidiformis Bhokgk. Prodr. p. 92. Mantellia megalophylla Broto Lethaea Tom. 2. p. 227. 
Icon. Bucxl. 1. c. Tab. XLVTI et XLVHI. Brobh 1. c. Tab. XV. fig. 2. a, b, c. 

Observatio. Caudiees omnino Us Enc. horridi et simUium comparandi, 10 poU. alti, 15 lati, cicatrieibus 
1"— 2" latis, \ — 1 longis; petioli 1" — 3"longi. Structura caudicis satis cum iis Encephaiartorum congruit. 



(1) Vidi non raro frondes jnveniles e gemmis radicalibus E. korridi enatas, ad hanc speciem accedenles; deest tunc saepe foliolornn» 
dentium squarrosa dispositio. 



61 
ZAMIAE FOSSILES Brong. (PALAEOZAMIA Endl. 1. c.) huc omnes fere referendae videntur. 

Frondes pinnatae, pinnis approximatis, sessilibus, basi subconstrictis callosis non articulatis, nec im- 
bricatis, apice acutis denticulatis, nervis tenuibus, aequalibus, parallelis vel subdivergentibus. Coni fere 
ignorantur. 

Hucusque duodecim species innotuere, effossae e terra oolithica ^lngliae (Stonesfield, Whitbij) et 
jurassica Galliae; unica in India orientali. Conf. Philipps Ilhistrations of the geoloq. of Yorkshire 
et Likdl. el Hutton fossil Flora imprimis conos in Tab. 136, e formatione IFealden dicta ex insula 
Whight. Harum sequentes indicare sufficiat. 









b. ENCEPHALARTOS PECTINATUS. 

Syn. Polypodiolitlics pectiniformis Sternb. Ftora d. Vorwelt. Tom. III. p. 44. 

Zamia pectinata Brongn. Proir. p. 94 et 199. Lindl. Fossil Flora 1835. Octob. Zamia pectiniformis Bronn. 
1. c. p. 225 

Icon. Sternh. 1. c. Tab. XXXIII. fig. 1. Bronn Tab. XIV. fig. 10. 

Kffossus in terra jurassica Angliae ad Stonesfield. 



c. ENCEPHALARTOS TAXINUS. 

Syn. Zamia taxina Lindl, Fossit Ftora 1835. Octoh. 



d. ENCEPHALARTOS GIGAS. 

Sm Zamia Gigas l,ijni. Fossil Ftora 1835. Jul. 

Adnotatio. Structura anatomica caudicum illorum fossilium ulterius examinanda et dijudicanda est 
gravissima quaestio, an re vera omnes nunc enumerati ad hoc genus aut ad Zamias genuinas pertineant, 
uti imprimis Roberto Brown placere videtur. 



t VI. HISINGERA. 



(Cycadites Mantell. — Nilssoniae spec. Bkonn 1. c). 



Frondes pinnatae, foliolis oppositis alternisve, brevi-lanceolatis acutis, nervis pluribus vali- 
dis, singulis cum tenui unico alternantibus. 



16 






62 

1. HISINGERA MANTELLII 

Syh. et loos. Cycadites Brongniarti Mantell. Geolog. S. Engl. p. 238. cum icono. 
Nilssonia Brongniarti Brons Lethaea. Tom. II. p. 576. Tab. XXVIII. fig. 14. 



Species unica hucusqne cognita in formatione oretacea ad Rielgate in Susseoc effossa (in stralis Jf r eaMen\. 



t VII. NILSSOIYIA Brongk. 



Brongniart Ann. d. sc. nat. Tom. IV. p. 211. Prodram. p. 95). 



Frondes pinnatae, vernatione circinatae, foliolis approximatis, oblongis, nervis parallelis, 
nonnullis validioribus. 

Duae memorabiles hujus generis species hucusque innotuere, effossae in terra Lias apud Hoer in in- 
sula Scltoonen. — Frondium vernatione hoc genus quodammodo ad Cycadem accedit. 



1. NILSSONIA BBEVIS Brongn. 

Sts. Nilssonia brevis Brongh. in Annal. d. sc. natur. Tom. IV. p. 218. — Bronn Lethaea Tom. I. p. 152. 
Hisinger Esquisse 1. c. 
Icon. Brongn. 1. c. Tab. XII. fig. 4. — Bronh 1. c. Tab. XIII. fig. 3. 



2. NILSSONIA ELONGATA Brongn, 

Stb. Nilssonia elongata Brongn. I. c. p. 218. — Prodr. p. 95. 
Icon. Brongi». Ann. 1. c. Tab. XTI. %. 3. 



3. NILSSONIA. Species mihi incogmita. 

Icon. Scmmper et Mougeot Plant. fossil. Vosg. Tab. XVIII. fig. 2. 



03 






vin. ikmik lim. 



(Zamia Linf. Gener. plant. N°. 1227. et Supplem. plant. p. 68. e.vel. specieh. Rioiiahd 1. c. p. 108. Lisiiihnn 
Ptigill. VI. p. 3. Endi.ich. Gener. plant. p. 71). 

(Tab. I. fiff. v-.v et II. % /■*, A*\ /, /i.). 



Spadices antheriferi in conos cylindraceos vel subglobosos pedunculatos collecti, rhachi com- 
muni inserti, e stipite angustiore in apicem peltatum subbilobum incrassati, utrinque acervulo 
antherarum infra munitum. Antherae varie conjunctae. Spadiccs ovariiferi in conos crassio- 
res aggregati, e basi stipitata in peltam hexagonam utrinque ovarium unicum inversum «-eren- 
tem incrassati. Ovaria viridia glabra. Putamen homogeneum. Embryo cylindricus. 

Arbusculae humiles, rarius aliquot pedum altitudinem attingentes. Caudex crassus, subglobosus vel 
subcylindricus, delapsarum frondium cicatricibus squamosus, non raro intcr cicatrices tomentosus, sim- 
plicissimus, vel subinde gemmis lateralibus tuberculiformibus e squamarum axillis prolrusis munitus, 
at non in ramos evolutis, in parte hypogaea novellas planta sefformantibus. Medulla ampla. Fasa. 
striata in stratum collecta. Radix crassa, perpendicularis , fusiformis, ramosa, albicans, medullosa, 
strato ligneo e vasis striatis rectis formato medullam includente vasis similibus sed dense intertextis 
et flexuosis repletam. — Frondes pinnatae apicem caudicis coronantes, per annum (?) ibrmatae, basi 
squamis crassis munitae, rhachi vcrnatione incurvo-circinatim involuta, foliolis striclis faciebus an- 
ticis convergentibus imbricatis, nascentes rarioribus pilis deciduis obtcctae, glaberrimae vel piloso- 
furfuraceae, laete virides; stipes parum tumefactus, inermis, subinde ut rhachis aculeolalus, subtercs 
vel angulatus, antice bicanaliculatus aut fere planus, foliola alterna vel subopposila, basi tumefacta 
articulata, linearia, lanceolata, oblonga, ovalia (basi et apice semper plus minus inaequalia (1)), apice 
plerumque irregulariter serrulata, nervis plurimis parallelis, molliora, flcxilia, non spinosa. 

Orguna genitalia jam in junioribus plantis efformata, dein satis copiose per annum protrusa, at 
lenta admodum evolutione simui cum frondibus increscentia; plerumque ex apice sed et c Iatcre evo- 
luta, itaque tanquam axes laterales habenda. Coni solitarii vel plerumque plures, unus post allerum 
evoluti. Coni mares femineis tenuiores, cylindracei vel ovales, spadicibus dense imbricatis, maturis 
paulisper a se invicem recedentibus, extus fusce vel griseo-tomentosi , pedunadis subinde paullo latera 
liter deflexis. Spadices pedicellati, apice incrassati, lanuginosi, infra verticis protuberanliam transverse 
dilatati, superna facie nudi, inferna duos gerunt antherarum acervulos, antheris flavidis, subglobosis, 
unilocularibus, bivalvibus, rima ex apice non semper ad fundum extensa, solitariis vel saepe nexu basi- 
lari binatis aut ternatis, et tunc radiatim divergentibus, pollen copiosum pallidum includentibus; pili 
non inter antheras dispositi. — Feminei coni crassiores, tomentosi, erecti, pedunculati, spadices mi- 
nori numero in singula spira, primo presse contigui, dein magis recedenles, inaequaliter transverse 
hexagoni, crasso-coriacei , stipitati. Supremi steriles corpus acuminatum in apice strobili sistunt. Ovaria 
versus acutiores peltae angulos subtus affixa, viridia, glabra, inversa, ovoideo-angulata, apiculata; 
singula stipitem inter sese premunt. Ovariorum pericarpium carnosum, apiculo (sed non ul in Ctj- 
cade tubuloso) perforato, foramine angustissimo ; basis excavata (secundum Richard) ; ovulum ovario 
conforme, pro majore parte cum eo coalitum. Fructus baccaeformis , glaber, coloralus, rubescens vel 



(1) latera folioli opposita ita inacqunlia, ut v. c. sinistrum latus ad basin, dextrum versus apicem inajus vel angustius sit ac opposita 
latera. — Foliolum supremum aequale. 



84 

flavicans, pressione angulosus, carnosus, pulpa colorata putamen tenue, ovoideum, obtusc-angulatum, 
basi mucronulatnm, apice angustato bi-tri-foratum, continuum, laeve, includente. Albumen durissimum al- 
bicans, embryo inversus, albumine paullo brevior, rectus, cylindraceus, vel subclavatus, ulrinque obtu- 
sus, cotylcdonibus basi exigua fissura separatis, in corpus oblongum coalitis; gemmula minima, conico- 
acuta, compressa- radicula subrotunda in filum continuala, quod materiei spongiosae aperturam cavi 
embryoniferi claudenti adhaeret. 

Adnotatio. Cel. Richard (Memoire p. 193) incompletos steriles fructus Zamlae descripsit, in nos- 
tris vaporariis efformatos. »Nux iis inest subglobosa, cartilaginea, ad verticem molliuscula. — Albu- 
men quoad molem substantiamque absolutum, in vertice etiam pertusum est foramine, adusque fere 
axis illius quadrantem oblongiuscule ducto. Teguminis seminis apex papillatus intus incrassatur materie 
carnoso-mucila"inosa; quac processu molliore iu albuminis foramen penetrat idque obtural, contenta 
quasi sacculo tenuissime membranaceo , pariete foraminis adglutinato. Is autem sacculus videtur pro- 
cessus cuticulae teguminis seminalis internae." 

Zamiae in Ifovi orbis regionibus tropicis crescunt, imprimis Indiae occidentalis insulis , regno 
Mexicano in Floridam et Carolinam usque extensae, (circiter inde 35° lat. bor.; limites australes 
dubii), terras rupestres praeoptantes. In regno Mexicano, ut cl. Galeotti mihi retulit, ab eo Zamiae 
repertae sunt in vicinitale maris pacifici, (16° 30. lat. bor.) usque ad altit. 5000 ped. Paris., imprimis in 
terris vulcanicis, basalticis, non crebro in calcareis. Una species (Z. pycpnaea) in Savanis vel pla- 
niliebus terrae veoetabilis j'rope Fera Cruz, inter Gramineas copiose notata (2000—3000 all.). Z. mu- 
ricata in America meridionali ad 80 hexap. altitudinem crescit. 

Observatio I. Primus qui Zamiae speciem observavit, Joannes Lerio fuisse videlur, qui Ayri no- 
mine fortasse cjusmodi plantam intellexit (Histoire aVim voyage fait au Bresil. 1576. 8™ p. 202). 
SrRENGEtics Zamiam furfuraceam putat (Histor. rei herb. Tom. I. p. 375). Hanc postea Trewips accu- 
ratius descripsit (1760). — Commeljkus in Hort. Amstelaed. Tom. I. p. 111. Tab. 58. speciem descripsit, 
ex India occidentali allatam, scO. Zamiam debilem. — Linkaeus in System. Veget. ed. 14. p. 778. Za- 
miam pumilam descripsit et Zamiae genus constituebat, imprimis juxa iconem Trewii. — Aitokids 
Zamiam iniegrifoliam determinavit (Horf. Eew.) — Jacouinus Zamiam mediam et Z. angustifo- 
iiam (Plant. rar.) iconibus et descriptionibus illustravit. — Simsius Z. pygmaeam (Bolan. Magaz.), 
AVilldenowius Z. tenuem (Ilort. Berol.) et Z. muricatam, ab Humboldtio detectam, (Spec. pl.) de- 
scripsit. 

Species aulem ab auctoribus vario modo confusae sunt, ob definitiones nimis breves et icones in rario- 
ribus libris dispersas. — Persoomus in Synops. Tom. II. p. 631. septem species enumerat, Z. pumilam 
cum Z. integrifolia jungens. Sprekgelius (System. Feget. Tom. III. p. 907.) novem habet, Z. pumilam 
restistuens, et addita Z. pygmaea. 

Ad species quas nomine tantum novi, pertinet Zamia integerrima (an Encephalartos cycadifolius 
aut similis?) in insula Pavonum culta; nec non Zamia prunifera Loddiges, a cl. Steudel nescio quo 
jure Encephalartos pruniferus dicta. 

Lkkaeus primus boc genus condidit, et alfinitatem cum Cycade intellexit. Gaertberus hanc aflini- 
tatem, perperam intellecta embryonis structura, negare voluit (de fruct. ct sem. I. p. 15). 

Observatio II. Quid cl. Reichenbach in Conspect. p. 40. nomine Arlhrozamiae inlellexerit , nec ipse 
exprimit nec e vocis etymo divinari potest. Ad Zamiam Leiim. referri posse, ii crediderint, qui folio- 
loruin in hoc genere articulalionem cum rhacbi cum vocis etymologia comparaverint. Miror virum 
alioquin in re lierbaria versatum, nudum illud et ideo silentio praelercundum vocabulum, ad Lehmanki 
Encephalartum nunc refcrre et improbe castigare viros doctos, qui sua merita in aliorum delrimen- 
tum extollere non consuevere (cf. Handb. d. JVatiir. Pflanzensystems p. 60. in nota). 



I 









G5 
CLAVIS SPECIERUM. 

A. Foliola majora latiora, oblonga, ovata, serrata. 

1. Stipes muricatus, foliola oblonga acuminata. — Z. muricata. 

2. » foliolaque infra furfuracea. — Z. furfuracea. 

3. » inermis, foliolaque glaberrima, lato-lanceolata, apice rotundata. — Z. integrifolia. 

B. Foliola lanceolata, serrulata. — Z. media. 

C. » spathulato-lanceolata integerrirna. — Z. pumila. 

D. » minora lanceolata vel ovalia. 

1. a medio serrulata. — Z. pygmaea. 

2. apice serrulata. — Z. Kickxii. 

3. obsolete serrulata. — Z. debilis. 

E. Foliola linearia integerrima. 

J. » elongata, basi attenuata. — Z. ienuis. 

2. anguste linearia obtusa — Z. angiistifolia. 



1 ZAMIA MURICATA Willden. 

Z. Caudice stipite muricato, rhachi subsemiterete antice bicanaliculatis, foliolis suboppositis e 

basi contracta inaequaliter oblongis acurainatis, a medio inaequaliter argute spinulose serratis. 

Sra. Zamia muricata Willdek. Spec. plantar. Tom. IV. p. 847. K.DWTO Synops. pl. aeauinoct. Tom. I. p. 349. 
Pehsooh Synops. Tom. n. p. 631. Spreng. System. Veget. Tom. III. p. 907. 
Icos. Tabula nostra VII. specimen ab Homboldtio lectum. 
Herbak. Wii.ldesow. N". 18536. 

Habitai in humidis umbrosis Provinciae Venezuelae, inter Santa Barbara et Porto Cabello JVovae 
Granadae, alt. 80. hexap. (Humboldt). 

Descriptio. E grandioribus speciebus elegantissima. Frons in nostro specimine paucifoliolata ; stipes 
rhachisque 32 centim. longi, quorum rhacbis 7 habet; haec laevis, non crassa, in sicco anlice bicana- 
liculata, postice semiteres, hic ac illic exiguos aculeolos gerens, breves, paidlo curvatos, acutissimos, 

1 2 mill. longos; inter suprema foliola in acumen siccum breve excurrit. Utrinque 4 foliola, non 

approximata, inferiora longius remota quam superiora et paullo majora; tamen inlimum par paullo mi- 
nus quam sequentia. Sunt oblonga, subobliqua, margine inferiore convexiore. Basis evidentissime 
cum rhachi articulata, brevis petioli ad instar contracta. Apex acuminatus. Serraturae versus apicem 
sensim magis approximatae; in margine inferiore serraturae a medio inde vel infra medium incipiuut, 
in superiore supra medium. Hic illic serraturae duplicatae sunt. Compages membranaceo-coriacea , fa- 
cies superior laevissima magis splendens quam Lnferior; nervi numerosissimi , quorum quidam bifur- 
cati. Longitudo folioli maximi 17 centimetra, Ialitudo k\ metitur. 

Accedit haec species ad Zamiam furfuraceam, quae differt: basi foliolorum minus contracta, apice 
non acuminato, serraturis minus profundis, habitu, indumento caet. In nulla etiam alia hujus generis 
specie serraturae adeo durae sunt et eas Encephalartorum imitantur. 



<;g 

ZAMIA MURICATA Willd. Var. angustifoUa. 

Z. Caudice stipite elongato subterete miilti-aculeolato , rliachi subsemiterete antice bicanalicnlata, 

foliolis snboppositis alternisve subhorizontalibus, e basi contracta lanceolatis aliquid inaequalibus , acu- 
minatis, glaberrimis ac nitidissimis, a medio argute et minute serratis. 

Sre. Zamia muricata? in A. vak der Hoop Hort. Spaam-Bergens. (Indice plant.). 

Habitat in «imerica. In Hortum Spaarnbergensem ex Hortis anglicis introducebatur. 

Descriptio. Frons mihi est metrum fere longa, elegantissima, versus apicem recurvata, et foliolo- 
rum arcuatim pendentium alis perquam formosa. Stipes longus 60 centim., rectus, basi fere centime- 
trum crassus, cylindricus, hic illic obsolete angulatus, obscure viridis, nitens, sed non omnino laevis, 
epidermide ad Ientem verruculosa, creberrimis aculeolis pallide viridibus, reclis vel curvulis, obtusius- 
culis brevibus (maximis 2 millim. longis) absque ordine obtectus. Rhachis mullo tenuior curvata lae- 
vior non nisi rarissimo aculeolo obsita, postice semileres pallide viridis, antice obsolete bicanaliculata, 
apice inter ultima foliola mucronatim exserto. Foliola utrinque 15, praeter infima breviora, ejusdem 
fere lon°itudinis, subopposita, superiora (praeter summa) alterna, subhorizontaliter sita, ob flexilem 
nec ri°idam compagem paullo dependentia, supra laete viridia glaberrima, laevissima, nitentia, nervis 
vix striata, basi evidentissime articulata pallida, infra pallide viridia, non multum nitentia, nervis 
45 et pluribus parallelis elegranter striata; omnia lanceolata, 21 circiter centim. longa, 3 lata, basi atte- 
nuata apice longe et plus minus inaequaliter acuminata; margines paullo revoluti, inde a medio (sed 
plerumque jam paullo inferius) spinulose serrulati, serraturis paullo deflexis inaequalibus et inaequa- 
liter distantibus, in ipso apice paullo majoribus, sub lento obtusiusculis; substantia coriacea flexilis. 

Adwotatio. Haec planta tanquam nova species in Hortum Spaarnbergrensem introducta et mecum 
benevole a Kobil. Vam der Hoop e ditissimo illo horto communicata, a Zamia muricata W. (specimine 
authentico) differt quidem , nec tamen suificientes mibi differentiae videbantur ad speciem inter congeneres 
variabilitate formarum summa insignes novam condendam. Foliola in nostra multo longiora et innlto 
ano-ustiora ac in planta Humboldtiana. Hujus autem frons quam descripsi, junioris plantae videlur 
et parum evolutae, deficientibus eliam fere aculeolis. Latitudo et longitudo foliolorum in reliquis etiam 
speciebus ludunt, constans tamen forma generalis; marginum autem, nervorum, superficiei, brevi: natu- 
rae ac indolis foliolorum in utraque eadem ratio. 



2 ZAMIA FUKFUEACEA Ait. 

Z. Caudice crasso, stipite subterete antice subcanaliculato aculeolato, rhachi subtetragono-teretius- 
cula, foliolis alternis suboppositisve elliptico-lanceolatis (quater longioribus quam latis), basi inaequa- 
liter attenuatis, ad apicem obtusiusculum repando-Iobulatis , vix a medio inaequaliter serratis, im- 
primis subtus furfuraceis, cono femineo ovali in apicem conicum sterilem producto. 

Sys. Palmifoba fiuctu clavato polyspermo Trew. Plant. select., pinx. Ehret. Decuria III. 1752. 
Palma americana roliis Polygonati brevioribus leviter serratis et normihil spinosis , trunco crasso Plukhet. Alm. p. 27 6. 
Pabna americana crassis rigidisque foliis Heeh. Parad. Batav. ed. Sherard. p. 210? 
Palma pumila Mill. Dict. 

Zamia furfuracea Willd. Spec.plant. Tom. IV. p. 848. Ait. Eort. Kew. ed. 1. Tom. III. p. 477. ed. 2. Tom. V. p. 41 1. 
Persoos Si/nops. Tom. II. p. 631. Suis Botan. Magaz. Tab. 1969. Sfreng. Sijst. Veget. Tom. 10. p. 907. 
Icos. Trew. 1. c. Tab. 26. Pldkk. 1. c. Tab. 103. fig. 2. Tab. 309. %. 5. Bot. Magaz. 1. c. (pl. femina). 

Habitat in India occidentali et in Americae continente, ex. c. prope Fera-Cruz. 



'«I 






1 






67 

Descriptio. Caudex crassus, 2 pedum altitudinem attingens. Frondes magnae, eleo-antes 1 metri 
cujus stipes 25 centim. metitur, semicylindricus, antice imprimis aculeolis vestitus, irregul.ariler dis- 
positis, conicis, obtusis, rectis vel curvatis, 2 millim. longis. Rhaehis stipite multo tenuior, etiam 
aliquot aculeolos gerens, apice inter duo foliola suprema breviter producta; utrinque (in noslro speci- 
mine) 13 foliola, subopposita, inferioribus et superioribus magis remotis, minoribus, angustioribus. 
Media 16-17 centim. longa, 4-5 lata, oblonga, spathulata, basi subinaequalia , marqo .mplrior inagis 
convexus, inferior rectiusculus ; apex dilatatus, plus minus obtusus, raro acutus, inaequalis, sub- 
inde, in majoribus foliolis, lobulatus. Raro foliola omnino aequalia sunt. Substanlia coriacea; mar- 
gines aliquomodo revoluti; ab apice inde ad § vel § longiludinem inaequaliter serrati, in superiore ple- 
rumque magis versus basin quam in inferiore. In superficie superiore ut et in rhachi ac stipitc ope 
lentis pili furfuracei tenues conspiciuntur, inferior superficies pulvere furfuraceo griseo, inlermixtis 
brunneis pilis, obtecta. Quodsi specimen in insula Pavonum cultum ex Horto Parmentieri, quod mox 
descripsi, comparo cum descriptione et icone plantae Diarii Jngliei, haec minor fuisse videtur; foliola 
9—11 centim. longa, 2—3 lata, potius lanceolata, 10 paria, infra medium integerrima, supra medium 
serrulata. Stipes aculeolatus. Conus pedunculatus, ovalis, in apicem conicum productus, tomentosus 
flavi brunnei et aequalis coloris. — Miller observavit specimina maturos fruclus gerentia, frondibus 

omnibus deciduis. 

• 

Adnotatio. Haec a sequente praeter singulare prorsus indumentum, toto habitu et foliolorum forraa 
facile distinguitur. — Raro in caldariis nostris occurrit, etsi elegantissima species sit. 



3. ZAMIA INTEGRIFOLU Ait. 

Z. Caudice subgloboso glabro, stipite subtetragono, rhachi semiterete-tetragona, foliolis inferioribus 
alternis, superioribus subalternis, e basi cuneatim attenuata Iato-lanceolatis oblongisve, (octies lonsio- 
ribus quam latis), apice rotundato-obtusis serrulatis. 

Sra. Zamia integrifolia Aiton. Uort. Keio. Tom. III. p. 478. edit. 2. Tom. V. p. 40. Wiu.denow. Spec. pl. 
Tom. IV. p. 847. Hort. Berol. p. 1022. excl. syn. Zamiae pumilae L. — Persoon Synops. Toin. II. p. 031. excl. 
eodem ayn. Jacquin Collect. Tom. III. p. 261. Sms Botan. Magaz. 1. c. Pursh Flora Americae septent. 
Tom. II. p. 648. Spreng. System. Veget. Tom. III. p. 907. — An huc pertineat Palma americana foliis Po- 
lygonati brevioribm , leviter serratis et nonnihil spinosis, trunco crasso Breyk. Phytogr.? 

Icon. Jacquin Icon. rarior. Tom. III. Tab. 635. Botan. Magaz. Tab. 1851. — Pi.uckn. Almag.botan. London 
1696. Tab. 309. %. 5. 
Herbar. Willdenow. N°. 18535, specimen Humboldtianuni femineum, culto humilius, minus. 

Habitat in insula Domingo (Hijmboldt. Willdenow); Florida orientaU (Pimsn 1. c.) cact. (1). 

Descriptio. Una e majoribus speciebus, Zamiae mediae affinis, frequentius in Hortorum calda- 
riis culta. Specimen authenticum Herbarii JFilldenoviani omnino cultas plaulas refert, ea saltem dif- 
ferentia, ut hae luxuriosius evolutae longiores frondes ac majora foliola ferant. In caiidicibus planta- 
rum cultarum saepe vidi gemmas laterales tuberculiformes ex axillis squamarum se evolventes, tum 
infra tum supra terram. Illae in juveniles plantas efformatae a caudice solvuntur, hae mox pereuul. — 
Radix fusiformis, albicans, ramosa, salis magna. — Frondes omni aimo novae excrescunt; nou raro 
metri longitudinem attingunt; earum stipes est satis crassus tetragonus, facies postica convexa, an- 
tica bicanaliculata. An subinde unus alterve aculeolus inveniatur? — Ejus longiludo variat a 5 ad 25 



(1) »This species of palm is only found in Florida, as I have made all inquiries to find it in Georgin, but without succes" Pbrsii. 1. c. 



^■HHHI^BB 



08 



centim. Rhachis, ejusdem fere formae at multo tenuior, utrinque 6, 8 vel 9/oliola fert, in universum 
altema, vix hic iUic per paria subapproximata. Inferiora plerumque minora quam superiora, nec ta- 
men magaitudo multum differt. In specimine Humboldtiano 14 centim. longa, 2| lata in diam. maximo; 
in cultis speciminibus 22 centim. longa, 3 lata. JVuUa autem alia differentia est. Foliola evidentis- 
sime cum rhachi articulata, et moribunda facilius exarticulata. Foliola antice non convergentia, lanceo- 
lata, lata, versus apicem latiora, inaequaliter rotundata, subinde leviter biloba, et in cullis plerumque 
dilacerata; versus basin contracta; margines integerrimi, apice serrulati vel denticulati, sed pauUo 
magis (per longiorem extensionem) in inferiore quam in superiore. J\"ervi 50-60. Color laele et 
pulchre viridis, pallidior in pagina inferiore. 

Specimina saltem feminea vidi. Haec suos conos omni fere anni tempore efformant, sed admodum 
tarde, evolutione fere per annum continuata. Ejusmodi contu perquam crassus pedunculo crasso 
(2 centim.) et 4—5 centim. longo innixus, conice acuminatus, ad 10 centim. longus, et 2 centim. crassus. 
Singuli spadices pediceUis l£ longis instructi, angulatis, tri-tetragonis, pelta obtuse quadrangulari, 
quadrisinuata. Ovaria viridia, glabra, o voideo-elongata , apertura manifesta tanquam foramine instructa, 
sed nihil producta. — Coni extus tomento brunneo-fusco , dein magis in griseum vergente, vestiti. — 
Conos in plantae patria majores excrescere, autoptae mihi retulerunt. 

Adnotatio. Planta, quam beatus Richard in Comment. cit. nomine Zamiae integrifoliae descripsit, 
profecto huc non pertinet, et ad Zamiam debilem vel Z. pumilam melius referri potest, etsi non sine 
dubitatione, cvun imprimis frondes non magna cura botanice delineatae sint. 

Omnes fere auctores (auctoritate Willdenowii) tamquam Z. integrifoUae synonymon laudant Z.pumi- 
lam Linn. sp. pl. 1659. excl. synon. , cujus rei ratio mUii non omnino liquet. Profecto Limyaeos plures 
affines species hoc nomine coUegisse videtur, si autem descriptionem conferas (v. c. adhuc in Suppl. 
plant.) haec non nisi in Z. pumilam (conf. infra) quadrat, minime in hanc speciem. Canonem a cel. Fries 
sancitum hic itaque sequendum esse puto, in synonyinis Linnaei dubiis extricandis potius diagnosin, 
quam icones citatas et specimina herbarii, computanda esse. 



4. ZAMIA MEDIA Willden. 

Z. Caudice stipite tereti-subtriquetro , folioUs snboppositis , summis majoribus, lineari-lanceolatis 

(fere decies quater longioribus quam latis), obtusiuscuUs, sub apice ad margineni inferiorem vix ad su- 
periorem obsolete serrulatis, planis, marginibus vix revolutis. 

Svn. Zamia stipite tereti inermi Jacvvis Hort. Schoenb. Tom. III. p. 77. 

Zamia media Willdesow. Spec. plant. Tom. IV. p. 846. Peisoon Synops. Tom. II. p. 631. Sprekg. Syst. Feget. 
Tom. III. p. 907. Haud Botan. Magaz. Tab. 1838, quae est Z.pumila, et noh. in Bullet. d. sc. phys. et nat. 
en Nderl. 1838. p. 84. (duhia). 

Hekpah. Willdekow. N°. 18534. specimen Humboldtianum. 

Icok. jAcgura 1. c. Tabb. 397 et 398. 

Habitat — locum natalem Willdekowics non accurate indicavit. 

Admotatio. Haec species variis dubiis diu obnoxia erat, cum plures anctores in scriptis botanicis et 
Catalogis Hortorum eam commutaverint cum Zamia pumila aliisque affinibus. Magni itaque feci be- 
nevole oblatam occasionem specimen authenticum exjferbario Willdenowii examinandi, a cel. Hcmboldt 
lectum. Frondis hujus stipes 15, rhachis 17 centim. longi; horum facies postica (quantum e sicco erui 
potest) convexa, antica plus minus planiuscula videtur. Stipes non valde crassus. Habitus singularis, 
ob foUola suprema multo longiora quam inferiora; haec opposita sunt, superiora potius alternantia. 









69 

Infima metiuntur longitudine 8—12—14 centim., 6 millim. ad 1 centim. latitudine. Suprema foliola 
15—17 centim. longa, 1 centijn. tcI 1, 4 mffl. lala. Paria distant circiter 2 centim. Color^ com- 
pages, nervi similes ac in Z. integrifolia, formrt autem tantopere differt, ut nullum de vera diffe- 
rentia dubium sit. Sunt lanceolata sed angusta et elongata et sic ad formam linearem transeuntia. In- 
feriora magis recta, superiora paulisper curvata, leviter falcata, margine superiore convexiore. Basis 
est contracta, et apex, qui vero ipse obtusus, est aliquomodo inaequalis, subinde plus minus sphacelatus. 
Margines integerrimi, levissime revoluti. In margine inferiore proxime ad apicem et in apice ipso 
quaedam leviores serraturae inaequales observantur, tres ad quinque, raro plures. Ifervi simplices 
17 — 20. — In nostro specimine utrinque novem foliolorum paria sunt. 



5. ZAMIA PUMILA Liiw. 

Z. Caudice liumili, frondium brevium stipite rhachique semiteretibus antice bicanaliculatis, loliolis 
suboppositis spatbulato-vel oblongo-linearibus (decies longioribus quam latis), integerrimis, apice obtuso 
plerumque inaequali integerrimo aut quam subtilissime serrulato, subsericeo-splcndentibus , cono mas- 
culo oblongo, obtuso, femineo multo majore oblongo-cylindrico obtuso. 

Svn. Zamia pumila Lihw. System. Fegetah. edit. 14. p. 778. Supplem. pl. p. 443. (phrasis). Ordin. natur. edir. 
Giseke, nomen nec descriptio nee synon. — Reichard System. pl. Tom. IV. p. 375. excl. synonym. Sias Botau. 
Magaz. Tab. 1838. (nomine Z. mediae, pl. femin.) et Tab. 2006. (nuui). — MionAcx Flor. Amtr. hor. Tom. It, 
p. 242. — Sphesg. System. Vegetah. Tom. III, p. 908. 

Icoh. Botan. Magaz. 1. c. 

Habitat in India occidentali, in Florida et Carolina , ubi baccae comeduntur. 

Adnotatio. Haec species a Linnaeo primum descripta, postea ab eo ipso aliisque botanicis cum plu- 
rimis affinibus confusa est, adeo ut synonyma plura ei adscripta excludenda sint. Satis frequens in 
caldariis tum planta femina tum masculina invenitur, variis nomiuibus insiguita: Z. pumila, Z. media, 
Z. debilis caet. Quae ego specimina vidi bene quadrant cum iconibus in Diario anglico piclis et nullus 
dubito , quin planta ibi Tab. 1838. nomine Z. mediae picta ad nostram speciem reterenda sit. 

Planta in universum humilis ac parva videtur, caudice vix supra terram elevato (in speciminibus cul- 
tis). Stipes basi subfurfuraceus est, caeterum ut tota frons, glaberrimus. Foliola omnia subopposita, 
1 centim. fere a se invicem distantia, quodammodo horizontalia, antice aliquid convergentia, basi evi- 
dentissime articulata; utrinque circiter 14 ad 20, magnitudine non inultum diversa; media in univer- 
sum maxima; sunt Iato-linearia, basi angustata, versus apicem latiora, proximo ad apicem deinccps an- 
gustiora, apice obtuso vel obtusiusculo, integerrima, marginibus paullo revolulis; iu apice ope lentis im- 
primis in quibusdam subtiiissimae serraturae observantur, vel crenaturae obsoletissimae, ita ut rectius 
foliola omnino integerrima dicenda sint. JVervi longitudinales circa 20 et plures. Color atro-viridis. 
Pagina superior splendens quasi sericea, sed tamen tota glaberrima; inferior pallidior minus splen- 
dens. Margines in siccis paulisper incrassati. Stipes 9 centim., rhachis 14 longa. Foliola media 9 — 11 
centim. longa; latitudo maxima 6 millim. ad 1 centim. — Conus femineus pedunculo 4 cenlim. Iongo et 
1§ crasso affixus, cylindricus, obtusissimus, nequaquam in acumen productus, 10 cenlim.longus, 5icras- 
sus, spadicibus crassis, peltis hexagonalibus medio atrofuscis, in ambitu pallidioribus, tomentosis. Mas 
multo minor, ejus pedunculus li centim., conus51ongus, 3 ad 3f crassus. — Inter sembia. ex iusula Cuba 
missa reperi baccas, Zamiae pumilae nomine insignitas, corrugatas, sed aquae iinpositas donuo tur- 
gidas, coloris fuscescentis , 2 centim. longas; cute splendente; pruniformes, pulpa coloris ochracei; puta- 
men laeve, uniforme, griseum, oblique ovatum, subangulatum, in parte superiore promincnle Ires Ibs- 
sulas vel foraminula monstrans, iuaequalis magnitudinis, parte opposita in mucronem brevem durum 

18 



^■■■■■H 



producta. Intus iuvestitur membrana arida splendente subdiaphana, in qua albumen durum jacel. 
Illa membrana in basi crassior est; versus cavum reflexa, in filum tenue tortum dein abit, quod cum 
apice radiculae embryonis conjungitur; haec scil. e cavo albuminis longitudinali et centrali embryo- 
nifero prominet, tangit membranam , dum filum suspensorium valde contortum ac complicatum est. 
Embri/o cylindricus, apice tumidulus, inferne umbonatus. (Conf. p. 15). 

Conus mas, olim in Jforto Roterodamensi efformatus, cylindraceus, fusce tomentosus, peltis tetra- 
gonis, antherarum fasciculi fere confluentes. 

Zamia pumila diifert: 

1. a Z. media foliolis integerrimis , lineari-spathulatis , brevioribus, minore statura. 

2. a Z. debili foliolis linearibus integerrimis ; in hac brevioribus, bre vi-lanceolatis , obsolete ser- 

rulatis. 

3. a Z. tenui longe recedit; hujus foliola multo angustiora, versus apicem angustata, acuta rel. 

Observatio. Quid synonymon a cl. Steudel Nomencl. ed. 2. p. 795. laudatum: Zamia (Encepha- 
larlos) pumila Sweet? 



6. ZAMIA PYGMAEA Sims. 

Z. Caudice exiguo, fi-ondium brevium stipite rhachique antice bicanaliculatis , teretibus, foliolis 
fere decemjugis approximatis suboppositis ovali-oblongis (ter longioribus quam latis), basi subobliquis 
fere cuneatis, apice obtusiusculis, a medio serrulatis, cono masculo ovato-subgloboso longe pedunculato. 

Svs. Zamia pygmaea J. Suis in JBotan. Magaz. Vol. XLI. London 1815. Tab. 1741. Sphesg. System. Veget. 
Tom. m. p. 907. 
Icos. Botan. Magaz. 1. c. (specimen masculinum). 

Haeitat in India occidentali (Sims); vimericae continentet 

Descriptio. Species hujus generis et totius familiae minima, elegans; siccam ejus frondem accepi 
ex Horto Botanico Bonnensi, a Doct. Yogel benevole missam, quae salis bene cum icone citata convenit; 
solummodo paullo minor est, foliolaque paulisper obtusiora fert. Specimen in diario anglico pictum, 
cultum in caldariis Dominorum Loddiges, frondes gerit spithameas stipite cylindrico, foliolis non om- 
nino oppositis, ovalibus, margine superiore magis recto, ab apice ad ^ longitudinem serrulatis; margo 
inferior magis convexus ad medium usque serrulatus; porro sunt nilentia, articulationibus cartilagineis 
cum rhachi juncta; paria 10, approiimata, quaedam fere imbricata. Frondes 19 centim. longae, quo- 
rum stipes 7 habet. Foliola inferiora sequentibus breviora, sed superioribus latiora. Media 3 centim. 
longa et 1 ad lj lata. — Conus mas ovato-subglobosus , 2§ centim. longus, pedunculo aflixus flexo divei'- 
gente, 4 centim. longo. Spadices apice fere hexagoni, antheris globosis albicantibus. — Frons plantae 
Horti Bonnensis 7 — 8 centim. longa, 7 paribus foliolorum, quae in universum sunt magis spathulata, 
media 3 centim. longa, 1| lata. 

Specimina etiam viva in Horto Bruoeellensi vidi. 

Observatio. Accedit haec species ad Zamiam Kickocii, sed differt statura multo minore, foliolis 
multo latioribus, per longius marginum spatium serrulatis, dum in Zamia Kickxii sunt lanceolata 
apice tantum serrulata. Conus magis globosus, in illa cylindricus. 









7. ZAMIA KICKXir. 

Z. Caudice frondium gracilium rhachi tenui subterete glabra, foliolis alternis suboppositisve, 

horizontalibus, membranaceis , e basi contracta brevi-Ianceolatis (quater vel quinquies longioribus quam 
latis), integerrimis, apicis inaequalis obtusiusculi margine imprimis inferiore serrulalo, cono masculo 
longius pedunculato cylindrico, pedunculum aequante. 

Icoh. Tabula VIII. fifj. 1. 

Habitat in insula Cuba, unde in ffortum Gandavensem introducta. 

In specimine mare, a cl. Kickx nomine Zmniae pygmaeaef misso haec video: Frons lenuis, flexilis, 
31 centim. longa; rhaehis in sicco compressa canaliculata , vix omnino teres fuisse videtur, sed po- 
tius antrorsum canaliculata, supra suprema foliola paullo producta, laevis, splendens. Foliola uliin- 
que 24, alterna, suprema subopposita, omnia fere horizontalia, inlima brevissima, 2 ceuliin. longa, 
media longissima, 5 centim., suprema mediis fere una tertia parte breviora, 3i cenlim.; in niedio 1 cen- 
tim. fere lala. Suprema reliquis magis approximata. Oinnia fere brevi-lanceolata, e basi contracla dein 
fere cuneata, sursum sensim latiora, adeo ut diameter maximus transversus supra mediam folioli partcm 
obtineat. jipex fere obtusus, inferne obliquus, cum margo folioli superior sit magis rcctus, inferior 
convexior. Serraturae argutae inaequales, inferioris marginis fere unam tertiam folioli loii»iludiuein 
occupaut; in superiore margine tenuiores serraturae tantummodo in apice adsunt. Color pallide viriilis, 
luci obversa foliola translucida sunt. Pagina inferior pallidior, evidenlius nervis striulata. — Conus 
masculus cylindricus elongatus acutus, 5 centim. longus, 1 crassus. Spadices tomento brunneo vestiti. 
Pedunoulus laevis, sursum incrassatus, flexuosus (conf. p. 16). 



8. ZAMIA DEBILIS Wim.dej. 

Z. Caudice — stipite rhachique semiterete-subtriquetris, foliolis remotiusculis, inferioribus alternis, 
supremis fere oppositis, mediis maximis, inferioribus minimis, omnibus lanceolatis (seplies longioribus 
quam latis), integrerrimis , apice obtusiusculo, subinde subemarg:inato subbilobo, obsolete serrulato, ad 
marginem inferiorem profundius versus basin quam ad superiorem. 

Sth. Palma prunifera humilis non spinosa insulae Hispaniolae, fructui jujubino similis, ossiculo triangulo 
Commemn Horti medici Amstelacd. rarior. plant. Descriptio ct Icones. fasc. I. 1697. p. 111. 

Palma americana, foliis Polygonati brevibus leviter serratis etc. Pluknet Pkijt. p. 103 et 309? 

Zamia debilis Willden. Spcc. plant. Tom. IV. p. 846. Persoon Synops. Tom. II. p. 631. Sprenc. St/st. Veget. 
Tom. in. p. 907. 

Zamia pumila Poir.? ex Stedd. Nomencl. ed. 2. p. 795. Zamia integrifolia Kiciluid Comment. Conif. et Cycad. 
Tab. 27? 

Icon. CoaiaiELiN 1. c. Tab. 58. (rudix). Pluknet I. c. fig. 2 et 5? — Tabula nostra VIII. fijr. 2. 

Habitat teste Commeliko in insula Hispaniola, verisimiliter et alibi in terris americanis. 

Observatio. Auctores in citando synonymo Commelim dissentierunt, quod tum e rudiore icone 
Commeliki explicandum tum ex incerta et parum accurata Zamiarum cognitione in uriiversum. 
Willdenowius primus synonymon Commelim stabilivit, Zamiae debili illud adscribens. Nec lamen 
icon accurate plantam exprimit, ex. gr. foliolorum serraturae nimis aequales (ut numquam in hoc 
genere occurunt), nimis magnae caet. Ex fforlo insulae Pavonum prope Potsdamum frondem accepi, 
inscriptam vZamia media Jacq. — ffort. Dresd." quam veram Z. debilem habeo, ct inox dcscribam. 



Haoc Commeum verba: »Anno MDCXC Chirurgus Batenburg mc donavit hujus plantae seminibus ut 
et fructu, quos ex Hhpaniola attulerat, hac addita descriptione brevissiina: folia e solo exsurgunt sep- 
tem, octave, inter quae fructus rubicundus partim terra emergens, partim solo impactus, sese offert, 
ex multis fructibus, jujubas referentibus sibi invicem impositis, Frumenti Peruviani ad exemplum, 
compositus et saporis gratissimi." 

«Aiuio MDCXCI hosce fructus examinavi, deprehendique , quoad saporem et colorem hujusce fructus 
cum jujubo convenire, quamvis paullo essent sicciores: hi plures simul juncti, emergebant e vagina 
membranacea, erantque suave rubentes, ossiculo oblongo duro, triangulo, albicante praediti." 

»Haec ossicula solo convenienti commisi, et supra fimum equinum enutrivi, quae quinos caules (vcrius 
foliorum coslas) produxere spithamam fere longos, quibus adhaerebant foliola pinnata, glabra, longius- 
cula, anonsta, nitentia, rigida, margine versus extremum minutissimis crenulis serrata, non exacte ex 
adverso respondentia, nulloque impari alam claudeute: haec foliola partialia in utroque latere alae 
quinque, sex, septemve inveniuntur numero, palmae dactyliferae aemula, verum pauciora et multis 
numeris minora." 1. c. p. 111 — 112. 

In nostro specimine haec invinio: Frons magna, glaberrima. Stipes 24 centim. longus, trigono-semi- 
teres, antice costatus, rhachis circiter 40 centim. longa, similis, paullo tenuior, vix inter duo supreina 
foliola producta. Foliola utrinque 13—14, inferiora alterna, superiora subopposita; illa minora, 
6 centim. longa, 1 lata, media maxima, 10 — 11 — 12 centim. longa, 1± circiter lata; omnia longe lan- 
ceolata, lineari-lanceolata, basi contracta perspicue articulata, integerrima, marginibus vix aliquid re- 
volutis, apice obtusiusculo rarius emarginato subbilobove levissime serrulata, plerumque ad marginem 
inferiorem paullo profundius: saturate viridia. jfewi longitudinales tenues circiter 25. Situs foliolo- 
rum plus minus horizontalis. — Utraque pagina subnitens. Foliola suprema omnium latissima. 

Adkotatio. Si hanc speciem cum Zamia media aut cum Z. pumila comparas, solis descriptionibus 
brevioribus computatis, facilis esset commutatio. Distinctio autem facillima si specimina ipsa et fusiores 
adumbrationes comparaveris. 



9. ZAMIA TEJNUIS Willden. 

Z. Caudice.... fi-ondium stipite triquetro (?), teretiusculo , antice rhachique bicanaliculato , foliolis 
alternatim approximatis, adscendentibus, elongatis, linearibus falcatim inaequalibus basi attenuatis (vi- 
gesies longioribus quam latis), apice obtuso calloso obsolete verrucoso-uni-bidentato , margine imprimis 
superiore subrevoluto, cono mare cylindraceo hirsuto. 

Sra. Zamia tenuis Wiilben. Spec. plant. Tom, IV. p. 846. Enumerat. Horl. Berol, p. 1200. PbrsooS Si/noj?s. 
Tom. II. p. 631. Sprenq. Sijstem. Feget. Tom. III. p. 908. 
Zamia dentala Voigt. 
Hebbar. Willdenow. N°. 18533, specimen cultum. 

Habitat in insulis Bahamensibus (Willdemow.). 

Descriptio. Herbarium Willdenovianum servat hodie nihil aliud nisi inferiorem frondis partem et 
conum masculinum plantae in Horto botanico Berolinensi cultae. Rhachis 22 centim. longa, vix triquetra 
dicenda, potius tereli-trigona, anlice canalicidata, canaliculis acuta costa diremtis; sed nunc nimis rhachis 
compressa est. Foliola sunt alterna, quamvis quodammodo per paria approximata; antice convergentia 
videntur. Inferiora multo minora sunt quam media, 7 centim. longa, 4 mill. lata, media 16 — 17 centim. 
longa, 8 — 9 millim. lata. Omnia cum rhachi articulata, linearia, lanceolata, parum ad basin contracla, 
apice obtuso decolora et ibi imprimis ad marginem incrassata; vix ibi perexiguas denticulaliones geren- 
tia, de quibus Willdenowius loquilur. Fortasse foliola superiora, quae in nostro specimine desunt. 






73 

denticulala sunt; in nostris nil nisi tubcrcnla perexigua in incrassalo apice ccrnuntur. Utraque pagina 
glabra, imprimis superior splendens, in inferiore nervi 13 — 15 observantur, et plures. jffargines, impri- 
mis superior, paulisper revoluti. — Plurima foliola quodammodo falciformia. — Conus masculus cy- 
lindraceus; peltae spadicum quadrangulares , in medio brunneo tomento, ad margiiiem griseo, tectae. 
Duae areae antheriferae utrinque infra peltam; antherae cilrinac, pallidac, globosae, paullo compres- 
sae, aliae apertae, densae. 

Adnotatio. Species singularis, cum nulla fere comparanda, Encephakirti cijcadifolii , tridenlati aut 
Macrozamiae spiralis fere babitum aemulans; foliolis linearibus aut falcatim et lanceolate linearibus, 
longis, tum a praecedentibus tum a sequente, multo tenulore, facile distinguenda. 



10. ZAMIA ANGUSTIFOLIA Jacq. 

Z. Caudice .... stipite teretiusculo villoso (an semper??), rhachi compresso-terele, foliolis (superiori- 
bus) alternis remotiusculis anguste linearibus (trigesies longioribus quam latis), integerrimis , apice ob- 
tuso cartilagineo subserrulato-verruculosis, cono masculo griseo-birsuto , spadicibus fuscis. 

Svs. Zamia angustifolia Jacq. Collect. Tom. III. p. 263. Persoos Sijnops. Tom. II. p. 631. Willden. Spec. 
plant. Tom. IV. p. 847. SprehG. System. Veget. Tom. III. p. 908. 
Icon. Jacquin Jcon. rar. Tom. III. Tab. 636. 
Hekbar. Wilidesow. N". 18532 (frondis pars superior , a Fintelmasho commuaicata , verisimiliter culta). 

Habitat in insidis Bahamensibus (Wiildekow.). 

Descriptio speciminis WiUdenoviani. Rhachis videtur semiteres, est glabra, laevis. Quac Will- 
DENowir/s de hirsutie stipilis refert, fortasse frondem nascentem spectant. — Foliola altcrna sed per 
paria aliquomodo approximata, patentia, distantia, linearia, integerrima, marginibus vix aliquid revo- 
lutis. Sex ad octo nervi longitudinales. Substantia coriacea. *ipex obtusus, cartilagineus , perexigua 
tubercula, verrucosidas quasi denticulationes, offerens. Foliola maxima 10 centim. longa, 3 mill. Iata. 

Contis masculus pedunculatus, griseo-tomentosus, cylindricus. Discus peltae spadicum fusce tomento- 
sus, margines grisei. *dntherae omnes apertae, pallidissime flavae, citrinae. 

Adnotatio. Species exigua ut videtur, omnium angustissima foliola gerens. 



t IX. PTEROPHYLLUM Brohgn. 



( Algacites Schloth. — Osmundites Jaeger. — Aspleniopteris Sterhb. — Pterophyllum Brosgsiart Ann. d. sc. nat. 
Tom. IV. p. 211. Prodrom. p. 94). 



Frondes pinnatae (vernatione, ut videtur, strictae), foliolis basi tota Iatitudine insertis, mar- 

ginibus parallelis, apice truncatis, nervis tenuibus, aequalibus, simplicibus, parallelis. 

19 






74 



Octo pluresque hucusque hujus generis species innotuerunt probe cognitae, in terra oolithica imprimis 
effossae. Ouaedam aliae adhuc dubiae, monente cl. Bronn in Lethaea geogn. Tom. I. p. 152. Hunc auc- 
torem secutus in duas sectiones genus dividendum puto, quibus fortasse olim generis dignitas Iribuenda 
erit. — Inter viventes Cyoadeas prae reliquis Zamiae genus huic aliquomodo afline videtur. 



Foliolis angustis elongatis. 



1. PTEROPHYLLUM JAEGERI Brongn. 

Pt. Fronde pede longiore, stipite elongato, foliolis 1± poll. longis, 2 lineaslatis, approximatis vel 

magis remotis. 

Stk. et Icoh. Osmundites pectinatus Jaeger Pflanzenversteinerungen p. 29 et 37. Tab. V. fig. 6. Tab. VII. 

fig. 1-5. 

Pterophyllum Jaegeri Brokgh. Prodr. p. 95 et 195. — Brokh Lethaea Tom. I. p. 152. Tab. XII. fig. 1. 
Pet. Meriak Verhandl. d. Naturf. Gesellsch. zu Basel. Tom. I. p. 37. 



Effossum in terra » SchUf-Sandstein" prope Studtgardiam et alibi. 
Prope Basileam cl. Merian adliuc reperit in formatione nKeuper." 



2. PTEROPHYLLUM LONGIFOLIUM Merian. 

Sth. Pteropliyllum longifolium Meriah. 1. c. 

3. PTEROPHYLLUM MERIANI Merian. 

Sth. Pterophyllum Meriani Meriah. 1. c. 
Hoe cnm praecedenle Effosstjm apud Basileam in eadem formatione. 

b. Pinnis latis. 

4. PTEROPHYLLUM MINUS Brongn. 

Pt. Foliolis brevi-lanceolatis , longitudine latitudinem superante. 

Syh. Asplenium Nilssonii Sterkberg Flora d. Vorwelt Tom. IV. p. 40. Tab. XLHI. fig. 3, 5. 
Aspleniopteris Nilssonii Sterkb. 1. c. p. XXII. 

Pterophyllum minus Brohghiart Armal. d. scienc. nat. Tom. IV. Tab. XII. fig. 8. Prodrom. p. 95 et 195. 
Brohh Lethaea Tom. I. p. 153 Tab. XIII. fig. 4. 

Effosscm apud ffoer in insula Schoonen. 









75 

5. PTEROPHTLLUM MAJUS Brongn. 

Pt. Foliolorum latitiuline lonjjitudinem superante. 

Syn. Pterophyllum majus Brongs. 1. c. fig. 7. Prodv. p. 95. 
Effossijm cum praecedente. 

6. PTEROPHYLLUM DUBIUM Brongn 

Sys. PterophyUum dubium Brohgs. Prodrom. p. 95. - Nilssouia? aequalis Ejuso. in Annal. d. ,c. natu/r. 
Tom. IV. p. 219. Tab. XII. fig. 6. 

Effossum cum praecedente. 



7. PTEROPHYLLUM ENERVE Meriaiy. 
Sys. Pterophyllum euerve Merias. 1. c. 
Effosscm cum speciebus 2 et 3. 

8. PTEROPHYLLUM CRETOSUM Rossm. 

Sys. PterophyUum cretosum Rossh. !. c. 



t X. ZAMIOSTROBUS Endi. 



(Zamiae spec. Hesslow. Zamiostrobus Esdlicher Gener. plant. p. 72). 



Conus subcylindricus, utrinque obtusiusculus, spadicibus rhachi comrauni spiraliter insertis, 
oblongo-spathulatis, apice incrassato inflexis, imbricatis, facie superiore infra medium fructu 
unico, inverso, foetis. 



I. ZAMIOSTROBUS HENSLOWII. 

Sys. Zamia macrocephala Hesslow in Likt>i,v<( fossil Flora. Tab. 125. 

Strobilus in ^ngiia elfossus, inagna cum veri specie ad exstinctum Cycadearum genus a col. Enduchf.r 
refertur, quod Cycadi et Macrozamiae anine, ad finem tamen totius ordinis a nobis relatum est ob spa- 
dices unifloros. 



70 

.Ippeiiflix: 

+ STIGMARIA Brongn., planta fossilis adinodiun meraorabilis, de cujus affinitate acriter inter viros doc- 
tos disputatum est, nuper dfligentissimo examini subjecta est a cel. A. Bronghiart (^drchives du Museum 
cCHistoire Naturelle Tom. I. Tab. XXIX.) et cl. Goeppert (die Gattungen der foss. Pflanzen. Bonn 1841. 
Tab. VIII— XV). Hicauctor Stigmariearum ordinem condidit, Lycopodiaceis, Lepidodendreis et Cyca- 
deis affinem, cujus genera sunt: Stigmaria Brongs., ytncistrophyllum Goepp., Bidymophyllum Goepp. 
Primum genus, cujus species Stigmaria flcoides Brojngn. eximie jam explorata est, nobis, anatomicam 
structuram perpendentibus, nihil aliud esse yidetur ac radices Cycadearum et quod auctores pro folio- 
rum teretium lapsorum eicatricibus liabuerunt, in radicibus illis hodie reperitur, e lapsu radicellarum. 
Radicellae Cycadearum etiam saepe tereti-subcompressae, crassae, bifurcatae sunt. Alio loco haec fusius 
exponam (1). (Conf. p. 6. et Endlicher Enchiridion botan. p. 46). 

Effossa in formatione transitionis (Grauivacke) Germaniae Tariis locis, Galliae, Belgii, ^ngliae, 
v/meivcae. 



EXCERPTA DE CYCADEARUM USU OECONOMICO ET 
VIRTUTIBUS MEDICIS. 

Materies gummosa quae majori copia in truncis Cycadis specierum ac aliis etiam earum organis 
continetur, yario usui apud Indos inseryit. Gummi quod ita e truncis et petiolis sudant plurimae spe- 
cies, populare est Indorum alexipharmacon. Fusius de Cycadis circinalis usu Rheede loquitur autopta, 
indio-enis medicis et sacerdotibus edoctus. «Fructibus yescuntur Malabarenses cum saccharo thomaeo, 
alioquin alyum relinquunt adstrictam. Succus e novellis foliorum surculis expressus atque exhibitus 
intestinorum cruciatus compescit, stomachi ardorem sedat et Tomitui cruento medetur. Fructigerus 
conus contusus et in cataplasmatis formam redactus, lumbisque adplicatus, dolorem nephriticum tollit, 
inToluntarium seminis in gonorrhoea effluxum mitigat. At Tero e fructibus tenerioribus in aqua de- 
coctis medicamentum paratur, quod vomitum ciendo Tentriculum egregie purgat. Ipsius arboris gummi 
assumptum quibuscunque Tenenis resistit atque cum gaUinae stercore mixtum et foris applicatum Tipe- 
rarum morsus mirifice sanat. Ex arboris trunco Japonenses /arma?» ex eaque panem conficiunt, Sagou 
ipsis dictam" (Rheede 1. c). (Haec certo C. revolutam spectant, de qua conf. supra p. 25). In Mala- 
baria australi nuces Cycadis, quae ibi in hortis abundat, teste Hajiilton, collectae, per mensem solis 
radiis exsiccatae, in mortario teruntur, et Jndum Podi Tocatae, a pauperibus eduntur, qui a 14. Junil 
usque ad 13. Septembris famis periculo expositi sunt. — Grana Sagou ex hac arbore praeparari, post 
Rheedicm omnes fere auctores scripserunt, sed perperam ut Tidetur, in errorem ducti, confusa Cycade 
cum aliis Palmarum fariniferarum speciebus. Cycadem inermem in Cochinchina tali etiam usui inser- 
Tire, Loureiro auctor est (conf. p. 32). 

Similia de Cycadis specie mollucana Rumphius tradit (Herb. Amb. 1. c. p. 88). Juniores frondes coctae 
incolis gratum olus praebent (2). ffuclei etiam edules sunt, crudi autem nimis alTum moTent, imo, ut 
quidam dicunt, lethalem aM fluxum excitare Talent. Ruuphio ipso teste saporis amaricantis sunt sed 
minime acris. Per noctem in aqua macerari aut coqui oportet, antequam comedantur. Incolae ^dru et 
Keii maiore cum diligentia eos pi-aeparant, artificio singulari in foveis in terram fossis igni eos expo- 

nentes . Jfuclei recentes rasi ulcerationibus imponuntur et maligna pedum ulcera sanare Talent. Caro 

etiam coni maris (quorum maximi aliquando 9 libras ponderant teste Rumphio) in similem usum adhi- 



(1) Stigmaria ficoides Bhongh. et alior. Ehdi. Gener. p. 69. — Icones exstant plures: Lindl. et Hctton fossil. Flora Tom. I. Tabb. 31—36. 
Stehnb. fl. Pniog. fasc. 1. Tab. XII. fig. 1—3. 

(2) Ideo fortasse cl. wvrub {Aci. Baiav. Tom. III.) Cycadem vocat palmam oleraceam. 






betur. Corteoc molliusque lignum cum Pinanga masticatum et tumidis artubus illinitum optimc valct. - 
Drupas Cycadis revolutae a Japonensibus comedi, Thbnbergius auctor est (1. c. p. 231). 

Singularis itaque fructuum crudorum et juvenilium efficacia in ventriculum vel intestina videtur 
purgans vel emetica. _ Exsiccatos tales fructus juniores gustans, amarorem revera expertns sum Ma' 
teries igitur singularis efficax iis contineri videtur. - Anne comparanda cum materiebus acribus venc- 
natis quarundam Coniferarum, Taxinearum? 

Speciebus australasicis vis haec deleterea major adhuc inesse videtur. Flindersii scil in perinlo 
socii seminum vim emeticam vehementissimam experti sunt. 

Usus sacer non parum divulgatus. » Malabarenses , qui a D. Thoma conversos se profitentur, atque ideo 
Thomistae vulgo nuncupantur, templa sua diebus festis foliosis hujusmodi ramis exornant', quia non 
facile exarescunt atque hanc ob causam arbor haec Palma oVigresia seu armatoria das igresias a 
Lusitanis nuncupatur" (Rheede). - Hookercs simUem usum in Gallia vidit. - Judaei apud mL frondes 
Cycadis magni faciunt ad exornanda festiva aedificia _ RuMPmus narrat, usum sacrum apud Tamboc- 
canenses invaluisse, qui Cycadis fructus edere debeant, si mortuum lugeant. _ Anne immortalitatis 
imaginem Indi contemplarent in semine, demortuis sub velamentis novae vitae germen includente? - 
Javanis Cycas Pakis Rady vocatur, »cum Papae Aethiopes eam multum et lubenter ad sepulchreta 
plantent" Rumphius. 

Hncephalartorum trunci materiam gummosam ac amylaceam continent, Caffris panificii usui inservi- 
entem, unde hae arbores Urtodendra (Rroodboom) Ulis in terris appellari solent. Thdnbergius prae- 
parandi methodum descripsit (conf. p. 53). Nec tamen solummodo Enc. cajvr, qucm ille Iaudavit, huic 
usui inservit, sed certo etiam reliquae species. Conf. p. 44. 

De Zamiae speciei baccis edidibus conf. p. 89. 



A D D E N D A. 



Organa generationis. Dissertatio de floribus masculinis Coniferarum sub Praesidio oel. Hpc. Mohl 
defensa a. 1837, mihi non nisi e Meiem Jahresbericht 1837. p. 152 et Wikstroem Jahresbericht cd. 
Beieschmied a. 1837. p. 82 innotuit. — Conum etiam Cycadearum tanquam florem considerat, vel potius 
tanquam transitum floris simplicis ad inflorescentiam. — Quare autem eundem metamorphoseos gradum 
non etiam in cono femineo statuat, non perspicio. — Axem vegetativum formationc foliorum carpella- 
rium non esse finitum monet, et recte. Sed idem apud Cycadem marem obtinet. 

A. Dowmkg observationes de fructibus Cycadearum a cl. Beilschmied commemoratae mihi ignotae. 

Cycadeae fossiles. — Opus cl. Hisinger Lethaea suecica seu Petrifacta Sueciae sequentes continet: 
1. Cycadites Mssonii Rrongk. (nob. p. 34.) Tab. 33. fig. 4. — 2. Cycadites giganteus His., effossus apud 
Hoer, Tab. 33. fig. 5. — 3. PterophyUum majus Rrongn. (nob. p. 75.) fig. G. — 4. Pt. minus Rrokcji. (nob. 
p. 74.) fig. 7. — 5. Pt. dubium Rrongn. (nob. p. 75.) fig. 8. _ 6. Nilssonia brevis Rrongn. (nob. p. 02.) 
Tab. 34. fig. 1. — 7. N. elongata Rrongn. (nob. p. C2.) fig. 2. 



20 



EXPLICATIO TABULARUM. 



TABULA PRIMA. 

Organa generationis. 
Fig. a. Spadix femineus fructifer Ci/cadis mediae ; secundum iconem Ferdii». Baoer [1/liistr. fl. Nov. floll. ined. 

Tab. 386), nat. magn. 
Fig. b. Ovarium apertum cum semiue incluso, paullo aucta magn. 
Fig. c. Idem, nat. magn., ita apertum ut vasa appareant ex hilo adscendentia, et aptac seminis, qui non coaluit cum 

textu placentari, cernatur. 
Fig. d. Semen integrum e pericarpio solutum. 
Fig. e. Semen in pericarpio situm , resecta parte superiore libera spermodermidis , ad vasorum umbilicalium decursum 

ad cbalazam cernendum. 
Fig. f. Semen, in quo vas majus umbilicalium sinistrorsum observatur. 

Fig. g. Idem, resecta testa ad aream porosam in apice seminis cernendam, cujus pori ad canales ducunt. 
Fig. h. Albumen junius longitudinaliter apertum, in apice cavum obferens majus cum embryoblastano convoluto et 

duobus ad apicem minoribus cavis embryones abortivos continentibus. 
Fig. i. Area in apice seminis in endopleura exsculpta , poris perlusa , qui ad canales ducunt ; aucta magn. 
Fig. j. Canales steriles duo cum subjacente embryoblastano, aucta magn. 
Fig. k. Canales iidem, in quo uno membrana propria investiens ceraitur; altera e cavo soluta separatim exhibita; em- 

bryoblastanum in situ naturali; ex ejus apice inferiore dein embryo excrescere videtur. 
Fig. I. Albumen maturum cum uno embryone fertili, cujus radicula in embryoblastanum seu filum suspensorium 

excurrit; nat. magn. 
Fig. m. Embryo; cotyledones duae inaequales coalitae. 

Fig. n. Idem, longitudinaliter sectus, ad gemmulam inter cotyledones inclusam cernendam. 
Fig. o. Pars praecedentis aucta. 

Fig. p. Gemmula sese explicans, aucta magn. — Haec omnia secundum icones Bauerianas depicta. 
Fig. o. Pars spadicis Ci/cadis revolutae (in Horto Maeleni Bruxellis cultae), longitudinaliter secta, ad ovarii insertio- 

nem et ortum explicandum; fibrae vasculares e spadice progressae ovarii putameu formant, semen centrum 

occupat, textu placentari innixum. 
Fig. r. Simile ovarium paullo majus, auct. magn. Basis pericarpii carnosi amyli granis scatet (a); superius ducti 

gummiferi adsunt; pericarpii tubulus ad basiu jam clausus; b. putamen tenue; c. placenta; d. ovulum, 

exostomio aperto; endopleura, tanquam textus cellularis membranaceus , includit acervulum textus compactioris 

amyliferi: nucleum. 
Fig. s. Ovulum ipsum valde auctum (250 vices); incumbit et pro majore parte circumdatur textu placentari; mem- 

brana externa crassior ; o. endopleura ; p. nucleus. 
Fig. t. Ovarium Cycadis circinalis var. javanae, in insula Java Iectum (p. 13. descriptum), aucta magnitudine. 

Tubulus pericarpii adhuc apertus. Exostomium ovuli adhuc pervium. 
Fig. u. Pars superior ovuli longitudinaliter secta, valde aucta. Membrana externa ibi crassissima exostomio angusto 

forata , m quod aliquatenus penetrat albicans et tenuissima endopleura. Reliquura omnino vacuum. 
Fig. u*. Putamen Encephalarti horridi, nat. magn. 
Fig. v. Putamen Zamiae pumilae, nat. magn. 
Fig. v*. Ejus apex cum tribus foraminibus; auct. magn. 
Fig. w. Albumen cum embryone, nat. magn. 



7!) 

Fig. .v. Embryo aucta magn. cum filo suspensorio, quod in singularem substantiam excurrit. 

Fig. y. Albumen Encephalarti cycadifolii, nat. magn. cum radicula emergente. 

Fig. y*- Idem apertum cum erubryone. 

F*g- y**' Embryo, nat. magn. 

Fig. z. Albumen, cum cavo embryonifero majore, ad cujus apicem minus cavum sterilem cmbryonem includens. 



TABULA SECUNDA. 

Organa generationis. Germinatio. Gemma radicalis. 
Fig. a. Conus mas Cycadis angulatae, secundum icouem Badebi, magn, multum diminuta. 
Fig. b. Ejus spadices a facie inferiore et superiore, nat. magu. 

Fig. b*. Spadices Zamiae speciei mares, auct. magn., a facie utraque, ex Richard opere. 
Fig. b**. Spadices ejusdem feminei axi coni affixi. 

Fig. c. Antherae Cycadis angulatae varie connatae; apertae; aucta magn. 
Fig. d. Ejusdem conus femineus, minore magnitudine. 
Fig. e. Ejus spadix florens nat. magn. 

Fig. e*. Spadix Cycadis circinalis var. javanae, secundum specimen javanicum nat. magn. 
Fig.f. Granula pollinis in massas globosas cohaerentia Zamiae Kickxii, auct. magn., appositis granulis humectatis 

adhuc magis auctis. 
Fig.f*. Conus mas Encepkalarti horridi, dim. magn.; fig. g*. ejus spadices nat. magn., a parte superiore et 

inferiore, secundunTspecimen florens Hort. Roterodamensis. 
Fig. g. Pollinis grana Ci/cadis Wallichii, quorum unum tubulum pollinicum emittit. 
Fig. h*. Conus Encephal. horridi femineus, dim. magn., secundum specimen florens Horti Roterodamensis. 
Fig. i. Semen germinans Ci/cadis madagascariensis (ex Richahb opere mutuata); fructus cum tcsta bivalvi ; gemmula 

squammosa , prima frons. 
Fig. j. Bulbus subterraneus seu gemma E ncephalarti horridi, dim. magn. 



TABULA TERTIA. 

Cycas media Rob. Bnovra, arbor feminea adulta florens, dim. magn., secundum iconcm Ferd. Badeb [lllustr. Fl. 
Nov. Holl. ined. Tab. 382); adjectus apex frondis, pars stipitis ct rhacheos, nat. magn. secundum ejusdem Tab. 383. 



TABULA quarta. 

Macrozamia spiralis, femina, secundum icones F. Badeb (lllastr. cit. Tab. 387.) diminuta magn., ac pars frondis 
secundum ejus Tabulam 388 1 . 

TABULA QUINTA. 

Macrozamiae spiralis organa generationis , depicta secundum Badebi Tabulam 388>>. ct Tab. 391. 
Fig. A. Pars inferior coni feminei; spadix rescissus a parte superiore cum duobus ovariis; alter a parte infcriore cum duo- 

bus ovariis sejunctis, unius situ servato, aiterius inverso; nat. magn. 
Fig. B. Spadices mares quatuor a diversis faciebus conspecti, nat. magn., cum antheris nat. magn. atquc auctis. 



80 
TABULA SEXTA. 
Encephakrtos tridentatus Lbhm., frons secundum specimen Herbarii Willdenoviani , supra descripta; nat. magn. 

TABULA SEPTLMA. 
Zamia muricata W., secundum specimen Herbarii Willdenoviani ab Humboldtio Iectum. 

TABULA OCTAVA. 

Fig. 1. Zamia Kickxii, frons in Horto Gandavensi culta, magn. natur. 

Fig. 2. Zamia debilis W., pars frondis in insula Pavonum prope Potsdamum culta. 







tah i 



./_/,„-. r ( :/„/,,,,■ /,,,/ /.,//, 



TAI4.I1 




GEXETJATIO.GERMENATIO 



RrJ. £„„,, ,/ KrMull M 



JJr„ ,/■■/.,//,/,„/ 1,11, 



# 






i \n iii 



: '\ : 44 



///* i -i\\\ 






5« 



$m 



»>'--.v-El 



I 



M 



I 



'miS^miimmzk 



mmmm 







CYGAS MEDIA B IJI10W\N 



/',../ /!«„„., u 



, 



TAB.1V. 




MAGROZAMIA SPIBALLS KHMINA 







'--„,, , r* 



MACROZAMIA SPIRAMS . GENERATIO. 



I ;.:■■ ■/.' 



TU'..\ I. 




El\( ; E 1'1 1 \ LAKTO S TIUDE N TAT US LEIIM. 



o \//ll„lli,,II ,1,1 ' 



. / /,„: ,, l.-/„,/,.y, /„■' '■"■'■ 



t^mmt^^^^^m 



r.ui. vii. 




, ' i/ /t /;,m*// m ' 



ZAjMIA MITUCATA WILLI». 



,-J^J,;r. ,1 /;*J.,//„«,r/,„, ZuJt 




TAU \ III 



7 T 

A /,A.\IIA KICKMl B.Z WIIA DEMLIS W 



/_./„,.. , ->;■/,,:.„.;,■ i:.: I ' 



; . .'. I 



1 



__■__■ 



INDEX GENERUM ET SPECIEIUJM. 



vilgacites Schloth. pag. 73. 

Arbor calappoides simnsis Rumph. 23. 

Asplcniopleris Stemh. 73. 

» JSfilssonii Stcrnb. 74. 

Cycadeoidea Backl. 34. 

» megalophylla Buckl. 60. 

» pygmaea Lindl. 35. 

Cycadites Brongn. 34. 61. 

„ Brongniarti Mant. 34. 

» Bucklandii. 34. 

,, Cordaei Sternb. 35. 

» giganteus His. 77. 

j, microphyllus Buckl. 34. 

,, Nilssoniana Brongn. 34. 

Cycas Linn. 21. 
,) angulata R. Br. 26. 
,, caffra Thunb. 53. 
» celebica. 31. 
» circinalis L. 27. 

auctt. pl. 29, 33. 
,, „ va r. angustifolia Mq. 32. 

() » var. javana. 28. 

i, frondibus pinnatts Linn. 27. 
» glauca Hort. 30. 
d glauca Royen. 47. 
» inermis Lour. 31. 
» madagascariensis. 32. 
» revoluta Thunb. 21. 
„ » var. planifolia. 25. 

)> Rumphii. 29. 
n » var. timorensis. 30. 

» sphaerica Hortul. 33. 
» squarrosa Loddig. 33. 
,, villosa Royen. 49. 
» Wallichii. 32. 
Encephalartos lehm. 39. 

„ Altensteinii Lehm. 51. 

» var. angustifolia. 52. 

n „ » semidentata. 52. 

„ brachyphyllus Lehjn. 49. 

„ Bucklandii. 60. 

„ caffer Lehm. 53. 

„ cycadifolius Lehm. 43. 

» elongatus Lehm. 46. 

„ Friderici Guiliebni Lehm. 44. 

» gigas. 61. 



Encephalartos glaber Hortul. 52. 

» horridus Lehm. 57. 

„ » forraa gonuina. 58. 

„ i) Hallianus. 58. 

„ » lanuginosus Mq* 50. 

,) » latifrons. 59. 

„ lanuginosus Lehm. 56. 

„ ), var. tridens. 57. 

» latifolius Stend. 59. 

„ latifrons Lehm. 59. 

„ Lehmanni Eckl. 47. 

» longifolius Lehm. 54. 

„ » var. angustifolia. 50 

„ » » revoluta. 55. 

» Marumii fries. 52. 

)> mauritianus. 48. 

» nanus Lehm. 60. 

)> pectinatus. 61. 

procer Mq. MSS. 46. 

)) prunifcrus Steud. 64. 

» pungens Lehm. 42. 

„ pungens Hort. 54. 

„ repandus Steud. 53. 

,, rcvolutus Hortul. 55. 

„ Boycni Mq. 49. 

), spinulosus Lehm. 50. 

„ spiralis Lehm, 36. 

„ » Hort. Boter. 45. 

» taxinus. 61. 

„ tridentatus Lehm. 45. 

„ tridentatus Hortul. 57. 

„ Van Hailii Vrics. 58. 

Fahrcn de la Becite. 38. 

FUicites Brongn. 38. 

» Bechei Brongn. 38. 

Hisingera. 61. 

„ Hantellii. 62. 
Macrozamia. 35. 

» Fraseri. 37. 

» spiralis. 36. 

Mantcllia Brongn. 34. 

„ cylindrica Brongn, 34. 

„ mcgalophytla Bronn. 68. 

„ nidiformis Brongn. 60. 

Nilssonia Brongn. 62. 

„ aequalis Brongn. 75. 



21 



m^mm^^^m^^m 



82 



Nilssonia brevis Brongn. 62. 
» Brongniarti Bronn. 62. 
» elongata Brongn. 62. 
» species Schimp. et Iffoug. 62. 
Olus Calappoides Rumph. 31, 29. 
Osmundites Jaegcr. 73. 

» pectinatus Jaeg. 74. 

Palaeozaiuia Endl. 61. 

Palma amcric.fol. Polygonati bremor. caet. Pluk. 66, 71 . — Breyn. 67 
» » crassis rigidisque foliis Herm. 66. 

» farinifera japonica Breyn. 23. 
» japonica Parad, bat. 23. 
» indica caudice in annulos. eaet. Ray. 27. 
» prurifera humilis Commel. 71. 
» pumila Jtfill. 66. 
Palmifolia Treto. 66. 
Phyllites Nilsson. 34. 
Polypodiolithes pectiniformis Sternb. 61. 
Pterophyllum Brongn. 73. 

» cretosum Rossm. 75. 

» dubium Brongn. 75. 

» enerve Herian. 75. 

» Jaegeri Brongn. 74. 

» longifolium Merian. 74. 

» majus Brongn. 75. 

» fileriani. 74. 

» minus Brongn. 73. 

Soitsou Breyn. 23. 
Stigmaria Brongn. 76. 

» ficoides Brongn. 76. 
Tessio vulgo Sotitsou Kaempf. 23. 
Todda Panna Rheede. 21, 27. 
Fera Japonensium Palma prunifem Hcrm. 23. 
Zamia linn. 63. 

angustiiblia Jacq. 73. 
aurea Hortul. 63. 
caffra Thunb. 53, 54. 
cycadifolia Hort. 42. 
» Jacq. 43. 

» Berb. L. B. 49. 

Cycadis Linn. fil. 43, 53, 54. 
debilis W. 71. 
dentata Voigl. 72. 
furfuracea Ait. 66. 



I Zamia gigas Lindt. 61. 
» gleina Hort. 60. 
» horrida Jacq. 57. 
» integerrima Bort. 64. 
» integrifolia Ait. 67. 
» integrifolia Rich. 68, 71. 
» Kickxii. 71. 
» lanuqinosa Jacq. 56. 
» latifolia Loddig. 69. 
» Lehmanniana Eckl. Zeyh. 47. 
o longifolia Jacq. 64. 
i macrocep/iala Hensl. 75. 
> media Bot. Mag. 69. 
i media W. 68. 
■ muricata W. 65. 

» var. angustifolia. 66. 
nana Hort. 60. 
pectinata Brongn. 61. 
pectiniformis Bronn. 61. 
prunifera Lodd. 64. 
pumila L. 69. 
pumila Poir. 71. 
» Stoeet. 70. 
r n ns Ait. 42. 



" pyg>x 

» rep..,. : 
» species. 38, iu. 
» spinosa Hort. 59. 
» spinosissima Hort. 51 52. 
» spinulosa Hortul. 51. 
» spiralis Salisb. 36. 
" » Bortul. 42, 45. 

» taxina Lindl. 61. 
» tenuis W. 72. 
» tricuspidata Hort. 57. 
» tridentata W. 45. 
» trillosa Gaertn. 63. 
Zamiostrobus Endl. 75. 

» Henslowii. 75. 

Zamites Brongn. 38. 

» Beohei Brongn. 38. 
» species. 39. 



1 




v*» 




'%*- 



'<**>! 



1 



.'* 



it 




^ 



H 



■ 

/ 




'%*. 



<*» 



^ 




V^ 



& 




:i t 




■%*: 



.1 



V*V 



v^ 



V 



XJ 




r 



■••*» 




% > 





£ 



>* 



'■n 



3.